Budują wieżowiec wyższy niż kilometr. Nawet Burdż Chalifa zostanie w tyle
Wyobraź sobie budynek tak wysoki, że jego szczyt znika w chmurach. Jeddah Tower w Arabii Saudyjskiej ma przekroczyć 1000 metrów — czyli być ponad dwa razy wyższy niż Pałac Kultury w Warszawie. To nie projekt z science fiction: budowa trwa od 2013 roku, wieżowiec mierzy już 394 metry i według planów ma być gotowy do 2028 roku.
- Czym jest Jeddah Tower i dlaczego bije rekordy?
- Inżynieryjne wyzwania: jak postawić budynek wyższy niż 1 km?
- Co zobaczy gość na tarasie widokowym ponad 1000 m?
- Dlaczego Arabia Saudyjska stawia najwyższy wieżowiec świata?
- Co Jeddah Tower zmienia w budownictwie?
Czym jest Jeddah Tower i dlaczego bije rekordy?
Jeddah Tower to wieżowiec powstający w Dżuddzie — mieście portowym nad Morzem Czerwonym w Arabii Saudyjskiej. Gdy zostanie ukończony, odbierze tytuł najwyższego budynku świata obecnemu liderowi, dubajskiemu Burdż Chalifa (828 m). Różnica robi wrażenie: Jeddah Tower ma być wyższy o ponad 170 metrów, co w skali wieżowców to przepaść. Aktualnie budowla osiągnęła 394 metry, co już plasuje ją w czołówce najwyższych obiektów w całym regionie Bliskiego Wschodu.
Budowa ruszyła w 2013 roku, ale nie przebiegała bez zakłóceń. Na przestrzeni lat inwestycja stanęła w miejscu z powodu aresztowań kluczowych osób zaangażowanych w projekt, a potem — pandemii Covid-19. Dziś tempo prac przyspiesza, a termin zakończenia budowy planowany jest na 2028 rok.
Inżynieryjne wyzwania: jak postawić budynek wyższy niż 1 km?
Wzniesienie budynku o wysokości ponad kilometra to nie kwestia większego dźwigu i więcej betonu — to zupełnie inny poziom inżynierii. Jednym z największych problemów przy takich wysokościach jest kołysanie konstrukcji pod wpływem wiatru. Jeddah Tower ma specjalnie zaprojektowaną, zwężającą się ku górze sylwetkę, która minimalizuje opór powietrza i rozkłada siły aerodynamiczne na całą bryłę.
Fundamenty wieżowca musiały zostać dostosowane do specyfiki podłoża — teren w Dżuddzie wymaga specjalnych pali fundamentowych wbitych głęboko w ziemię, by zapewnić stabilność całej konstrukcji. Do transportu ludzi na setki metrów w górę zaprojektowano windy osiągające prędkość 10 metrów na sekundę — to tyle, co rozpędzone auto w strefie ograniczonej do 36 km/h. Dla porównania, standardowe windy w blokach mieszkalnych poruszają się z prędkością ok. 1–1,5 m/s.
Co zobaczy gość na tarasie widokowym ponad 1000 m?
Taras widokowy Jeddah Tower znajdzie się powyżej 1000 metrów nad poziomem morza. Z tej wysokości widok rozciągnie się na Dżuddę, rozległy akwen Morza Czerwonego i bezkresne pustynne krajobrazy Arabii Saudyjskiej. To perspektywa, której nie oferuje dziś żaden inny budynek na świecie — nawet najwyższe piętra Burdż Chalifa są o ponad 200 metrów niżej.
Władze Arabii Saudyjskiej liczą, że taras stanie się jedną z najchętniej odwiedzanych atrakcji turystycznych na Bliskim Wschodzie, przyciągając co roku tysiące turystów z całego globu. Jeddah Tower ma być wizytówką całej nowej dzielnicy — Jeddah Economic City — która ma docelowo stać się centrum biznesowym i kulturalnym regionu.
Dlaczego Arabia Saudyjska stawia najwyższy wieżowiec świata?
To nie przypadek ani architektoniczny kaprys. Rząd Arabii Saudyjskiej realizuje plan dywersyfikacji gospodarki, który zakłada ograniczenie zależności od ropy naftowej. Nowe megaprojekty — w tym Jeddah Tower — mają przyciągnąć zagranicznych inwestorów, rozwinąć turystykę i stworzyć dziesiątki tysięcy miejsc pracy w sektorach budowlanym, usługowym i technologicznym.
Wieżowiec wpisuje się w szerszą strategię, która obejmuje też inne wielkie inwestycje w regionie, jak NEOM — planowane miasto przyszłości na pustyni. Arabia Saudyjska buduje wizerunek kraju nowoczesnego i otwartego na świat, a Jeddah Tower ma być tego najbardziej dosłownym symbolem — widocznym z odległości dziesiątek kilometrów.
Co Jeddah Tower zmienia w budownictwie?
Każdy budynek tej klasy przesuwa granice tego, co uważamy za możliwe. Technologie testowane przy Jeddah Tower — od materiałów betonowych wytrzymałych na ekstremalne naprężenia, przez systemy wentylacji i klimatyzacji dla budynku o tej skali, po zarządzanie pionowym ruchem kilku tysięcy ludzi dziennie — trafią w ciągu najbliższych dekad do innych, mniejszych inwestycji na całym świecie.
To podobny mechanizm jak przy programach kosmicznych: bezpośredni efekt to wieżowiec w Dżuddzie, ale pośredni — nowe standardy inżynieryjne, które zmienią budownictwo wysokościowe na kolejne pokolenia. Dla architektów i inżynierów budowlanych Jeddah Tower będzie punktem odniesienia tak, jak dziś jest nim Burdż Chalifa.