Zdemontował 30-letni dach i osłupiał. Stan membrany zupełnie go zaskoczył
Czy 30-letnia membrana dachowa zawsze wymaga wymiany na nową? Pan Wiktor był przekonany, że po trzech dekadach konieczny będzie generalny remont dachu. Po zdemontowaniu poszycia mężczyzna odkrył coś zaskakującego. Zobacz, w jakim tempie starzeją się membrana, elementy mocujące oraz łaty i kontrłaty.
- Co się dzieje z membraną dachową po upływie trzech dekad?
- Nie tylko membrana – co jeszcze wymaga okresowej wymiany?
- Dlaczego prawidłowa wentylacja dachu jest tak istotna?
- Planował generalny remont. Skończyło się na wymianie kilku elementów
Co się dzieje z membraną dachową po upływie trzech dekad?
Pan Wiktor kilka lat temu kupił dom jednorodzinny z rynku wtórnego. Mężczyzna przeprowadził się do budynku ze swoją rodziną i zdecydował, że będzie remontował obiekt stopniowo. W końcu nadszedł czas na zerwanie dachu. Co prawda z zewnątrz nie wyglądał on jeszcze katastrofalnie, ale nowemu właścicielowi zależało na wymianie 30-letniej membrany.
Inwestora najbardziej zaskoczyła kondycja membrany dachowej. Pan Wiktor spodziewał się, że po 30 latach ten materiał zacznie się kruszyć i straci swoje pierwotne właściwości. Membrana była mocno zabrudzona, ale zachowała szczelność i prawdopodobnie wytrzymałaby jeszcze kilka lat, chociaż materiał wyraźnie tracił na elastyczności. Żywotność takiego elementu wynosi około 30 lat, jednak prawidłowo zainstalowana membrana podkładowa przetrwa zdecydowanie dłużej – gwarancja producenta dla nowoczesnych membran coraz częściej sięga 40–50 lat.
Nie tylko membrana – co jeszcze wymaga okresowej wymiany?
Membrana jest ukryta pod poszyciem dachowym, co nie oznacza, że nie ma kontaktu z niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Temperatura pod poszyciem może gwałtownie się zmieniać, a sama konstrukcja jest narażona na działanie wilgoci. Degradacja membrany postępuje na skutek kontaktu z promieniowaniem UV, dlatego ułożony materiał należy jak najszybciej przykryć dachówką.
Bezpośrednio nad membraną znajdują się kontrłaty, a na nich łaty podtrzymujące pokrycie. Kontrłaty mają bardzo ważne zadanie – tworzą przestrzeń umożliwiającą przepływ powietrza pod dachówkami i odpowiadają za odprowadzanie wilgoci. Łaty są z kolei stabilnym podparciem dla pokrycia dachowego. Trwałość tych elementów zależy między innymi od tego, czy dach dysponuje sprawnym systemem odwodnienia. Przy każdym remoncie dachu należy zweryfikować kondycję łat i kontrłat. Trudno bowiem ocenić, po jakim czasie będą one wymagać wymiany – wszystko zależy od stopnia ich degradacji. Sygnały świadczące o zużyciu tych elementów to na przykład miejscowe zawilgocenie, zagrzybienie oraz uszkodzenia mechaniczne.
Metalowe łączniki, takie jak gwoździe i inne elementy mocujące, mogą korodować pod wpływem wilgoci. Kiedy tracą sprawność, rośnie ryzyko uszkodzenia całego pokrycia dachowego. Takie elementy najlepiej wymieniać na nowe przy każdym remoncie dachu.
Dlaczego prawidłowa wentylacja dachu jest tak istotna?
Pan Wiktor mógł rzetelnie ocenić kondycję dachu dopiero w momencie, gdy fachowcy przystąpili do jego demontażu. Mężczyzna był zaskoczony, bo chociaż łaty i kontrłaty miały co najmniej 30 lat, to wciąż wyglądały na zupełnie sprawne. Podobnie było z elementami konstrukcyjnymi dachu, które charakteryzują się zdecydowanie dłuższą żywotnością niż membrana.
TRADA, brytyjska organizacja specjalizująca się w badaniach i zastosowaniu drewna w budownictwie, podkreśla, że chronione przed wilgocią drewno może mieć bardzo długi okres użytkowania. W prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym dachu skośnym wilgotność drewna podczas eksploatacji może utrzymywać się na poziomie około 10–14%, podczas gdy ryzyko rozwoju zgnilizny grzybowej wzrasta przy wilgotności za poziomie około 20%. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma prawidłowa wentylacja dachu. Kontrłaty powinny tworzyć szczelinę nad membraną – w ten sposób powietrze może swobodnie przemieszczać się pod pokryciem.
Jeśli inwestor nie zadba o dostateczną wentylację dachu, to już po kilkunastu–kilkudziesięciu latach może zauważyć pierwsze problemy związane z pogorszeniem się stanu technicznego dachu. Zawilgocone drewno szybciej ulega degradacji, a osłabiona konstrukcja będzie wymagać kosztownego i czasochłonnego remontu.
Planował generalny remont. Skończyło się na wymianie kilku elementów
Nie wszystkie elementy dachu starzeją się w jednakowym tempie – tylko niektóre z nich mogą wymagać wymiany lub naprawy po około 20–30 latach od momentu instalacji. Po upływie kilku dekad powinniśmy zwrócić uwagę przede wszystkim na kondycję membrany oraz elementów mocujących. Łaty i kontrłaty każdorazowo wymagają indywidualnej oceny, bo wiek wcale nie musi przesądzać o wymianie tych elementów.
Suche, zdrowe krokwie wytrzymują dziesiątki, a nawet setki lat. Wymiany wymagają przede wszystkim elementy zaatakowane przez zgniliznę, nadmiernie zawilgocone, uszkodzone albo niespełniające wymagań konstrukcyjnych. Okres użytkowania dachówek betonowych i ceramicznych wynosi 60 lat, choć znane są przypadki, gdy takie poszycie zachowywało sprawność przez dłuższy czas.
Pan Wiktor zdecydował się na wymianę membrany, chociaż stara płachta wciąż spełniała swoje zadanie. Mężczyzna uznał jednak, że dach wymaga konserwacji, tym bardziej że fachowcy i tak ściągnęli już poszycie dachowe. Inwestor wymienił też trzydziestoletnie elementy mocujące, ale zrezygnował z pozostałych prac, bo kondycja łat, kontrłat oraz drewnianej konstrukcji nie wzbudzała żadnych zastrzeżeń.