Fachowcy ostrzegają: źle wykonany natrysk pianki PUR może słono kosztować

Aby dom był naprawdę energooszczędny i nie generował strat ciepła, trzeba zadbać o izolację termiczną wszystkich przegród i wyeliminować mostki cieplne. Przenikanie ciepła na zewnątrz to nie tylko mniejszy komfort dla mieszkańców, ale również wyższe rachunki za ogrzewanie. Bardzo skutecznym materiałem do ocieplenia jest pianka poliuretanowa (PUR). Pianka PUR wygrywa ze styropianem czy wełną mineralną – pod warunkiem, że jest precyzyjnie naniesiona.
- Co to jest pianka PUR? Jakie ma właściwości?
- Pianka PUR zamkniętokomórkowa
- Pianka PUR zamkniętokomórkowa
- Pianka PUR otwartokomórkowa
- Błędy przy natrysku pianki PUR, które mogą okazać się kosztowne
- Błędy przy wyborze pianki PUR
Co to jest pianka PUR? Jakie ma właściwości?
Pianka poliuretanowa jest materiałem izolacyjnym, który wytwarza się przez spienienie składników i nanoszenie powstałej piany PUR na ocieplane powierzchnie metodą natryskową. Początkowe zastosowanie pianki PUR w przemyśle zbrojeniowym zostało w latach 70. ubiegłego wieku, dzięki rozwojowi technologii, rozszerzone na potrzeby budownictwa. Szybko zyskała popularność jako doskonały materiał do termoizolacji i obecnie jest jednym z najbardziej skutecznych i trwałych metod ocieplania budynków.
Pianka PUR odznacza się niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła, co zapewnia odpowiednią izolację przy stosunkowo niewielkiej grubości warstwy ocieplającej. Jest odporna na rozwój pleśni, ma doskonałą przyczepność, nie zsuwa się na podłożu i znosi znaczne obciążenia. Ponieważ technologia nakładania pianki wyklucza łączenia, izolacja nie wykazuje mostków termicznych. Natrysk pod ciśnieniem powoduje wypełnienie wszelkich luk i szczelin na ocieplanych powierzchniach.
Rozróżnia się dwa rodzaje pianki poliuretanowej o różnych właściwościach i zastosowaniu:
| zamkniętokomórkowa | otwartokomórkowa | |
|---|---|---|
| gęstość | 35-60 kg/m3 | 8-12 kg/m3 |
| współczynnik przewodzenia ciepła λ | 0,022-0,028 W/(m·K) | 0,036-0,040 W/(m·K) |
| współczynnik oporu dyfuzji pary wodnej μ | 60-150 | 3-7 |
| grubość warstwy | 2-3 cm | 15-35 cm |
| twardość | sztywna, twarda | elastyczna, miękka |
| zastosowanie | fasady, fundamenty, dachy płaskie | ściany wewnętrzne, poddasza |
Pianka PUR zamkniętokomórkowa
Jest to twardy materiał izolacyjny, powstający poprzez wymieszanie poliolu i izocyjanianu, które reagując chemicznie powiększają swoją objętość i tworzą zamknięte komórki wypełnione gazem. Struktura tej pianki PUR jest praktycznie nieprzepuszczalna dla wody i powietrza. Nie wchłania wody (ma nasiąkliwość mniejszą niż 2%) więc zachowuje swoje właściwości izolacyjne nawet w trudnych warunkach.
Sprawdza się do izolacji fundamentów, posadzek na gruncie i ścian zewnętrznych, a także przy dachach płaskich, gdzie zapewnia ochronę przed wilgocią i przenikaniem ciepła. W porównaniu ze styropianem lub wełną mineralną pozwala na tworzenie warstwy bezspoinowej, która eliminuje mostki cieplne. Oprócz szybkości nakładania, zaletą pianki PUR jest doskonałe przyleganie do betonu, drewna i ceramiki.
Pewną wadą pianki zamkniętokomórkowej może być słabe pochłanianie dźwięków, a więc do tłumienia hałasu lepszy będzie inny materiał. Sztywność i stosunkowo znaczna gęstość mogą być obciążeniem dla lekkich konstrukcji stropu albo poddasza. Pianka wymaga też ochrony przed promieniowaniem UV – po nałożeniu powierzchnię trzeba zabezpieczyć przed degradacją.
Pianka PUR zamkniętokomórkowa
Jest to twardy materiał izolacyjny, powstający poprzez wymieszanie poliolu i izocyjanianu, które reagując chemicznie powiększają swoją objętość i tworzą zamknięte komórki wypełnione gazem. Struktura tej pianki PUR jest praktycznie nieprzepuszczalna dla wody i powietrza. Nie wchłania wody (ma nasiąkliwość mniejszą niż 2%) więc zachowuje swoje właściwości izolacyjne nawet w trudnych warunkach.
Sprawdza się do izolacji fundamentów, posadzek na gruncie i ścian zewnętrznych, a także przy dachach płaskich, gdzie zapewnia ochronę przed wilgocią i przenikaniem ciepła. W porównaniu ze styropianem lub wełną mineralną pozwala na tworzenie warstwy bezspoinowej, która eliminuje mostki cieplne. Oprócz szybkości nakładania, zaletą pianki PUR jest doskonałe przyleganie do betonu, drewna i ceramiki.
Pewną wadą pianki zamkniętokomórkowej może być słabe pochłanianie dźwięków, a więc do tłumienia hałasu lepszy będzie inny materiał. Sztywność i stosunkowo znaczna gęstość mogą być obciążeniem dla lekkich konstrukcji stropu albo poddasza. Pianka wymaga też ochrony przed promieniowaniem UV – po nałożeniu powierzchnię trzeba zabezpieczyć przed degradacją.

Pianka PUR otwartokomórkowa
Komórki tworzące ten rodzaj pianki są otwarte i połączone ze sobą, tworząc gąbczastą strukturę. Warstwa izolacyjna jest elastyczna i miękka, ugina się pod naciskiem i szybko wraca do pierwotnego kształtu. Spienienie materiału powiększa jego objętość do kilkudziesięciu razy. Różnica między pianką otwartokomórkową i zamkniętokomórkową tkwi w budowie komórek.
Komórki zamknięte są wypełnione gazem – mają większą odporność na wilgoć i mniejszy współczynnik przenikania ciepła. Otwarte komórki drugiej odmiany pianki są wypełnione powietrzem, połączone i przepuszczają parę wodną. Odmienna struktura wiąże się z różnymi właściwościami, które mają swoje właściwe miejsce zastosowania.
Błędy przy natrysku pianki PUR, które mogą okazać się kosztowne
Jeśli nakładanie warstwy pianki poliuretanowej będzie wykonane niewłaściwie, nie pomogą nawet jej najważniejsze zalety. Do typowych błędów, których naprawa może być bardzo kosztowna, należą:
- Zbyt cienka warstwa pianki PUR
Oszczędności materiałowe przynoszą najczęściej tylko pozorne zyski, ponieważ naprawa powstałych niedoróbek przekracza zwykle początkowe korzyści. Warstwa o zbyt małej grubości może być przyczyną powstawania mostków cieplnych, czyli miejsc, przez które ciepło przenika na zewnątrz.
- Nakładanie pianki na mokre podłoże
Sucha powierzchnia jest warunkiem chemicznego wiązania z pianką. Materiał położony na zawilgoconym podłożu może się po pewnym czasie odrywać.
- Niewłaściwa temperatura powietrza i podłoża podczas nakładania pianki
Poniżej temperatury najczęściej +5°C reakcja chemiczna nie przebiega prawidłowo i pianka PUR nie osiąga zakładanych parametrów.
- Brak ciągłości warstwy pianki PUR
Pomijanie pewnych miejsc podczas nanoszenia izolacji powoduje brak ciągłości warstwy ocieplającej i tym samym powstawanie mostków cieplnych.
- Wystawienie pianki PUR na działanie promieniowania UV
Pianka otwartokomórkowa powinna być przykryta warstwą tynku lub folii zaraz po aplikacji, aby uniknąć jej kruszenia się pod wpływem słońca.

Błędy przy wyborze pianki PUR
W zależności od tego, czy na przykład ocieplana przegroda musi oddychać, albo czy grozi izolacji ciągły kontakt z wilgocią, wymagany jest wybór odpowiedniego rodzaju pianki. Zastosowanie na fundamencie pianki otwartokomórkowej zamiast zamkniętokomórkowej albo styropianu generuje niepotrzebne problemy i poważne koszty. Oto kilka przykładów:
| zamkniętokomórkowa | otwartokomórkowa | |
|---|---|---|
| poddasze | nie | tak |
| stropy drewniane | nie | tak |
| ściany szkieletowe wewnątrz | nie | tak |
| fundamenty i kontakt z gruntem | tak | nie |
| dach płaski | tak | nie |
| ściany zewnętrzne | tak | nie |
Ogólnie: pianka otwartokomórkowa jest stosowana od wewnątrz, a zamkniętokomórkowa od zewnątrz lub w kontakcie z wilgocią.