Kupił wymarzoną działkę. Problem pojawił się już przy wierceniu studni
Jeżeli w pobliżu działki nie ma sieci wodociągowej, to konieczne jest wykonanie własnego ujęcia wody. Jednak wydajność studni zależy od wielu czynników, przede wszystkim od lokalnych warunków hydrogeologicznych. Kiedy pojawiają się problemy z dostępem do wody na działce? Jak im zaradzić? Sprawdzamy.
- Czy działka ma stabilny dostęp do wody?
- Jak sprawdzić czy woda będzie dostępna na działce?
- Jak dobrze mieć sąsiada
- Błędy projektowe a wysychanie studni
- Zachowaj odległości
- Jakie dokumenty i zgłoszenia są potrzebne?
Czy działka ma stabilny dostęp do wody?
Działka działce nie równa, nie w każdym miejscu dostęp do wody jest taki sam. O przyszłej wydajności studni na działce mogą decydować:
rodzaj warstw wodonośnych (piaski, żwiry, utwory szczelinowe)
głębokość zalegania wód podziemnych (od tego zależy wybór rodzaju studni i głębokości odwiertu)
zasilanie z naturalnych źródeł.
Dlatego przed zakupem działki lub wykonaniem studni na istniejącej działce powinno się przeanalizować lokalne warunki hydrogeologiczne i zapoznać się z mapami hydrogeologicznymi terenu. W razie potrzeby można też zlecić badania geologiczne.
Dodatkowo woda na problematycznych działkach jest szczególnie podatna na długotrwałe susze. Mogą one prowadzić do obniżenia poziomu wód gruntowych i zmniejszenia wydajności ujęcia. Czasami prowadzą nawet do okresowego wysychania. Warto więc zapoznać się z danymi na temat prawdopodobieństwa ich wystąpienia na danym terenie, dobrze jest też sprawdzić ryzyko powodziowe.
Jak sprawdzić czy woda będzie dostępna na działce?
Jeżeli szukamy działki z łatwym dostępem do wody, to w pierwszej kolejności musimy ustalić czy istnieje możliwość przyłączenia do sieci wodociągowej. Dowiemy się tego uzyskując warunki techniczne od lokalnego przedsiębiorstwa wodociągowego. Jeżeli jednak nie ma takiej możliwości, trzeba się zorientować jak poradzi sobie samodzielnie wykonana studnia, biorąc pod uwagę z wyżej wymienione czynniki. Najważniejsze źródła, które dostarczą właściwych informacji to:
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB) udostępnia dane Państwowej Służby Hydrogeologicznej (PSH).
HydroGeoPortal – mapa interaktywna, która umożliwia przeglądanie danych dotyczących wód podziemnych. Na stronie można sprawdzić m.in. głębokość występowania pierwszego poziomu wodonośnego, przebieg głównych poziomów wodonośnych i zagrożenie zanieczyszczeniem wód podziemnych. (dostęp również przez stronę PIG-PIB)
System przetwarzania danych (SPD), także w postaci interaktywnej mapy, zawiera wybrane informacje z bazy Centralnego Banku Danych Hydrogeologicznych (CBDH, tzw. BankHYDRO), bazy POBORY oraz bazy Monitoring wód podziemnych (MWP). Bardziej szczegółowe dane można uzyskać składając wniosek do odpowiedniej instytucji (Państwowa Służba Geologiczna, Dział Dystrybucji i Poligrafii PIG-PIB lub Centralne Archiwum Geologiczne CAG).
Hydroportal Wód Polskich - udostępnia dane dotyczące zagrożenia powodziowego, cieków wodnych oraz innych elementów środowiska wodnego mogących wpływać na sposób zagospodarowania nieruchomości.
Geoportal Krajowy – udostępnia informacje na temat ukształtowania terenu, granic działki, rodzaju gruntów i wiele innych danych.
Jak dobrze mieć sąsiada
Niektórzy popełniają błąd kierując się jedynie ogólnymi danymi hydrogeologicznymi, zwłaszcza jeżeli kupili nową działkę i nie znają ludzi mieszkających w okolicy. Jednak nic nie pozwala tak dobrze zorientować się w warunkach na konkretnej działce jak próba praktyczna. W tym celu warto dowiedzieć się jakie są doświadczenia sąsiadów z budową i użytkowaniem studni. Jeżeli nie chcemy rozmawiać z ludźmi mieszkającymi na miejscu, to dane na temat historii odwiertów w danym miejscu znajdziemy też w bazie BankuHYDRO.
Drugim krokiem będzie wykonanie odwiertu próbnego, który pozwoli stwierdzić czy poziom i dostępność wody na naszym kawałku ziemi pokrywa się z doświadczeniem sąsiadów. Niestety nawet po wszystkich badaniach może się okazać, że źle trafimy i pierwszy odwiert nie będzie udany. Jedną z przeszkód może być
Oczywiście przeprowadzenie badań terenowych i wydanie profesjonalnej opinii zaleca się powierzyć uprawnionemu geologowi.
Błędy projektowe a wysychanie studni
Do błędów projektowych zalicza się nieprawidłowe rozpoznanie warunków hydrogeologicznych. Jeżeli jednak ten etap przeszliśmy pomyślnie, to musimy zwrócić uwagę na inne czynniki. Najczęstsze błędy to:
Niewłaściwa metoda wiercenia – może spowodować zapadanie wywierconego otworu, zniszczenie filtrów studziennych lub ogólny spadek wydajności studni. Ważne jest żeby dobrać metodę i rodzaj wiertnicy do warunków geologicznych. Szczegóły powinien ustalić specjalista.
Zbyt płytki odwiert – w wielu miejscach lepiej jest zrobić głęboki odwiert (najlepiej studnię głębinową). Głębsze warstwy wodonośne są zwykle mniej zależne od krótkotrwałych zmian pogodowych. Gdy odwiert kończy się w pierwszym poziomie wodonośnym nawet krótkotrwałe susze mogą ograniczyć dostęp do wody.
Brak próbnego pompowania i badań wydajności - próbne pompowanie pozwala określić rzeczywistą wydajność studni. Pomijanie tego etapu jest najczęstszym błędem podczas projektowania ujęć wód podziemnych. W efekcie może prowadzić do niewłaściwego doboru mocy pompy.
Błędny dobór pompy – zwłaszcza gdy pompa ma większą wydajność niż możliwości studni. Dochodzi wtedy do przeciążenia, co może prowadzić do okresowego zaniku dopływu wody. Zbyt silna pompa prowadzi też do przyspieszonego zamulania ujęcia. Wydajność studni potrzebną do kupienia odpowiedniej pompy powinien ocenić fachowiec.
Nieprawidłowy dobór filtrów studziennych – może powodować ograniczenie dopływu wody, zamulanie studni i stopniowy spadek jej wydajności. W tym przypadku problem może być widoczny dopiero po kilku latach.
Nieodpowiednia lokalizacja studni – jeżeli studnia znajduje się zbyt blisko innych intensywnie eksploatowanych ujęć, może to prowadzić do wzajemnego oddziaływania hydraulicznego. Zwłaszcza w okresach suszy.
Zachowaj odległości
Zgodnie z prawem należy zachować ustawowe odległości studni od innych obiektów znajdujących się na działce. Według § 31 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. odległości powinny wynosić:
5 m do granicy działki,
7,5 m do osi rowu przydrożnego,
15 m do budynków inwentarskich, silosów, szamb, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń – 15 m itp.,
30 m do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej (ścieki czyszczone biologicznie)
70 m do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego.
Dopuszcza się sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.
Jakie dokumenty i zgłoszenia są potrzebne?
Pierwszy krok zależy od tego czy zdecydujemy się na studnię kopaną (abisyńską) czy głębinową. W przypadku tej drugiej, jeżeli jej głębokość przekracza 30 metrów albo przewidywany średnioroczny dobowy pobór wody wynosi więcej niż 5 m³, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Pozwolenie jest też potrzebne jeżeli pobór wody ma służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Wniosek o pozwolenie wodnoprawne wraz z operatem wodnoprawnym (zawartość dokumentu zależy od konkretnej sytuacji) składa się do Wód Polskich.
Oprócz pozwolenia wodnoprawnego studnia o głębokości większej niż 30 metrów wymaga utworzenia projektu robót geologicznych. Projekt (złożony w dwóch egzemplarzach) jest zatwierdzany przez organ administracji geologicznej. We wniosku należy zamieścić informację o prawach, jakie przysługują wnioskodawcy do nieruchomości w granicach, w jakich mają być wykonywane roboty. Zatwierdzenie jest ważne nie dłużej niż 5 lat, zależnie od zakresu zamierzonych robót.
Studnia kopana jest o wiele prostszym rozwiązaniem - wystarczy ją zgłosić do gminy. Niestety studnia abisyńska jest podatna na wysychanie, mniej wydajna, a woda z niej pochodząca nie jest tak czysta jak z głębinowej.