Nowy dom, stary problem: Koszmarne szambo zrujnowało marzenia!
Zakup nowego lokum często jest spełnieniem marzeń — przestronność, spokój, nowość i możliwość nowych początków. Ta idyllistyczna wizja może jednak szybko zostać zakłócona, gdy po kilku tygodniach sąsiedzi zaczną się skarżyć na zalewanie ich posesji nieczystościami z twojego szamba. Brzmi to strasznie, prawda? Takie sytuacje, wbrew pozorom, zdarzają się częściej, niż można by przypuszczać. Przeważnie wynikają one z błędów w projektowaniu lub wykonaniu systemu kanalizacyjnego.
- Nieudany start w nowym domu na Mazowszu
- Optymalna pojemność szamba dla domu
- Zasady lokalizacji szamba na działce
- Wybór miejsca na zbiornik na nieczystości
- Szczelność i normy zbiorników na nieczystości
Nieudany start w nowym domu na Mazowszu
W roku 2021, w małej miejscowości w rejonie Mazowsza, pewna młoda para zamieszkała w świeżo wybudowanym domu — wewnątrz wciąż czuć było aromat farb i remontu. Ich radość zniknęła prawie tak szybko, jak się pojawiła.
Po tygodniu intensywnych deszczy, sąsiedzi dostrzegli, że na ich posesji dzieje się coś niepokojącego i wydziela się mocno nieprzyjemny zapach. Okazało się potem, że szambo przy nowym budynku było źle zaprojektowane i zbyt małe dla czteroosobowej rodziny, co prowadziło do jego przeciążenia.
Zgodnie z informacjami lokalnego serwisu informacyjnego, problem zgłoszono do inspekcji sanitarnej, a młoda para musiała poradzić sobie z kosztami usunięcia skutków nieprzyjemnego zajścia i naprawy szamba, co stanowiło duże obciążenie finansowe tuż po przeprowadzce do nowego domu. Nie wspominając już o złym starcie relacji z nowymi sąsiadami. Podobne przypadki były szeroko opisywane w roku 2022, gdy media wskazywały na częste kłopoty z nieszczelnymi i źle zaprojektowanymi szambami w Polsce — wtedy nowelizacja Prawa wodnego oraz innych ustaw nałożyła na gminy obowiązek ewidencjonowania oraz systematycznej kontroli wszystkich nieruchomości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej.
Optymalna pojemność szamba dla domu
Pierwszym i najczęściej spotykanym błędem w takich przypadkach jest wybór zbyt małego zbiornika. Według polskich norm i wytycznych budowlanych wielkość szamba dla domu jednorodzinnego określa się na podstawie przewidywanego zużycia wody, które przekłada się na ilość powstających ścieków. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. dotyczące ustalenia przeciętnych norm zużycia wody zakłada, że jeden mieszkaniec gospodarstwa domowego z dostępem do wodociągu, toalety, łazienki oraz lokalnym źródłem ciepłej wody zużywa 80-100 dm3 wody.
Szambo powinno być opróżniane, gdy jest pełne — będzie to zależało od jego wielkości oraz stylu życia mieszkańców. Jednak aby uniknąć zbyt długiego przechowywania ścieków i przepełnienia szamba, zaleca się wywożenie odpadów co 3-4 tygodnie.
Dla przeciętnej 3- lub 4-osobowej rodziny zaleca się szambo o pojemności 8-12 m3. W przypadku szamba o pojemności powyżej 10 m3 wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zasady lokalizacji szamba na działce
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące wymagań technicznych dla budynków i ich lokalizacji, szczegółowo określa i kontroluje położenie szamba. Zbiorniki bezodpływowe na ścieki muszą spełniać określone standardy:
- Szambo musi być oddalone o co najmniej 15 m od studni dostarczającej wodę pitną, zarówno na własnej posesji, jak i na sąsiednich działkach. Ma to na celu ochronę źródeł wody przed ewentualnym skażeniem w przypadku wycieku.
- Szambo należy umieścić przynajmniej 2 metry od granicy działki sąsiada, drogi lub chodnika — chyba że działka sąsiada nie jest zabudowana lub uzyskano jego zgodę na mniejszy dystans.
- Szambo powinno być zlokalizowane minimum 5 metrów od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń przeznaczonych dla ludzi.
Dodatkowo, między szambem a siecią wodociągową i gazową należy zachować minimalną odległość 1,5 metra. Zbiornik na ścieki powinien być umieszczony w miejscu, gdzie nie ma ryzyka zalania wodami deszczowymi lub gruntowymi oraz należy zapewnić łatwy dostęp dla pojazdów asenizacyjnych — warto wziąć pod uwagę, że węże asenizacyjne zazwyczaj mają długość do 30 m.
Nieprzestrzeganie tych zasad, budowa szamba niezgodna z zatwierdzonym projektem i obowiązującym prawem może prowadzić do kosztownych awarii, grzywien oraz — jak wskazuje wcześniej wspomniana historia — do nieprzyjemnych sytuacji, a nawet konfliktów z sąsiadami.
Wybór miejsca na zbiornik na nieczystości
Oprócz prawnie określonych odległości, wybór miejsca na zbiornik na ścieki powinien być dokonany również na podstawie warunków glebowo-wodnych w danym obszarze. Wysoki poziom wód gruntowych może spowodować wypychanie zbiornika lub jego przeciekanie, co może prowadzić do rozlewów. Przy wysokim poziomie wód gruntowych zazwyczaj stosuje się zbiorniki plastikowe lub z dodatkowymi obciążeniami.
W przypadku gleb gliniastych lub nieprzepuszczalnych wokół zbiornika na ścieki stosuje się system drenażowy, aby uniknąć gromadzenia się wody. Natomiast na glebach piaszczystych, które są bardzo przepuszczalne, zwiększa się ryzyko przenikania ścieków do gruntu, jeśli zbiornik nie jest szczelny.
Szczelność i normy zbiorników na nieczystości
Nieprzepuszczalność pojemnika na odpady jest jednym z najważniejszych elementów określanych przez przepisy i standardy techniczne. Ustawa dotycząca ochrony środowiska zakazuje wprowadzania nieczystości do ziemi lub wód, co w praktyce oznacza, że pojemnik musi być całkowicie szczelny — każdy wyciek może być traktowany jako zanieczyszczenie środowiska, co podlega karze grzywny, a w najpoważniejszych przypadkach nawet ograniczeniu wolności.
Standardy oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury określają, że pojemnik musi być zbudowany z materiałów odpornych na działanie chemiczne i mechaniczne obciążenia — zarówno własne, jak i środowiskowe, to jest między innymi nacisk ziemi i wód gruntowych.
Źródła:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie wymagań technicznych dla budynków oraz ich usytuowania
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody