Większość inwestorów nie zwraca na to uwagi. A od tego wyboru zależy trwałość całego domu
Drewno jest wszechstronnym materiałem. W zależności od obróbki tego naturalnego surowca można uzyskać wysokiej klasy drewno konstrukcyjne. Niezależnie czy będą to tylko listwy, belki czy do postawienia jest szkielet budynku, drewno budowlane musi spełniać szereg kryteriów by na takie miano zasłużyć. Jakie cechy powinno posiadać drewno konstrukcyjne i jakie normy spełniać? Poznaj klasy drewna konstrukcyjnego i jego najpopularniejsze zastosowania.
- Najpopularniejsze drewno konstrukcyjne
- Rodzaje drewna konstrukcyjnego
- Klasy drewna konstrukcyjnego
- Jakie drewno konstrukcyjne użyć do budowy domu?
- Cena drewna konstrukcyjnego
Najpopularniejsze drewno konstrukcyjne
Drewno jest bardzo popularnym materiałem na konstrukcje budowlane. Posiada dobre właściwości i atrakcyjny wizualnie wygląd. Jako drewno konstrukcyjne zalecane jest drewno sosnowe, które ma jedne z najlepszych parametrów użytkowych . Przede wszystkim jest sprężyste, odporne na zginanie i cechuje się trwałością i wytrzymałością. Oczywiście na drewno konstrukcyjne wykorzystuje się również inne gatunki drewna.
Drewno świerkowe jest dużo gorszym materiałem budowlanym niż sosnowe. Przede wszystkim jest cięższe w obróbce ze względu na stosunkowo dużą ilość sęków. Ponadto posiada dużo mniejszą odporność na zginanie i ma tendencje do pękania. Aby uzyskać najlepsze parametry tego gatunku drewna świerk powinien być ścięty w wieku około 80 do 100 lat.
Kolejnym gatunkiem drewna stosowanego przy konstrukcjach jest jodła. Parametry ma bardzo zbliżone do drewna świerkowego. Zaleca się ścinanie tego drzewa w wieku 100 lat aby uzyskać jak najlepszą jakość.
Rodzaje drewna konstrukcyjnego
Drewno budowlane posiada klasy wytrzymałości. Projektowanie konstrukcji drewnianych zgodnie z normą daję gwarancję trwałości i wytrzymałości całej konstrukcji. Zawartość wody w drewnie również nie powinna przekraczać parametrów zgodnych z normą.
Drewno konstrukcyjne można podzielić na dwa główne rodzaje. Pierwszym jest drewno klejone warstwowo. Wykonuje się z niego najczęściej więźbę dachową oraz konstrukcje okienne, tak zwane lukarny. Jest to drewno budowlane czterokrotnie strugane. Jest to materiał sklejony z listewek lub płatów drewna. Klej stosowany przy wytwarzaniu drewna klejonego jest wodoodporny. Drewno klejone wykazuje również pewną ognioodporność. Dodatkowo posiada właściwości izolacyjne.
Drewno konstrukcyjne może być również lite. Wytworzenie drewna litego odbywa się poprzez przetarcie drewna okrągłego. Często przeciera się kłodę kilkukrotnie, a po wysuszeniu drewno jest gładko strugane.
Do najważniejszych cech drewna konstrukcyjnego należy stosunkowo niewielki ciężar, wysoka wytrzymałość na obciążenia, ale również na działanie niekorzystnych czynników środowiskowych. Po odpowiedniej obróbce drewno konstrukcyjne jest odporne na rozwój bakterii oraz posiada stosunkowo wysoką (jak na drewno) odporność ogniową.
Ponadto drewno jest materiałem naturalnym, ekologicznym, przyjaznym środowisku i człowiekowi. W domu z drewna mieszka się zdrowiej, a wewnątrz panuje przyjemniejsza atmosfera. Wbrew obiegowym opiniom konstrukcje drewniane są trwałe i solidne.
Klasy drewna konstrukcyjnego
Obecnie niekiedy stosowane są jeszcze stare normy oraz oznaczenia klasy drewna konstrukcyjnego. Dawne klasy z oznaczeniem K nie są jednak obecnie miarodajne i nie powinny być wyznacznikiem do projektowania konstrukcji drewnianych.
Zgodnie z normą PN - EN 338 klasy drewna konstrukcyjnego litego są oznaczane od C14 do C50, w przypadku gatunków iglastych oraz od D30 do D70 w odniesieniu do gatunków liściastych. Dla poszczególnej klasy wytrzymałości zostały określone parametry odpowiadające danej klasie drewna. Są to: odporność na zginanie, rozciąganie wzdłuż i w poprzek włókien, oraz średnie moduły sprężystości wzdłuż i w poprzek włókien, a także gęstość.
Ważna jest również klasa sortownicza drewna, która również wiążę się bezpośrednio z wytrzymałością danego materiału. Wyróżniamy trzy klasy sortownicze w zależności od parametrów danego drewna. Są to:
- KW - klasa wyborowa
- KS - klasa średniej jakości
- KG - klasa gorszej jakości.
Oczywiście pomiędzy klasami sortowniczymi a klasami wytrzymałościowymi istnieją ścisłe zależności. Jeśli drewno nie uzyska przynajmniej klasy sortowniczej KG nie może służyć do celów budowlano - konstrukcyjnych i jest kwalifikowane jak odpad.
Obecne przepisy nakładają na tartak obowiązek uzyskania prawa do znakowania drewna konstrukcyjnego symbolem CE. Jest to obowiązkowe jeśli tartak chce sprzedawać i produkować drewno konstrukcyjne. Znak CE informuje o tym, że drewno jest zgodne z normą PN-EN 14081-1+A1:2011 co do wymagań ogólnych. Produkcja i sprzedaż drewna konstrukcyjnego bez certyfikacji grozi nałożeniem pokaźnych kar finansowych przez Inspekcje Nadzoru Budowlanego.
Każdy producent drewna konstrukcyjnego powinien wdrożyć Zakładową Kontrolę Produkcji. Jest to do pewnego stopnia gwarancja dla klientów tartaków, że została przeprowadzona ocena procesu produkcyjnego oraz jakości w zgodzie z obowiązującymi normami. Poprzez certyfikację, oznaczenia oraz Zakładową Kontrolę Produkcji inwestor ma pewność, że kupuje drewno przeznaczone do konkretnych elementów konstrukcyjnych o optymalnej wytrzymałości i jakości.
Jakie drewno konstrukcyjne użyć do budowy domu?
Wiemy już czym są klasy drewna konstrukcyjnego, lecz niewiele nam to mówi w praktyce. Z jakiego drewna budować dom, oraz poszczególne jego elementy? Drewno budowlane które zakupimy musi być dostosowane do długości elementów oraz obciążenia.
Najczęściej można dostać drewno konstrukcyjne klasy C24 oraz C27. Klasy wyższe są ciężkie do osiągnięcia w polskich realiach i warunkach, ich produkcja jest nieekonomiczna a drewno tej klasy bardzo drogie. Warty zaznaczenia jest również fakt, że drewno budowlane klasy KW występuje jedynie w ograniczonym zakresie. Po przetarciu, tą klasę osiąga zaledwie 3 do 6 % drewna.
Na więźbę dachową najlepiej nadaje się tarcica w klasie od C24 do C27. Najlepsza jest tarcica strugana i suszona w komorach o wysokiej temperaturze. Dzięki zastosowaniu tego procesu wilgotność jest niższa niż przy standardowej metodzie suszenia na wolnym powietrzu. Wilgotność tak przygotowanej tarcicy jest często mniejsza niż 12%. Dlatego do więźby dachowej tego typu drewno będzie najlepsze.
Nigdy nie kupujmy drewna o którego certyfikacji i klasie nic nie wiadomo. Cena powinna być tylko jednym z kryteriów i na dodatek nie najważniejszym. Jakość drewna będzie miało bezpośrednie przełożenie na trwałość i solidność konstrukcji - nie wolno sobie pozwolić w tym przypadku na kompromisy. Sama nazwa drewno konstrukcyjne lub drewno budowlane to za mało aby móc stwierdzić czy będzie ono odpowiednie do naszych założeń i konstrukcji która ma powstać.
Cena drewna konstrukcyjnego
Duże znaczenie ma także miejsce zakupu. W wielu przypadkach drewno kupowane bezpośrednio w tartaku jest tańsze niż w hurtowniach czy składach budowlanych, choć różnice cenowe nie są już tak duże jak jeszcze kilka lat temu.
W 2026 roku za drewno konstrukcyjne świeże trzeba zapłacić zwykle od 900 do 1200 zł za m³. Najpopularniejsze drewno konstrukcyjne klasy C24 kosztuje najczęściej od 1300 do 1700 zł za m³, natomiast drewno suszone komorowo i strugane osiąga ceny od 1700 do nawet 2200 zł za m³. W przypadku drewna o wysokiej jakości, importowanego ze Skandynawii lub sprzedawanego w niestandardowych przekrojach, ceny mogą przekraczać 2300 zł za m³.
Więźba dachowa z drewna konstrukcyjnego kosztuje obecnie najczęściej od 1600 do 2000 zł brutto za m³. W przypadku materiału impregnowanego cena zwykle przekracza 1900 zł za m³.
Za tarcicę konstrukcyjną zapłacimy zazwyczaj od 1000 do 1700 zł za m³, w zależności od jakości i stopnia obróbki. Heblowane deski elewacyjne i podbitkowe kosztują najczęściej od 50 do 80 zł za m², natomiast deski frezowane i wykończeniowe mogą być jeszcze droższe.
W hurtowniach drewna oraz sklepach internetowych dużą popularnością cieszy się certyfikowane drewno konstrukcyjne C24. W zależności od przekroju kantówki konstrukcyjne kosztują zwykle od 6 do 30 zł za metr bieżący. Najczęściej spotykane przekroje 45 × 95 mm kosztują około 12–13 zł/mb, natomiast elementy 45 × 195 mm około 25–26 zł/mb.
Analizując oferty tartaków, hurtowni i importerów można zauważyć, że najczęściej oferowaną klasą drewna konstrukcyjnego pozostaje C24. Jest ona standardem przy budowie więźb dachowych, stropów oraz domów szkieletowych. Wyższe klasy wytrzymałości są dostępne znacznie rzadziej i zwykle wiążą się z wyraźnie wyższą ceną.
Kupując drewno konstrukcyjne, należy zwracać uwagę nie tylko na cenę, ale przede wszystkim na certyfikat CE, klasę wytrzymałości oraz sposób przechowywania materiału. Odpowiednio wysuszone i certyfikowane drewno zapewni trwałość konstrukcji przez wiele lat i pozwoli uniknąć kosztownych problemów podczas eksploatacji budynku.