PUR czy PIR? Wyglądają podobnie, ale różnica wychodzi już podczas montażu

Poliuretan jest coraz chętniej stosowanym materiałem izolacyjnym. Inwestorzy stawiają na to droższe rozwiązanie, ponieważ w dłuższej perspektywie bardziej się opłaca. Kiedy warto zastosować pianę, a kiedy lepiej sprawdzą się płyty PIR? Jakie są między nimi różnice? Na jakie parametry zwrócić uwagę?
- PUR czy PIR – najważniejsze różnice
- Zastosowanie pianki PUR i płyt poliuretanowych
- Właściwości PUR i PIR – porównanie
- Omówienie parametrów
PUR czy PIR – najważniejsze różnice
PUR i PIR należą do jednej rodziny tworzyw poliuretanowych, ale różnią się składem, strukturą i właściwościami. PUR często stosuje się jako pianę natryskową, natomiast PIR najczęściej spotykamy w postaci sztywnych płyt izolacyjnych.
Płyty PIR, tak jak inne materiały w tej postaci, docina się i kładzie na ocieplanej powierzchni. Ich główną zaletą jest niewielka grubość materiału przy niskim przewodzeniu ciepła, zwłaszcza w porównaniu ze styropianem czy płytami z wełny mineralnej.
Pianka PUR to rodzaj materiału dwuskładnikowego. Tworzą go przede wszystkim izocyjanian, który pełni rolę utwardzacza i poliol (utwardzana żywica), a także katalizatory i inne dodatki. Mieszanka jest przetwarzana na budowie przy użyciu specjalnego sprzętu. Zmieszanie i spienienie składników daje pianę otwarto- lub zamknętokomórkową (zależnie od sposobu przygotowania). W tej postaci piana PUR jest nanoszona na powierzchnię metodą natryskową.
Zastosowanie pianki PUR i płyt poliuretanowych
Pianka jest stosowana przede wszystkim tam gdzie kształt powierzchni jest skomplikowany, a niektóre miejsca do ocieplenia trudno dostępne. Podczas spieniania pianka kilkukrotnie zwiększa objętość, co pozwala jej dotrzeć we wszystkie miejsca ocieplanej powierzchni. Dzięki temu skutecznie zapobiega powstawaniu mostków termicznych. Właściwości różnią się w zależności od tego czy wybierzemy piankę zamknięto- czy otwartokomórkową. W pierwszym przypadku materiał jest bardziej szczelny i nie łapie wilgoci. Dlatego jest bardziej polecana do ociepleń zewnętrznych. Piana otwartokomórkowa jest lżejsza i dobrze nadaje się do izolacji na lekkich konstrukcjach, wewnątrz budynku.
Płyty PIR mają o wiele lepsze ogólne parametry. Stosuje się je tam gdzie potrzeba dobrego zabezpieczenia przed wilgocią albo wysokiej odporności na obciążenia. Są też bardzo odporne na wysokie temperatury. Często wybór między pianką i płytami poliuretanowymi zależy jednak od możliwości budżetowych inwestora – płyty są zdecydowanie droższe. To jednak nie jedyny powód dla którego czasami lepiej wybrać inny materiał izolacyjny. Ponieważ są sztywne wymagają umiejętnego położenia, żeby uniknąć mostków cieplnych i dostosować je do kształtu powierzchni. Nie mają też najlepszych właściwości akustycznych. W tym przypadku lepiej może się sprawdzić ocieplenie natryskowe lub elastyczna, gruba warstwa wełny mineralnej.
Właściwości PUR i PIR – porównanie
Żeby zrozumieć różnice między pianką PUR i płytami PIR najlepiej będzie porównać poszczególne parametry. W poniższej tabeli prezentujemy podstawowe dane dotyczące obu materiałów:
| właściwości | pianka PUR | płyta PIR |
|---|---|---|
| Współczynnik przewodzenia ciepła lambda [W/(m*K)] | Zamkniętokomórkowa 0,022-0,025 Otwartokomórkowa 0,036-0,039 | 0,022-0,023 |
| Gęstość [kg/m3] | 8 | 33-77 |
| Wytrzymałość na ścisk [kPa] | >4 | >180 |
| Opór dyfuzyjny | 2,8-11 | 29-58 |
| Klasa odporności na przepalanie | E | E |
Już na pierwszy rzut oka widać, że różnice między pianką PUR a płytą PIR są znaczące. Poliuretan zachowuje się inaczej w zależności od szczegółowego składu, gęstości i postaci materiału.

Omówienie parametrów
Przyjrzyjmy się teraz bliżej poszczególnym parametrom:
Współczynnik przewodzenia ciepła pokazuje jaka ilość ciepła będzie przenikała z i do ocieplonego budynku. W obu przypadkach chcemy, żeby wartość ta była jak najniższa. W internecie można znaleźć wiele pozornie sprzecznych informacji co do lambdy pianki PUR. Wynika to z jej rodzaju i sposobu przygotowania na miejscu (zamkniętokomórkowa ma lepsze właściwości). W przypadku płyt PIR ten parametr jest bardziej stabilny. Materiał przychodzi do klienta w gotowej postaci, można więc określić jego gęstość, grubość i zdolność zatrzymywania ciepła. Dla porównania np. powszechnie stosowany styropian EPS mieści się w zakresie 0,031-0,042 W(m*K), a wełna mineralna ma ten parametr nawet jeszcze wyższy.
Dzięki dużym różnicom w gęstości i strukturze płyty PIR mają też dużo lepszą wytrzymałość na ściskanie. Pod tym względem zostawiają piankę daleko w tyle.
Z punktu widzenia inwestora szczególnie ważnym atrybutem może być opór dyfuzyjny. Wartość ta definiuje w jakim stopniu materiał przepuszcza parę. Tam gdzie potrzebna jest silna izolacja od wilgoci najlepiej sprawdza się styropian lub płyty PIR. Jeżeli jednak potrzebujemy oddychających ścian, to lepiej zastosować piankę PUR lub wełnę mineralną.
Każdy z tych materiałów izolacyjnych ma jakieś zalety i wady. W porównaniu z nimi płyty PIR wypadają bardzo korzystnie, choć nie do wszystkich zadań. Tam gdzie potrzebna jest mocna izolacja, nie zajmująca dużo miejsca, sprawdzą się idealnie. Natomiast piankę warto wypróbować w miejscach, gdzie płyty nie dotrą lub gdzie inne materiały powodowałyby zbyt duże obciążenie.