Źle dobrany tynk zatrzymuje wilgoć w ścianach. Na elewacji pojawiają się glony i pleśń
Tynk elewacyjny stanowi zewnętrzną warstwę elewacji i zapewnia estetyczny wygląd każdego budynku, nie tylko mieszkalnego. Wybór tynku powinien być dokonany ze szczególną starannością, aby uwzględnić różne właściwości techniczne tynków oraz ich zalety. Bardzo istotnym kryterium wyboru odpowiedniego tynku na elewację jest paroprzepuszczalność, czyli zdolność do przepuszczania pary wodnej przy jednoczesnym zatrzymywaniu cieczy.
- Dlaczego wilgoć jest szkodliwa dla elewacji?
- Rodzaje tynków elewacyjnych
- Wodoodporność i paroprzepuszczalność tynku elewacyjnego
- Wybór najlepszego tynku na elewację
Dlaczego wilgoć jest szkodliwa dla elewacji?
Z wodą jest jak ze wszystkimi żywiołami na Ziemi. Bez wody nie ma życia, ale jej nadmiar może zagrażać życiu. Dotyczy to również technicznie stworzonych obiektów, jak na przykład budynki. Szczególnie powierzchnie zewnętrzne budynków są narażone na różne czynniki atmosferyczne.
Paroprzepuszczalność umożliwia odparowanie wilgoci ze ściany, w przypadku jej zawilgocenia. Im wyższa jest paroprzepuszczalność tynku i warstwy zewnętrznej budynku, tym lepiej będzie odprowadzana wilgoć na zewnątrz. Zawilgocenie może być przyczyną rozwoju glonów na fasadzie albo przedwczesnego rozkładu substancji budowlanej. Woda może oddziaływać na powłokę budynku w każdym stanie skupienia:
- jako para wodna w powietrzu wnika w powierzchnię elewacji;
- jako substancja płynna w czasie opadów wykazuje również oddziaływanie mechaniczne;
- jako ciało stałe w postaci gradu, obok działania mechanicznego poprzez uderzenia w elewację, wywołuje również niedoceniany szok termiczny materiałów budowlanych.
Końcowy wniosek jest prosty: elewację trzeba chronić przed działaniem wody. Stosowane kiedyś w tym celu szerokie okapy dachowe zostały zastąpione nowoczesnymi materiałami i ochrona konstrukcyjna fasady domu niemal całkowicie zanikła. Wzrosły natomiast wymagania dotyczące materiałów budowlanych i tynków.
Rodzaje tynków elewacyjnych
Rodzaj tynku stosowanego na zewnętrzne powierzchnie ścian budynku zależy od podstawowych materiałów, z których został wytworzony. Są więc tynki elewacyjne:
- akrylowe,
- silikatowe,
- silikonowe,
- silikatowo-silikonowe,
Główną różnicę między nimi widać w paroprzepuszczalności, elastyczności, odporności na zabrudzenia, a także rodzaju podłoża. Tynk paroprzepuszczalny posiada ważne zalety: reguluje wilgotność w pomieszczeniach, zapobiega tworzeniu się pleśni i chroni budynek przed szkodami od wilgoci. Na dodatek zapewnia przyjemną atmosferę w domu poprzez swoje właściwości oddychania. Tego rodzaju tynki są też zwykle długowieczne i łatwe w pielęgnacji.
Wodoodporność i paroprzepuszczalność tynku elewacyjnego
Woda i para wodna są najczęstszymi przyczynami uszkodzeń elewacji. Wodoodporność jest właściwością materiału polegającą na tym, że woda w żadnej formie (deszcz, śnieg, szron) nie wnika w głębsze warstwy elewacji. Inaczej jest z paroprzepuszczalnością, która określa zdolność materiału do przepuszczania pary wodnej z wnętrza budynku na zewnątrz.
Ten czynnik umożliwia „oddychanie” fasady. Przy wysokiej paroprzepuszczalności nie dochodzi do kondensacji pary wodnej w pomieszczeniach, a tym samym nie tworzą się warunki do rozwoju grzybów pleśniowych na ścianach. Umożliwia to utrzymywanie w domu zdrowego i przyjemnego mikroklimatu. Tynk elewacyjny akrylowy wykazuje najmniejszą paroprzepuszczalność, natomiast tynki elewacyjne na bazie silikonu albo silikatu mają ten parametr na znacznie wyższym poziomie.
Wybór najlepszego tynku na elewację
Na właściwości tynków elewacyjnych, a także możliwości ich wykorzystania wpływa spoiwo użyte przy ich produkcji. Każdy tynk powinien być odpowiednio dostosowany do podłoża, na którym jest wykorzystany. W tynkach mineralnych spoiwem jest cement z domieszkami, w tynkach silikatowych – wodne szkło potasowe, w silikonowych – żywice silikonowe, a w akrylowych – żywice akrylowe.
Tynki silikonowe i silikatowe, o wysokiej paroprzepuszczalności, nadają się do stosowania na wełnie mineralnej. Tynki akrylowe o niezbyt wysokiej paroprzepuszczalności są nakładane na podłoże po izolacji cieplnej styropianem. Tynk elewacyjny powinien odpowiadać następującym warunkom:
- Materiały stosowane do wykończenia ścian zewnętrznych budynku powinny być odporne na czynniki atmosferyczne i wnikanie wody. Narażone są na duże wahania temperatury, na słońce i mróz, opady deszczu i śniegu. Na opady atmosferyczne najbardziej odporne są tynki akrylowe i silikonowe; tynki silikatowe i mineralne są mniej odporne. Silne mrozy najlepiej wytrzymują tynki mineralne, natomiast najbardziej narażone przy niskich temperaturach są tynki akrylowe i silikonowe.
Nasłonecznienie dobrze znoszą tynki mineralne i silikonowe, a najbardziej wrażliwe na działanie słońca są tynki akrylowe. Średnią odporność na słońce i mróz wykazują tynki silikatowe. Jeśli chodzi o odporność na zabrudzenia, to najlepsze właściwości mają pod tym względem tynki mineralne i silikonowe, słabsze – tynki silikatowe, a najgorzej sprawdzają się tynki akrylowe.
- Tynk elewacyjny powinien odznaczać się odpornością na uszkodzenia mechaniczne i dużą trwałością. Największą trwałość wykazują tynki akrylowe, a najmniejszą mineralne; pozostałe mają tę wartość na średnim poziomie.
- Zewnętrzna warstwa elewacji powinna chronić przed rozwojem glonów i grzybów. Dodawanie odpowiednich dodatków ma na celu ochronę przed czynnikami biologicznymi. W przeciwnym razie brunatne i zielone naloty będą psuć estetykę budynku, a poza tym korozja biologiczna będzie niszczyć tynki i głębsze warstwy ściany.
- Na wybór rodzaju tynku elewacyjnego wpływa również materiał użyty do izolacji cieplnej. Na ocieplenie na bazie styropianu można stosować tynki akrylowe, silikonowe lub silikonowo-silikatowe. W przypadku wełny mineralnej dobry będzie tynk silikatowy o wysokiej paroprzepuszczalności.
