Podczas burzy wyciągasz wtyczki z kontaktu? Eksperci nie mają wątpliwości
Kiedy zaczyna grzmieć w wielu polskich domach słychać: „Idzie burza, wyłącz komputer, wyjmij wtyczki z kontaktu!” Czy rzeczywiście pozostawienie wtyczek w kontaktach może spowodować wypadek w razie uderzenia pioruna? W okresie częstszych i bardziej gwałtownych burz to pytanie bardzo na czasie. Co mówią eksperci?
- Czy trzeba wyjąć wtyczkę?
- Czy panele przyciągają pioruny?
- Co zrobić gdy piorun trafi w instalację?
- Na co jeszcze zwrócić uwagę podczas burzy?
Czy trzeba wyjąć wtyczkę?
Przekonanie o zagrożeniu ze strony piorunów pochodzi z czasów kiedy systemy odgromowe nie były najlepszej jakości. Zwłaszcza w starych domach wiejskich.
Trzeba podkreślić, że pozostanie w budynku, a nawet w samochodzie w czasie burzy (o ile nie dotykamy metalowych elementów karoserii) jest prawie zawsze bezpieczniejszą opcją niż pozostawanie na zewnątrz. Jednak obawa przed uderzeniem pioruna w instalację elektryczną nie jest całkiem bezpodstawna. To nie tylko babcina mądrość, ale zalecenie ze strony Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
Nie tylko bezpośrednie uderzenie, ale wyładowania atmosferyczne mogą spowodować przepięcia w instalacji elektrycznej. Piorun powoduje powstanie impulsu elektromagnetycznego. Napięcie jest tak duże, że może uszkodzić sieć i podłączone do niej urządzenia. Samo zabezpieczenie przeciwprzepięciowe nie zawsze w tym przypadku wystarczy. Najlepszym rozwiązaniem jest nie tylko wyłączenie urządzeń elektrycznych (zwłaszcza delikatnych elektronicznych), ale wyjęcie wtyczki, czyli odłączenie ich od sieci. Oprócz komputera czy laptopa warto odłączyć wtyczkę pralki czy lodówki z zaawansowaną elektroniką.
Czy panele przyciągają pioruny?
Jeżeli myślimy o urządzeniach przez które płynie prąd, to trudno nie brać pod uwagę paneli fotowoltaicznych. Nie dość, że instalacja taka wytwarza i przetwarza energię elektryczną, ale jej spora część znajduje się na dachu lub na podwórku i świetnie przewodzi prąd. Czy w takim razie pioruny zagrażają fotowoltaice? Co zrobić, żeby ją zabezpieczyć?
Same w sobie panele słoneczne nie przyciągają piorunów. Posiadanie fotowoltaiki na dachu nie zwiększa ryzyka uderzenia pioruna czy zniszczenia przez wyładowanie w pobliżu.
Mimo wszystko trzeba zachować ostrożność. Panele fotowoltaiczne nie generują ładunków elektrostatycznych, a metal zawarty w elementach instalacji nie przyciąga piorunów. Jest jednak dobrym przewodnikiem. Dlatego znajdowanie się pobliżu w razie wyładowania może być niebezpieczne. Najprostsza zasada bezpieczeństwa w czasie burzy, to trzymanie się z dala od jakichkolwiek metalowych konstrukcji. Dotyczy to również fotowoltaiki.
Żeby jeszcze bardziej zmniejszyć ryzyko związane z wystawieniem instalacji PV na pioruny należy zapewnić odpowiednie zabezpieczenia przeciwprzepięciowe i odgromowe już na etapie montażu.
Co zrobić gdy piorun trafi w instalację?
Jeżeli piorun trafił w instalację i przepalił przewody trzeba ją wyłączyć. W razie pożaru powinno się wezwać odpowiednie służby i opuścić budynek. Po każdym uszkodzeniu instalacji elektrycznej przez piorun powinno się też wezwać wykwalifikowanego elektryka.
Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę czy wszyscy są bezpieczni i nie dotykać przewodów ani urządzeń elektrycznych znajdujących się w domu. Uderzenie pioruna w dom może spowodować nie tylko uszkodzenie instalacji. Zdarzają się porażenia prądem, naruszenie konstrukcji dachu, a nawet konstrukcji budynku. Dlatego najlepiej jest opuścić budynek.
Znajomość procedur w niebezpiecznej sytuacji jest bardzo ważna, trzeba jednak dodać, że wszystkie te zdarzenia są niezwykle rzadkie.
Na co jeszcze zwrócić uwagę podczas burzy?
Chociaż współczesne zabezpieczenia zmniejszają ryzyko uderzenia pioruna w instalację nadal jest to możliwe. Oprócz instalacji elektrycznej piorun może trafić w system rur. Dlatego odradza się kąpieli, prysznica, a nawet mycia rąk podczas burzy.
Poza tym trzeba się trzymać z dala od elementów domu, które są dobrymi przewodnikami prądu. Chodzi nie tylko o panele fotowoltaiczne. Dotyczy to zwłaszcza części drzwi i okien np. z metalowymi parapetami. Chociaż prawdopodobieństwo uderzenia pioruna bezpośrednio w taki element budynku jest niewielkie, to wyładowanie w pobliżu jest dużo bardziej prawdopodobne.
Warto tu od razu obalić popularny mit: w czasie burzy trafienie pioruna przez otwarte okno jest prawie zerowe. Dotyczy to też nie do końca poznanego zjawiska piorunów kulistych.
Jednym z popularnych mitów na temat bezpieczeństwa podczas burzy jest porada, żeby zamykać okna. Oczywiście można je zamykać, ale głównie ze względu na deszcz i silny wiatr. O ile nie opieramy się o metalowy parapet w czasie kiedy pioruny uderzają blisko domu, samo otwarte okno nie stanowi zagrożenia.
Najlepszym zabezpieczeniem przed skutkami burzy jest przygotowanie domu. Zamontowanie piorunochronu i zabezpieczeń przeciwprzepięciowych to podstawa. Nie powinniśmy w tej kwestii liczyć tylko na zabezpieczenia przy sąsiednim budynku. Mając przygotowany dom, zachowując dobre praktyki i chroniąc urządzenia elektryczne możemy się nie bać burzy.