Oto najcenniejszy złom świata. Jest droższy niż złoto!
Metalowe odpady, które trafiają do punktu skupu, mogą być dużo cenniejsze niż stal czy aluminium. W rzeczywistości, niektóre metale mało znane poza kręgiem specjalistów mogą osiągać ceny wynoszące kilkadziesiąt tysięcy dolarów za kilogram, co sprawia, że są one prawdziwym "złomem premium". Zastanówmy się, dlaczego tak jest, które metale są najwyżej wyceniane i gdzie można je znaleźć w złomie.
- Cena metali rzadkich: kluczowe czynniki
- Najdroższe metale na rynku złomu
- Odzysk metali rzadkich: etapy i bezpieczeństwo
- Złoto i platyna w codziennych przedmiotach
Cena metali rzadkich: kluczowe czynniki
Pierwszym istotnym aspektem związanym z cenami metali rzadkich jest ich ograniczona ilość – metale takie jak te z grupy platynowców często są obecne w naturze jedynie jako produkty uboczne procesu wydobywania innych surowców. Ich pozyskiwanie jest zatem często złożone, kosztowne i uzależnione od technologii górniczych.
Drugim aspektem jest ich wykorzystanie w nowoczesnych technologiach – katalizatory w pojazdach, urządzenia elektroniczne, ogniwa paliwowe czy części lotnicze. To powoduje, że zapotrzebowanie jest duże, a dostępność ograniczona.
Po trzecie: recykling takich materiałów nabiera coraz większego znaczenia – ponieważ ich wydobycie z pierwotnych złóż staje się coraz bardziej kosztowne i trudne - podkreśla Onet.
Najdroższe metale na rynku złomu
Niżej przedstawiamy metale, które w rankingu „najdroższego złomu” zajmują wysokie pozycje – z uwzględnieniem ich szacunkowych cen oraz zastosowań.
Ruten (Ru): szacunkowa cena w 2025 roku za kilogram rutenu wynosi około 2 181 132 zł/kg. Ruten to pierwiastek z grupy platynowców. Jest produktem pobocznym przy wydobyciu innych metali z tej grupy. Wykorzystuje się go m.in. w elektronice (styki, elektrody), a także w specjalnych stopach. Można go znaleźć m.in. w zużytych elementach elektronicznych wysokiej jakości, gdzie warstwy kontaktowe zawierają ruten jako materiał zwiększający trwałość i przewodność.
Osm (Os): dla krystalicznego osmu podawana jest cena w granicach 2 102 200 € za kilogram (≈ 2,1 mln €). Warto jednak wspomnieć, że rynek osmu jest bardzo niestabilny, a jego dostępność jest niezwykle niska. Osm jest najgęstszym pierwiastkiem naturalnym, stosowanym w bardzo niszowych obszarach – pióra wieczne, biżuteria ultra-premium, aparatura naukowa lub medyczna. Ze względu na ekstremalną cenę i niszowość zastosowań osm rzadko trafia do kategorii „złomu” w tradycyjnym sensie, ale jeśli się pojawi – może być niezwykle cenny.
Rod (Rh): dla rodu dostępne są dane rynkowe wskazujące na bardzo wysokie wartości — na przykład ceny sięgały kilkuset tysięcy USD za kilogram w najlepszych momentach. Rod stosuje się głównie w katalizatorach samochodowych (procesy oczyszczania spalin), optyce i specjalistycznych lustrach. Najczęstszym źródłem odzyskiwania rodu są zużyte katalizatory samochodowe – to główny „złomowy” punkt wejścia.
Platyna (Pt): cena platyny to około 50 USD/gram (≈ 50 000 USD/kg). Platyna ma szerokie zastosowanie – katalizatory, biżuteria, medycyna, przemysł chemiczny. Popularnym w skupie złomu jest zużyty katalizator samochodowy, który zawiera platynę w warstwach katalitycznych. Również elementy elektroniczne czy biżuteria mogą być jego źródłem.
Pallad (Pd): w przeliczeniu na USD może to być około ~45 000–50 000 USD/kg. Pallad jest kluczowy w katalizatorach samochodowych (zwłaszcza benzynowych), w stykach elektronicznych, w przemyśle. Zużyte katalizatory i tradycyjne urządzenia elektroniczne to najczęstsze źródła złomu z palladem.
Złoto (Au): cena za kilogram złota wynosi około 475 636 PLN/kg w Polsce (ok. ~100 000 USD/kg w zależności od kursu). Zastosowania: Złoto – inwestycyjne, biżuteria, telekomunikacja, medycyna. Złom: Biżuteria, elektronika (złote styki, płyty główne), stare monety – to popularne źródła recyklingu.
Odzysk metali rzadkich: etapy i bezpieczeństwo
Proces recyklingu metali rzadkich i szlachetnych jest złożony i wymaga zarówno technologii chemicznych, jak i pirometalurgicznych. Zazwyczaj zaczyna się od segregacji – na przykład usunięcia warstw katalitycznych, elektrochemicznego wydzielania lub chemicznego rozpuszczania w kwasach. Następnie przeprowadza się ekstrakcję i oczyszczanie, aby uzyskać czysty pierwiastek lub stop nadający się do ponownego użycia.
Warto zaznaczyć, że odzyskiwanie tych materiałów w domowych warunkach jest zdecydowanie niewskazane – procesy te są toksyczne i wymagają specjalistycznego sprzętu oraz zezwoleń. W praktyce lepiej współpracować z profesjonalnymi skupami lub zakładami recyklingu, które posiadają odpowiednie certyfikaty i technologie.
Złoto i platyna w codziennych przedmiotach
Tak – ale zazwyczaj jedynie w specyficznych okolicznościach. Warto zwrócić uwagę na następujące źródła:
Przestarzałe komputery, serwery, płyty główne – posiadają złote lub platynowe styki i ścieżki. Telefony, urządzenia telekomunikacyjne – mogą mieć pallad lub złoto w stykach.
Katalizatory samochodowe – zwłaszcza w starszych modelach z silnikami benzynowymi, gdzie stosowano platynę, pallad lub rod.
Stara biżuteria – zwłaszcza zawierająca wysokiej próby złoto lub stare stopu platyny. Jeśli posiadasz powyższe elementy, mogą one stanowić spory „skarb”, który z odrobiną staranności można zamienić na realne pieniądze.
Handel metalami szlachetnymi i rzadkimi podlega regulacjom – warto upewnić się, że działanie jest całkowicie legalne. Skupy powinny posiadać certyfikaty, być w stanie wykazać pochodzenie materiału i proponować uczciwe ceny. W przeciwnym razie można napotkać ryzykowne sytuacje – np. zakup materiału po zawyżonej cenie lub z nielegalnego źródła (np. kradzież katalizatorów). Etyka recyklingu i przejrzystość rynku są więc niezwykle ważne.
