Styczeń był dla właścicieli fotowoltaiki rekordowo kiepski. Luty nie zapowiada się lepiej

Początek roku okazał się wyjątkowo ciężki dla posiadaczy instalacji fotowoltaicznych. Niekorzystne warunki pogodowe oraz zmiany w systemie rozliczeń energii elektrycznej wpłynęły na spadek opłacalności tych inwestycji. Dla tych, którzy zdecydowali się na odnawialne źródła energii, styczeń był miesiącem pełnym rozczarowań i niespodziewanych wyzwań. Czy zimowe miesiące faktycznie stanowią przeszkodę dla sprawnego działania fotowoltaiki?
Z tego artykułu dowiesz się:
Niekorzystne warunki pogodowe a wydajność paneli
Wielu właścicieli fotowoltaiki zastanawia się czy panujący w zimie mróz ma wpływ na poprawne działanie instalacji. Okazuje się, że niskie temperatury to zaleta! Panele fotowoltaiczne działają wydajniej w chłodniejszych warunkach, ponieważ wysoka temperatura w lecie może powodować przegrzewanie, co obniża ich sprawność.
Czynnikiem, który najmocniej przekłada się na niższą produkcję energii przez panele jest niewielka liczba dni słonecznych w miesiącach zimowych. W styczniu, w wielu regionach kraju, odnotowano długotrwałe zachmurzenie oraz intensywne opady śniegu, które dodatkowo ograniczały dostęp promieni słonecznych do paneli.
Choć nowoczesne instalacje są projektowane z myślą o pracy w trudnych warunkach atmosferycznych, to jednak ekstremalne zjawiska pogodowe mogą znacząco wpłynąć na ich wydajność. Co więcej, krótsze dni zimowe oznaczają naturalnie mniejszą ilość godzin nasłonecznienia, co sprawia, że nawet przy sprzyjających warunkach pogodowych produkcja energii w styczniu jest znacznie niższa niż w miesiącach letnich.
Prognozy meteorologiczne na kolejne miesiące również nie napawają optymizmem. Eksperci przewidują, że zmiany klimatyczne mogą prowadzić do coraz częstszych anomalii pogodowych, które będą stanowić wyzwanie dla sektora fotowoltaiki. Dlatego tak ważne jest inwestowanie w technologie zwiększające odporność instalacji na niekorzystne warunki oraz w systemy magazynowania energii.
Kiedy warto usuwać śnieg z paneli słonecznych?
W większości przypadków odśnieżanie paneli słonecznych nie jest konieczne z wielu powodów:
- samoczynne oczyszczanie - panele są zwykle montowane pod kątem, więc śnieg często zsuwa się z ich powierzchni, zwłaszcza gdy zacznie się topić;
- niewielki wpływ śniegu na wydajność - jeśli warstwa śniegu jest cienka lub sypka, promienie słoneczne mogą przez nią przenikać i ogrzewać panele, co przyspiesza topnienie;
- ryzyko uszkodzeń - mechaniczne usuwanie śniegu może porysować szkło paneli lub uszkodzić ich konstrukcję, zwłaszcza jeśli używasz twardych narzędzi.
Kiedy warto odśnieżać?
- Jeśli śnieg jest mokry i zbity, a warstwa jest gruba - może to znacząco ograniczyć produkcję energii.
- Jeśli masz instalację o małym kącie nachylenia (lub płaską), przez co śnieg się nie zsuwa.
- Jeśli prognozy wskazują na długotrwałe pochmurne dni - wtedy każda godzina pracy paneli jest istotna.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o działaniu paneli słonecznych w zimie - przeczytaj ten artykuł.
Zmiany w systemie rozliczeń energii
Od 1 lipca 2024 roku zaczął obowiązywać nowy system rozliczania energii elektrycznej dla prosumentów, polegający na godzinowym rozliczaniu sprzedaży energii do sieci. Oznaczało to, że jej ceny miały być uzależnione od pory dnia, w której wprowadzana była do sieci. W praktyce, w godzinach największej produkcji energii przez instalacje fotowoltaiczne, ceny na rynku hurtowym były najniższe, co prowadziło do spadku przychodów dla właścicieli paneli.
W październiku i listopadzie 2024 roku pojawiły się istotne zmiany w przepisach dotyczących prosumentów energii odnawialnej w Polsce. Nowelizacja wprowadziła korzystniejsze warunki finansowe dla prosumentów. Osoby korzystające z rozliczeń według RCE mogą liczyć na wyższy zwrot z niewykorzystanej energii oddanej do sieci – wartość ta wzrosła z 20% do 30%. Dodatkowo wprowadzono współczynnik korekcyjny 1,23, który zwiększa wartość energii oddawanej do sieci, podnosząc tym samym wartość depozytu prosumenckiego.
Nowe przepisy skracają czas potrzebny na uzyskanie niezbędnych pozwoleń dla instalacji OZE, co ma na celu szybszą realizację nowych inwestycji oraz odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na energię odnawialną. Dodatkowo operatorzy systemów elektroenergetycznych zostali zobowiązani do poprawy infrastruktury przyłączającej mikroinstalacje, co ma zapewnić stabilniejsze funkcjonowanie sieci, zwłaszcza w regionach o dużym nasyceniu instalacjami fotowoltaicznymi.

Perspektywy i możliwe rozwiązania
Obecna sytuacja wymaga od prosumentów elastyczności i poszukiwania nowych rozwiązań, które pozwolą na zwiększenie opłacalności inwestycji w fotowoltaikę. Jednym z nich jest wspomniana wcześniej inwestycja w magazyny energii, które stają się coraz bardziej dostępne i efektywne. Pozwalają one na przechowywanie nadwyżek energii i jej wykorzystanie w momentach, gdy produkcja jest niższa lub ceny energii na rynku są wyższe.
Inwestorzy coraz częściej zwracają uwagę na inteligentne systemy zarządzania energią, które umożliwiają automatyczne sterowanie zużyciem prądu w zależności od aktualnych warunków rynkowych. Takie rozwiązania mogą pomóc w maksymalnym wykorzystaniu energii wyprodukowanej przez panele słoneczne, minimalizując straty i poprawiając bilans finansowy prosumentów.
Ważne jest również śledzenie zmian w przepisach oraz programach wsparcia dla prosumentów. Rząd oraz instytucje odpowiedzialne za energetykę powinny dążyć do tworzenia stabilnych i przewidywalnych warunków dla rozwoju fotowoltaiki, uwzględniając potrzeby i wyzwania stojące przed właścicielami instalacji. Tylko w ten sposób możliwe będzie dalsze promowanie odnawialnych źródeł energii i osiągnięcie celów związanych z transformacją energetyczną. Pomocne mogą być również programy dofinansowań oraz preferencyjne kredyty na inwestycje w nowoczesne systemy OZE, które stanowią kluczowy element strategii energetycznej państwa.