„Korozja biologiczna” – cichy wróg każdej elewacji, który działa przez lata

Elewacja to nie tylko wizytówka budynku, ale także jego ochrona przed deszczem, słońcem i zimnem. Chociaż wygląda na trwałą, z czasem traci swoje właściwości i przestaje spełniać swoją rolę. Jak często powinna być odnawiana, aby nie tylko dobrze wyglądała, ale także skutecznie chroniła budynek? Sprawdź, które materiały są najbardziej odporne i jak zwiększyć żywotność elewacji, zanim wystąpią kosztowne problemy.
- Znaczenie elewacji: funkcje i korzyści
- Materiały na elewacje frontowe domu
- Jak dbać o fasadę budynku: przewodnik po trwałości
- Jak dbać o elewację domu jednorodzinnego?
Znaczenie elewacji: funkcje i korzyści
Przed odpowiedzią na pytanie dotyczące częstotliwości wymiany elewacji, warto najpierw pojąć jej funkcje i korzyści. Przede wszystkim wpływa na estetykę budynku – zasłania surową powierzchnię ścian i warstwę izolacyjną, a odpowiednio dobrany odcień i materiał pozwala zharmonizować ją z dachem, tarasem, formą budynku czy stylem architektonicznym – zarówno klasycznym, jak i nowoczesnym.
Elewacja spełnia również ważną rolę ochronną. Zabezpiecza ściany przed wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych – deszczem, wiatrem, promieniowaniem UV czy zmianami temperatury. To elewacja pochłania zanieczyszczenia takie jak kurz, pył, błoto czy piasek niesione przez deszcz lub wiatr.
Niedostateczna troska o elewację może prowadzić do tzw. korozji biologicznej, czyli rozrostu pleśni, grzybów, mchów i porostów. Dlatego tak istotne jest jej regularne czyszczenie i odnawianie. Dzięki temu elewacja dłużej zachowuje swoje cechy – nie traci koloru, nie pęka i nie odłącza się od ściany, a cały budynek prezentuje się estetycznie i jest odpowiednio chroniony.
Materiały na elewacje frontowe domu
Fasada frontowa budynku mieszkalnego może być wykonana z różnorodnych materiałów, które różnią się nie tylko pod względem estetyki, ale także trwałości i właściwości ochronnych. Wybór właściwego materiału ma wpływ nie tylko na wygląd zewnętrzny budynku, lecz także na częstotliwość jego konserwacji lub wymiany.
Najczęściej używane materiały na elewacje to:
- Farby elewacyjne – są bardzo popularne ze względu na atrakcyjną cenę, szeroką dostępność oraz możliwość samodzielnego malowania. Do tej grupy należą m.in. farby silikonowe, akrylowe, silikatowe, wapienne, winylowe, cementowe oraz polikrzemianowe.
- Tynki elewacyjne – dostępne są w wersjach cienkowarstwowych oraz grubowarstwowych. Ze względu na skład chemiczny dzielą się na tynki cementowe, wapienne, mineralne, silikonowe, silikatowe i akrylowe. Każdy z nich oferuje inny poziom odporności i wykończenia.
- Okładziny elewacyjne – to jedne z najbardziej trwałych rozwiązań elewacyjnych. Obejmują okładziny z drewna, materiałów drewnopodobnych, kamienia, cegły, klinkieru oraz sidingu. Charakteryzują się dużą odpornością na warunki atmosferyczne i trwałością.
Jak dbać o fasadę budynku: przewodnik po trwałości
Systematyczna dbałość o zewnętrzną część budynku może znacząco przedłużyć jej trwałość. W zależności od użytych materiałów, konieczność jej odświeżenia lub wymiany pojawia się zazwyczaj co dekadę, choć niekiedy może to być nawet rzadziej. Ważnym elementem jest odporność zastosowanego rozwiązania – niektóre fasady są o wiele bardziej wytrzymałe niż inne.
Przybliżona trwałość różnych rodzajów fasad przedstawia się następująco:
- Farby do elewacji – przemalowanie zewnętrza zazwyczaj powinno być przeprowadzane co 8–10 lat, aby zachować estetykę i ochronę ścian.
- Tynki zewnętrzne – ich wytrzymałość zależna jest od typu, ale na ogół wymiana lub kompleksowa renowacja jest potrzebna co 10–20 lat.
- Siding – to jedno z najtrwalszych rozwiązań, które może działać nawet pięćdziesiąt lat.
- Deski drewniane – wytrzymałość drewna zależy od jego gatunku. Sosna i świerk mają najkrótszą trwałość, natomiast modrzew wytrzymuje około dwudziestu lat. Najbardziej wytrzymałe są gatunki egzotyczne, które – przy regularnym zabezpieczaniu – mogą służyć nawet 30 lat.
- Cegła klinkierowa – producenci często udzielają gwarancji do 50 lat, jednak w praktyce klinkier może przetrwać znacznie dłużej, oferując niemal wieczystą ochronę zewnętrza.
- Kamień naturalny – to jedno z najtrwalszych rozwiązań, które przy odpowiedniej pielęgnacji może służyć przez dekady bez potrzeby wymiany.

Jak dbać o elewację domu jednorodzinnego?
Aby przez długi okres cieszyć się atrakcyjnym wyglądem elewacji domu jednorodzinnego, warto systematycznie dbać o powierzchnię powłoki lub okładziny. Najczęściej do czyszczenia elewacji wykorzystuje się myjkę ciśnieniową, czystą wodę lub specjalistyczne środki czyszczące, dostosowane do konkretnego rodzaju materiału.
Należy jednak pamiętać, że niektóre elewacje nie powinny być czyszczone pod dużym ciśnieniem, gdyż może to uszkodzić ich ozdobną strukturę. W takich przypadkach lepiej zastosować dużą gąbkę lub szczotkę z miękkim włosiem, aby delikatnie oczyścić powierzchnię.
Po umyciu zaleca się użycie środka biobójczego, który zabezpieczy ściany przed rozwojem pleśni i grzybów. W przypadku drobnych uszkodzeń, takich jak zarysowania czy odpryski, nie ma potrzeby wymiany całej powłoki. Inaczej jest, gdy łuszczenie farby lub tynku obejmuje większe powierzchnie i wymaga naprawy większej części elewacji.
Dla elewacji z okładzin istotna jest regularna impregnacja, która zwiększa odporność materiału na nasiąkanie wilgocią. Należy dobrać odpowiedni impregnat do konkretnego rodzaju okładziny. Przy nierównych powierzchniach, takich jak naturalny kamień, najlepiej używać pędzli z długim włosiem, aby środek dotarł do trudno dostępnych miejsc.