Tak naostrzysz wiertło w kilka minut. Większość robi to źle
Stępione wiertła nie tylko źródło frustracji, ale utrudnienie i spowolnienie pracy. Może też prowadzić do uszkodzenia materiałów i narzędzi. Czasami wymiana ostrza może być konieczna, ale można je też samodzielnie naostrzyć. Jak ostrzyć różne rodzaje wierteł? Jakie narzędzia się przydadzą? Kiedy lepiej kupić nowe wiertła? Wyjaśniamy krok po kroku.
- Dlaczego nie powinno się używać tępych wierteł?
- Zanim zabierzesz się do ostrzenia
- Narzędzia do ostrzenia
- Jak naostrzyć różne rodzaje wierteł?
Dlaczego nie powinno się używać tępych wierteł?
Tępe ostrze przede wszystkim utrudnia pracę, ale to najmniejszy problem. Jeżeli pracujemy z takim stępionym wiertłem, to zwiększa się tarcie między powierzchnią narzędzia i obrabianego materiału. To natomiast powoduje wytwarzanie nadmiernego ciepła i zwiększone drgania. Działa to niekorzystnie na metal i na powierzchnię, w której wiercimy. Przy dłuższej pracy ze stępionym ostrzem może dojść do uszkodzenia jednego i drugiego.
Z drugiej strony dobrze naostrzone wiertło pozwala uzyskać bardziej precyzyjne otwory, na czym powinno zależeć osobie go używającej. Poza tym prawidłowo pracujące wiertło pomaga zachować długą żywotność wiertarki.
Z powyższych powodów naostrzenie wiertła lub kupienie narzędzia ostrzonego fabrycznie jest bardzo ważne. Ostatecznie nawet wydatek na nowe wiertło może się okazać oszczędnością, w porównaniu ze szkodami spowodowanymi przez tępe ostrze.
Zanim zabierzesz się do ostrzenia
Ostrzenie wydaje się najprostszym sposobem na uzdatnienie wiertła. Jednak nie zawsze jest to najlepszy pomysł. Czasem może to być wręcz niewskazane. Jeżeli używasz dobrej jakości wierteł z hartowanej stali, to zostały one precyzyjnie przygotowane fabrycznie. W praktyce chodzi o naostrzenie pod konkretnym kątem i nie naruszenie struktury materiału. Trudno jest zachować ich pierwotne właściwości bez specjalistycznych narzędzi do ostrzenia. Jeżeli naostrzymy takie wiertło w nieprawidłowy sposób, to zniszczymy je. W efekcie utrudnienia podczas pracy z wiertarką i zagrożenie zniszczenia materiału będzie przy uszkodzonym narzędziu podobne jak przy stępionym.
W takim przypadku warto zainwestować w nowe wiertło i mieć pewność, że praca będzie nie tylko skuteczna, ale nie przyniesie więcej szkód niż pożytku.
Na szczęście zakup nowego wiertła nie zawsze jest konieczny. Poza tym zdarzają się sytuacje, w których szybka wymiana narzędzia jest trudna lub niemożliwa. Jeżeli weźmiemy pod uwagę powyższe zastrzeżenia, wiedza o tym jak prawidłowo naostrzyć wiertło jest więc zawsze przydatna.
Narzędzia do ostrzenia
Czymkolwiek ostrzymy wiertła, dobrze żeby narzędzie umożliwiało dostosowanie kąta ostrzenia. Do tego celu można używać:
Ostrzałki do wierteł – niby oczywisty wybór, a jednak nie wszyscy o nim wiedzą. Istnieje wiele modeli, niektóre pozwalają nawet na ostrzenie bardziej specjalistycznych wierteł (np. stopniowych). Wszystkie z pewnością ułatwiają cały proces i pozwalają zadbać o prawidłowy efekt końcowy.
Szlifierki stołowej – to narzędzie wymaga pewnej wprawy, jednak doskonale sprawdzi się jako narzędzie do ostrzenia wierteł do metalu i betonu. Podczas procesu powinno się uważać żeby nie przegrzać wierteł.
Pilników i kamieni (ostrzenie ręczne) - niektóre wiertła można bez problemu naostrzyć ręcznie. Wymaga to pewnej precyzji i zabiera zdecydowanie więcej czasu, jednak dobrze sprawdza się zwłaszcza przy niewielkich wiertłach. Gdzie precyzja i delikatność pozwalają uniknąć uszkodzeń narzędzia.
Jak naostrzyć różne rodzaje wierteł?
Nie ma jednego sposobu ostrzenia wiertła. Zależnie od jego rodzaju i przeznaczenia trzeba zastosować trochę inną metodę, kąt ostrzenia itp. Na co zwrócić uwagę przy różnych wiertłach?
Pierwszą rzeczą jaką trzeba wziąć pod uwagę jest rodzaj wiertła – chodzi o narzędzia do wiercenia w różnych materiałach i różnej wielkości. W poniższej tabeli podajemy najważniejsze informacje dotyczące ostrzenia poszczególnych rodzajów wierteł.
| Rodzaj wiertła | Charakterystyka | Najlepsze narzędzia do ostrzenia | Kąt ostrzenia | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|---|---|
| Do metalu | Wykonane ze stali nierdzewnej, powlekane tytanem lub kobaltem | Ostrzałka z opcją regulacji kąta, szlifierka z drobnoziarnistym kamieniem | 118-135 stopni (im twardszy metal tym wyższy kąt) | Kąt ostrzenia zależy od przeznaczenia wiertła. Ustawienie niewłaściwego kąta może zniszczyć wiertło. |
| Do drewna | Wykonane ze stali. Mogą być spiralne kręte, łopatkowe lub świdry. Zawsze mają ostrą końcówkę (żądło), umożliwiającą umieszczenie wiertła na miękkim materiale. | Ostrzałka lub narzędzia ręczne | Zwykle 90 stopni lub poniżej (zależnie od przeznaczenia) | W wiertłach spiralnych ostrzymy krawędzie tnące, w łopatkowych tylko powierzchnię skrawającą. |
| Do betonu (widiowe) | Końcówki z węglika spiekanego. Pozwalają na wiercenie nie tylko w betonie, ale w cegle, kamieniu i innych podobnych, twardych materiałach. Do wierteł tego rodzaju używa się wiertarek udarowych. | Szlifierka z tarczą diamentową (narzędzia specjalistyczne) | 135 stopni | Zwykle odradza się jednak robienie tego w domu. Zwłaszcza jeżeli nie mamy specjalnego sprzętu i doświadczenia. Kupienie nowego wiertła wyjdzie taniej. |
| Małe wiertła (>3 mm średnicy) | Niewielkie wiertła o średnicy równej lub poniżej 3 mm | Ostrzenie ręcznie, za pomocą kamienia lub pilnika diamentowego lub przy pomocy ostrzałki z prowadnicą | Zależnie od przeznaczenia | Ostrzenie wymaga precyzji i doświadczenia |
Naostrzenie wiertła we własnym zakresie jest możliwe, jeżeli mamy przynajmniej podstawowe narzędzia. Warto jednak wziąć pod uwagę stopień trudności i wymaganą precyzję. Najbezpieczniej i nierzadko najtaniej wyjdzie jeżeli kupimy nowe.