Zrobił termowizję domu i zobaczył czerwony pas na ścianie. Już chciał dzwonić po fachowca
Jedna ściana w domu może być wyraźnie cieplejsza od pozostałych i wcale nie musi oznaczać to ucieczki energii. Różnica widoczna na kamerze termowizyjnej może wynikać z przebiegu rur grzewczych, ekspozycji na słońce, sąsiedztwa ogrzewanego pomieszczenia albo konstrukcji budynku. Dopiero porównanie termogramu z układem instalacji, stronami świata i miejscami występowania mostków cieplnych pozwala ustalić, skąd naprawdę bierze się nietypowa temperatura ściany.
- Kamera termowizyjna pokazała dużą różnicę temperatur
- Rury grzewcze mogą sprawić, że ściana będzie cieplejsza
- Słońce potrafi całkowicie zmienić obraz termogramu
- Kiedy cieplejsza ściana może oznaczać mostek cieplny?
- Cieplejsza ściana nie zawsze oznacza większe straty energii
Kamera termowizyjna pokazała dużą różnicę temperatur
Podczas badania termowizyjnego szczególnie interesujące są sytuacje, w których jedna powierzchnia wyraźnie różni się temperaturą od pozostałych. Na pierwszy rzut oka cieplejszy fragment może wyglądać jak miejsce, przez które z domu ucieka więcej energii. Nie jest to jednak właściwa interpretacja. Kamera rejestruje temperaturę powierzchni, a nie bezpośrednio ilość energii przepływającej przez przegrodę. Na wynik wpływa więc wiele czynników znajdujących się zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie ściany.
Przykładowo na termogramie może być widoczny cieplejszy pas biegnący pionowo lub poziomo przez ścianę. Jeżeli jego przebieg odpowiada instalacji centralnego ogrzewania, przyczyną może być właśnie ciepło przekazywane przez znajdujące się pod tynkiem rury. Podobny efekt pojawi się przy ścianie sąsiadującej z ogrzewanym pomieszczeniem. Sama różnica temperatur nie świadczy więc jeszcze o wadzie izolacji.
Właśnie dlatego termowizję należy traktować jako narzędzie diagnostyczne, a nie prosty test pokazujący, gdzie „ucieka ciepło”. Badania przegród pokazują, że kamera pozwala bardzo dobrze wykrywać anomalie termiczne, ale ich prawidłowa interpretacja wymaga uwzględnienia warunków pomiaru i konstrukcji budynku.
Rury grzewcze mogą sprawić, że ściana będzie cieplejsza
Jedną z pierwszych rzeczy, które warto sprawdzić, jest przebieg instalacji grzewczej. Rury prowadzone w bruzdach ściennych mogą powodować charakterystyczne, cieplejsze pasy. W przypadku ogrzewania płaszczyznowego rozkład temperatury może być jeszcze bardziej widoczny, ponieważ ciepło jest przekazywane na większą powierzchnię. Jeżeli układ cieplejszych fragmentów pokrywa się z przebiegiem instalacji, nie musi to oznaczać żadnego problemu.
Podobnie może wyglądać ściana znajdująca się za grzejnikiem. Nawet po jego wyłączeniu powierzchnia może przez pewien czas zachowywać inną temperaturę niż pozostałe fragmenty pomieszczenia. Warto więc wiedzieć, kiedy ogrzewanie pracowało przed wykonaniem zdjęć i jak długo budynek znajdował się w stabilnych warunkach. W przeciwnym razie termogram może pokazać przede wszystkim historię pracy instalacji, a nie stan izolacji.
Jeżeli cieplejszy obszar jest regularny i odpowiada znanemu przebiegowi przewodów, warto najpierw porównać go z dokumentacją instalacji albo trasą rur ustaloną podczas wcześniejszych prac. Dopiero gdy termogram pokazuje nietypowy wzór, którego nie można powiązać z ogrzewaniem, należy szukać innych przyczyn.
Słońce potrafi całkowicie zmienić obraz termogramu
Drugim bardzo częstym powodem różnic temperatur jest nasłonecznienie. Ściana skierowana na południe lub zachód może zostać mocno nagrzana przez promieniowanie słoneczne, podczas gdy znajdująca się obok elewacja pozostanie znacznie chłodniejsza. W takim przypadku kamera pokaże rzeczywistą różnicę temperatur, ale nie będzie ona wynikała z jakości ocieplenia.
Znaczenie może mieć nawet otoczenie budynku. Na temperaturę powierzchni wpływają między innymi sąsiednie budynki, drzewa, dachy, balkony czy fragmenty terenu. Badania termograficzne pokazują, że różnice na zewnętrznej powierzchni ściany mogą wynikać z niejednorodnego otoczenia, a nie z nieprawidłowej izolacji. Szczególnie ciekawym przykładem jest tak zwany „ciepły cień” pod balkonami i okapami.
Dlatego wiarygodne badanie najlepiej wykonywać w warunkach ograniczających wpływ słońca i gwałtownych zmian pogody. Silne nasłonecznienie, wiatr czy niestabilna temperatura mogą utrudnić interpretację obrazu. Sama różnica kolorów na termogramie nie powinna więc być podstawą do decyzji o dodatkowym ociepleniu ściany.
Kiedy cieplejsza ściana może oznaczać mostek cieplny?
Mostek cieplny kojarzy się przede wszystkim z miejscem, w którym izolacja jest słabsza i przez które ciepło łatwiej przepływa na zewnątrz. Na termogramie zewnętrznej strony budynku może on być widoczny jako cieplejszy fragment powierzchni, natomiast od strony pomieszczenia często pojawia się lokalne obniżenie temperatury. Charakterystyczne są między innymi okolice wieńców, nadproży, słupów, balkonów, narożników i połączeń różnych elementów konstrukcyjnych.
Istotny jest więc nie tylko fakt, że jeden fragment jest cieplejszy, ale również jego kształt i lokalizacja. Cienka, regularna linia może odpowiadać elementowi konstrukcyjnemu lub instalacji. Z kolei nieregularny obszar w narożniku, przy oknie albo na styku ściany z balkonem może wymagać dokładniejszego sprawdzenia. W badaniach termograficznych właśnie takie charakterystyczne wzory pomagają odróżnić rzeczywistą anomalię od przypadkowej różnicy temperatur.
Nie można również wykluczyć nieszczelności. Napływ zimnego powietrza przez niedokładnie wykonane połączenie może zmienić temperaturę powierzchni ściany i stworzyć na termogramie obraz przypominający problem z mostkiem cieplnym. Badania pokazują, że do odróżnienia mostków od nieszczelności potrzebna jest prawidłowa interpretacja obrazu oraz, w razie potrzeby, dodatkowe testy szczelności.
Cieplejsza ściana nie zawsze oznacza większe straty energii
Najważniejszy wniosek z takiego badania jest prosty: temperatura powierzchni ściany nie jest tym samym co strata energii. Jeżeli fragment elewacji jest cieplejszy, przyczyną może być zarówno intensywniejszy przepływ ciepła przez wadliwe miejsce, jak i wcześniejsze nagrzanie przez słońce czy sąsiedztwo elementu instalacji. Bez dodatkowych informacji nie da się na podstawie jednego zdjęcia wskazać winowajcy.
Dlatego przed oceną izolacji warto zestawić termogram z planem instalacji, orientacją budynku względem stron świata oraz układem pomieszczeń. Dobrze jest również wykonać serię pomiarów, zamiast analizować pojedyncze zdjęcie. Jeżeli anomalia powtarza się w podobnych warunkach i występuje dokładnie w miejscach charakterystycznych dla mostków cieplnych, staje się znacznie bardziej prawdopodobne, że mamy do czynienia z rzeczywistym problemem.
W praktyce termowizja jest więc bardziej początkiem diagnostyki niż jej końcem. Cieplejsza ściana może być całkowicie prawidłowa, ale może też wskazywać miejsce wymagające dalszego sprawdzenia. Dopiero po połączeniu obrazu z kamery z wiedzą o konstrukcji budynku, instalacjach i warunkach wykonania pomiaru można odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy ta różnica temperatur rzeczywiście oznacza stratę energii.