25-letnie okna nie muszą trafiać na śmietnik. Czasem wystarczy znacznie tańsza naprawa
Okna PVC zamontowane pod koniec lat 90. i na początku XXI wieku wciąż można spotkać w wielu polskich domach. Po 25 latach ich właściciele często stają przed pytaniem, czy wystarczy regulacja i wymiana zużytych elementów, czy lepiej od razu zamówić nową stolarkę. Sam wiek okna nie przesądza jednak o jego stanie. Znacznie więcej mówią szczelność, kondycja uszczelek i okuć, wygląd profili oraz parametry szyb. Porównanie starego okna ze współczesnym pokazuje natomiast, jak mocno zmieniła się technologia PVC.
- Profil po 25 latach. Czy PVC naprawdę się starzeje?
- Szczelność po 25 latach. Tu najczęściej widać różnicę
- Uszczelki i okucia. Co można jeszcze uratować?
- Stare czy nowe? 25-letnie okno nie zawsze trzeba wymieniać
Profil po 25 latach. Czy PVC naprawdę się starzeje?
Rama okna PVC po ćwierć wieku może nadal wyglądać zaskakująco dobrze. Sam materiał jest odporny na wilgoć, deszcz i zmienne temperatury, dlatego prawidłowo wykonany profil nie powinien po prostu „rozpaść się” ze starości. O wiele bardziej widoczne mogą być natomiast ślady wieloletniej ekspozycji na słońce i zanieczyszczenia. Starsze białe profile rzeczywiście potrafiły z czasem żółknąć i matowieć. Dzisiejsze technologie produkcji znacznie lepiej ograniczają ten problem.
Kolor nie jest jednak wyłącznie kwestią estetyki. Jeżeli profil jest mocno odbarwiony, powierzchnia stała się krucha, pojawiły się pęknięcia albo widoczne są odkształcenia ramy, samo mycie czy polerowanie nie rozwiąże problemu. Niewielkie zmatowienie lub różnica odcienia po 25 latach nie oznaczają natomiast automatycznie konieczności wymiany okna.
Największa różnica między stolarką sprzed 25 lat a współczesną znajduje się często nie na powierzchni profilu, lecz w jego konstrukcji. Dzisiejsze systemy PVC mają bardziej rozbudowane profile, większą liczbę komór, nowocześniejsze wzmocnienia i możliwość stosowania znacznie cieplejszych pakietów szybowych. W praktyce oznacza to, że stare okno może być sprawne mechanicznie, a jednocześnie wyraźnie ustępować nowemu pod względem izolacyjności cieplnej.
Szczelność po 25 latach. Tu najczęściej widać różnicę
Jednym z pierwszych elementów, które warto sprawdzić w starym oknie, są uszczelki. Po wielu latach mogą twardnieć, tracić sprężystość, odkształcać się lub pękać. Wtedy nawet solidny profil i sprawne okucia nie zapewnią odpowiedniego docisku. Objawami problemu mogą być wyczuwalny chłód przy zamkniętym skrzydle, hałas dobiegający z zewnątrz, zawilgocenie albo pojawianie się przeciągu.
Nie każda nieszczelność oznacza jednak, że całe okno nadaje się do wyrzucenia. W wielu przypadkach można najpierw wyregulować okucia i sprawdzić docisk skrzydła, a następnie wymienić zużyte uszczelki. Jest to szczególnie uzasadnione wtedy, gdy rama pozostaje prosta, szyba jest szczelna, a wszystkie mechanizmy działają prawidłowo. Taka naprawa może przywrócić staremu oknu dużą część jego pierwotnej funkcjonalności.
Trzeba jednak odróżnić szczelność od izolacyjności cieplnej. Nawet perfekcyjnie wyregulowane 25-letnie okno nie stanie się dzięki temu konstrukcją o parametrach współczesnego produktu. W starszej stolarce stosowano bowiem szyby i profile o znacznie słabszych właściwościach izolacyjnych. Regulacja może ograniczyć przewiewanie, ale nie zmieni współczynnika przenikania ciepła całego pakietu szybowego ani konstrukcji ramy.
Uszczelki i okucia. Co można jeszcze uratować?
Uszczelki są jednym z tych elementów, które po 25 latach mogą wymagać wymiany nawet wtedy, gdy pozostała część okna jest w dobrym stanie. Ich zadaniem jest nie tylko ograniczenie przepływu powietrza, lecz także ochrona przed wodą, kurzem i hałasem. Zużyta guma może więc pogarszać komfort mieszkania, mimo że na pierwszy rzut oka okno nadal wygląda całkiem dobrze.
Podobnie jest z okuciami. Klamka, zawiasy, zaczepy i elementy odpowiedzialne za docisk pracują przez lata przy każdym otwieraniu i zamykaniu skrzydła. Jeżeli okno zaczyna się zacinać, ciężko zamykać albo skrzydło opadło, przyczyną może być regulacja lub zużycie pojedynczych elementów, a niekoniecznie cały mechanizm. W wielu przypadkach okucia można wyregulować, nasmarować lub wymienić ich poszczególne części.
Problem pojawia się wtedy, gdy stara konstrukcja wymaga jednocześnie kilku kosztownych napraw, a części zamienne są trudno dostępne. Jeżeli do wymiany są uszczelki, część okuć i szyby, a dodatkowo profil jest zdeformowany, rachunek może zacząć zbliżać się do kosztu nowej stolarki. Wtedy warto porównać nie tylko cenę naprawy, lecz również efekt, jaki można uzyskać po modernizacji. Przy dobrym stanie ramy naprawa nadal może mieć sens, ale nie zawsze będzie ekonomicznie uzasadniona.
Stare czy nowe? 25-letnie okno nie zawsze trzeba wymieniać
Jeżeli po 25 latach okno jest szczelne, łatwo się otwiera i zamyka, nie przecieka, nie ma uszkodzeń profilu, a jego szyba nie jest rozszczelniona, nie ma obowiązku wymiany tylko dlatego, że minął określony czas. Dobrze utrzymana stolarka może nadal pełnić swoją podstawową funkcję. Materiały dotyczące trwałości okien wskazują, że współczesna stolarka przy prawidłowym montażu i użytkowaniu może służyć około 25 lat, a decyzja o wymianie powinna zależeć od jej faktycznego stanu i oczekiwanych parametrów.
Argumentem za wymianą staje się natomiast wyraźnie gorsza izolacyjność, nieszczelność niemożliwa do usunięcia regulacją, uszkodzony profil, problemy z okuciami lub rozszczelnione pakiety szybowe. W takim przypadku nowe okno daje możliwość poprawy nie tylko szczelności, ale też izolacyjności cieplnej i akustycznej. Warto pamiętać, że współczesne wymagania dotyczące izolacyjności okien są znacznie bardziej rygorystyczne niż przed dwudziestoma czy dwudziestoma pięcioma laty.
Najrozsądniejsza ocena 25-letniego okna powinna więc zacząć się od przeglądu, a nie od decyzji o wymianie. Serwisant może sprawdzić geometrię skrzydła, stan okuć, docisk uszczelek, szczelność pakietów szybowych i stan profilu. Jeżeli wystarczy regulacja oraz wymiana kilku elementów, remont może być znacznie tańszy niż montaż nowych okien. Jeżeli jednak stare okna mają słabe parametry cieplne, są nieszczelne i wymagają kilku poważnych napraw jednocześnie, ćwierć wieku jest dobrym momentem, aby rozważyć ich wymianę.