Kupił tanie drewno i szybko pożałował. W kominie narastał groźny osad
Świeżo ścięte drewno kusi ceną i łatwą dostępnością, ale w kominku potrafi zamienić się w kosztowną pułapkę: daje wyraźnie mniej ciepła, a przy okazji może sprowadzić na domowników problemy, które bywają nie tylko uciążliwe, lecz także groźne. Wiesz, jak drastycznie spada jego wartość opałowa, gdy jest jeszcze wilgotne?
- Wartość opałowa drewna i wpływ wilgotności
- Ile kosztuje ogrzewanie suchym drewnem?
- Dlaczego mokre drewno dymi i szkodzi
Wartość opałowa drewna i wpływ wilgotności
O tym, ile ciepła da konkretny gatunek drewna, przesądza jego wartość opałowa. Ten parametr podaje się dla drewna suchego, czyli takiego, którego wilgotność wynosi ok. 20%. Wśród gatunków, które po odpowiednim sezonowaniu osiągają najwyższą kaloryczność, wyróżnia się grab (3300 kWh/m3). Bardzo dobrym wyborem do palenia są też dąb, buk i jesion (3100 kWh/m3). Jeśli ktoś chce zejść z kosztów, może postawić na wiąz (3000 kWh/m3) albo brzozę (2900 kWh/m3).
Jak podaje Onet, energia, jaką realnie uzyskamy z drewna, w dużej mierze zależy od tego, ile ma ono wody. Im wyższa wilgotność, tym mniej opłacalne i mniej wydajne staje się spalanie. Gdy do paleniska trafia świeże drewno, najpierw musi odparować zawartą w nim wilgoć — a to „zjada” część wytworzonego ciepła i jest traktowane jako strata energii. W praktyce oznacza to, że przy mokrym opałach trzeba spalić więcej polan, by uzyskać ten sam efekt grzewczy w domu. Według części źródeł świeże drewno może mieć nawet o 30–40% niższą efektywność energetyczną niż drewno dobrze sezonowane.
Najlepsze rezultaty daje drewno o wilgotności nieprzekraczającej 20%. Opał z poziomem 20–25% wody nadal pali się równo i potrafi zapewnić dużo ciepła. Przy drewnie półsuchym, mającym do ok. 35% wilgotności, trzeba liczyć się z większą ilością dymu i wyraźnym spadkiem sprawności grzania. Z kolei świeże drewno, które może zawierać nawet 70% wody, oddaje niewiele ciepła, a część niedopalonych cząstek ucieka kominem.
Ile kosztuje ogrzewanie suchym drewnem?
Jak w rzeczywistości wypada spalanie drewna suchego w porównaniu z wilgotnym? Przyjmijmy, że mamy dom o powierzchni 150 m2, a roczne zapotrzebowanie na ciepło wynosi 18 000 kWh — to energia wystarczająca zarówno do ogrzania budynku, jak i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Ile zapłacimy za ogrzewanie przez rok, jeśli będziemy palić drewnem sezonowanym, a jak zmieni się koszt, gdy sięgniemy po świeżo pozyskany opał?
Załóżmy, że wybór padł na drewno dębowe. Wartość opałowa dobrze wysuszonego drewna to ok. 3100 kWh/m3, czyli w przeliczeniu około 4,0 kWh/kg. Dla drewna wilgotnego ta liczba spada do około 2,8 kWh/kg. W praktyce oznacza to, że w skali roku potrzebujemy mniej więcej 12,5 metra przestrzennego drewna suchego albo aż około 18 metrów przestrzennych opału wilgotnego.
Najkorzystniej zwykle wychodzi kupić świeże drewno i sezonować je minimum dwa lata. Trzeba jednak pamiętać o jednej zasadzie: wilgotnych polan nie należy wkładać bezpośrednio do paleniska — po pierwsze, dają wyraźnie mniej ciepła, a po drugie, spalanie opału z dużą ilością wody sprzyja powstawaniu i emisji większej ilości szkodliwych związków do atmosfery.
Dlaczego mokre drewno dymi i szkodzi
Dym unoszący się z kominów podłączonych do pieców opalanych drewnem to skutek spalania, które nie przebiega w 100% do końca. Na to, jak czysto i efektywnie zachodzi ten proces, wpływają m.in.:
- rozwiązania konstrukcyjne zastosowane w piecu,
- sposób użytkowania oraz regularność czyszczenia i serwisowania urządzenia grzewczego,
- rodzaj i jakość spalanego drewna.
Mokre drewno ma znacznie niższą wartość opałową. Zanim zacznie się dobrze palić, duża część energii idzie na podgrzewanie i odparowanie wody zawartej w polanach. To obniża temperaturę w palenisku i sprzyja uwalnianiu większej ilości związków organicznych. W takich warunkach część gazów nie dopala się całkowicie, przez co powstaje więcej dymu oraz sadzy. Sadza miesza się z wilgocią i osadza na ściankach komina w postaci kreozotu. Ta ciemna, lepka warstwa narasta tygodniami i miesiącami (czasem nawet latami), stopniowo zwężając światło przewodu. Efekt? Gorszy ciąg, spadek sprawności ogrzewania, a w skrajnym przypadku ryzyko samozapłonu nagromadzonego kreozotu.
Problemy nie kończą się jednak na kominie i wydajności ogrzewania. Spalanie wilgotnego opału wiąże się też z emisją substancji niebezpiecznych dla zdrowia. Część z nich ma działanie rakotwórcze, jak np. benzo-α-piren. Z komina wydostaje się również pył — szczególnie groźne są najdrobniejsze cząstki PM