Ten błąd w domu powoduje drastyczne straty ciepła i winduje rachunki o kilkaset zł miesięcznie
W przeszłości wentylacja w budynkach była zapewniana przez nieszczelności w oknach i drzwiach. Później stworzono systemy kominowe i kanałowe, które opierają się na zasadzie fizyki, według której ciepłe powietrze unosi się, umożliwiając napływ świeżego, ale chłodniejszego powietrza. Obecnie coraz częściej wprowadza się wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła. Wymiana powietrza ma fundamentalne znaczenie w każdym budynku – jakie są plusy i minusy obu rodzajów wentylacji?
- Znaczenie wentylacji dla zdrowia i komfortu
- Zalety i wady wentylacji grawitacyjnej
- Rekuperacja: nowoczesne rozwiązanie dla domu
- Porównanie wentylacji: rekuperacja vs tradycyjna
- Koszty i korzyści rekuperacji w domu
Znaczenie wentylacji dla zdrowia i komfortu
Efektywny system wentylacyjny w budynku zapewnia komfort i bezpieczeństwo jego mieszkańcom. Umożliwia prawidłową cyrkulację powietrza wewnątrz pomieszczeń, jednocześnie usuwając zanieczyszczone powietrze na zewnątrz. Taka ciągła wymiana powietrza jest niezbędna, by zapewnić mieszkańcom zdrowe i wygodne warunki życia. Sprawna wentylacja pozwala także na usuwanie nieprzyjemnych zapachów, alergenów i nadmiaru wilgoci.
Wymuszona wentylatorami lub oparta na naturalnych zasadach fizyki wymiana powietrza powinna działać bez zarzutu i efektywnie. Wystarczy, że pojawią się jakiekolwiek zakłócenia w przepływie powietrza, a w mieszkaniu zaczyna się gromadzić wilgoć, dwutlenek węgla i brakuje tlenu. Negatywne skutki złej lub nieprawidłowej wentylacji to duszności, bóle głowy i problemy z koncentracją. Nadmiar wilgoci sprzyja natomiast rozwojowi pleśni.
Zalety i wady wentylacji grawitacyjnej
To rozwiązanie jest najbardziej ekonomiczne, ale ma znaczące wady. Przepływ powietrza odbywa się tutaj w sposób naturalny, zgodnie z prawami fizyki i bazuje głównie na różnicy w gęstości powietrza ciepłego i zimnego. Ciepłe powietrze, będąc lżejsze, unosi się ku górze, podczas gdy zimne i cięższe napływa do środka, wypychając ciepłe na zewnątrz.
System składa się z pionowych kanałów kominowych, przez które powietrze jest usuwane oraz nawiewników (anemostatów) umieszczanych w ramach okiennych lub ścianach, które zapewniają kontrolowany dostęp powietrza do wnętrza budynku.
Efektywność tego rodzaju wentylacji w dużej mierze zależy od różnicy temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku oraz od wysokości komina. Aby system funkcjonował sprawnie, należy utrzymać pionowy dystans między kratką wywietrznika w pomieszczeniu a wylotem komina nad dachem wynoszący co najmniej 3 metry. W przeciwnym razie może dojść do zatrzymania przepływu powietrza i jego całkowitego zastoju.
Wentylacja grawitacyjna działa cicho i nie wymaga zasilania prądem elektrycznym. Powoduje jednak znaczne straty ciepła w sezonie grzewczym, a latem, gdy na zewnątrz jest gorąco, jest bardzo nieskuteczna.
Warto zaznaczyć, że w niektórych pomieszczeniach, zgodnie z przepisami, nie stosuje się wentylacji mechanicznej, lecz właśnie grawitacyjną. Dotyczy to na przykład garaży i kotłowni. Pomieszczenia mieszkalne z wentylacją mechaniczną i pomieszczenia z wentylacją grawitacyjną muszą być oddzielone szczelnymi drzwiami.
Rekuperacja: nowoczesne rozwiązanie dla domu
Rekuperacja, czyli system wentylacji mechanicznej zintegrowany z technologią odzysku ciepła, cieszy się dużą popularnością w nowoczesnych budynkach. Działa w ten sposób, że poprzez odpowiednie kanały zapewnia dopływ świeżego powietrza, równocześnie odprowadzając zużyte na zewnątrz. System korzysta z wymienników ciepła, które odzyskują ciepło z wywiewanego powietrza i wykorzystują je do ogrzania chłodniejszego, napływającego powietrza.
Efektywność tej metody odzysku ciepła zależy od urządzenia i waha się od 70% do nawet 90%. To oznacza, że wymiana powietrza w domu, nawet w okresie zimowym, odbywa się bez znacznego spadku temperatury. Skuteczność działania systemu wentylacji z rekuperacją jest możliwa jedynie w budynkach o wysokiej szczelności, gdzie brak nieszczelności mogących zaburzać wymuszoną cyrkulację powietrza. Ponadto, rekuperator wymaga stałego zasilania energią elektryczną.
Porównanie wentylacji: rekuperacja vs tradycyjna
| Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła | Wentylacja tradycyjna |
|---|---|
| Możliwość dostosowania ilości powietrza wchodzącego i wychodzącego | Niezdolność do kontrolowania ilości napływającego powietrza |
| Pracuje niezależnie od warunków atmosferycznych | Efektywność wymiany powietrza uzależniona od pogody |
| Skuteczne działanie w niskich temperaturach | Działanie efektywne przez cały rok |
| Odzysk ciepła podczas wymiany powietrza do 90% | Utrata ciepła przy wymianie powietrza, zwłaszcza zimą |
| Możliwość regulacji wilgotności powietrza | Brak kontroli nad wilgotnością powietrza |
| Stosunkowo wysokie koszty instalacji | Niskie koszty montażu i eksploatacji |
| Filtrowanie wprowadzanego powietrza | Brak możliwości oczyszczania powietrza |
| Niewielkie straty ciepła w sezonie grzewczym | Znaczne straty ciepła w okresie grzewczym |
| Koszty użytkowania – zużycie energii, serwis, wymiana filtrów | Brak kosztów eksploatacyjnych |
Koszty i korzyści rekuperacji w domu
Każdy rodzaj wentylacji – zarówno naturalnej, jak i mechanicznej – odgrywa ważną funkcję w budynku i oba te systemy zużywają energię, zamiast ją generować. Różnica polega na tym, że przy wentylacji z odzyskiem ciepła straty energii cieplnej wynoszą około 10-30%, podczas gdy powietrze wprowadzone do środka metodą grawitacyjną wymaga ponownego ogrzania.
Wydatki na zakup urządzeń, jak również koszty montażu, mogą znacznie się różnić w zależności od wielkości budynku i złożoności systemu. Dla przeciętnego domu jednorodzinnego można oszacować koszt systemu rekuperacji na od 15 000 zł do 30 000 zł.
Zakładając odzysk energii cieplnej na poziomie 80-85% przez siedem miesięcy sezonu grzewczego oraz przepływ powietrza o wartości 150 m3/h, rachunki za ogrzewanie mogą być nawet o 2000 zł niższe w porównaniu do budynku z wentylacją grawitacyjną. Konieczne są szczegółowe analizy, ale ogólnie można powiedzieć, że inwestycja w rekuperację zwróci się w ciągu około 10 lat.