Do prania wodociąg, do ogrodu studnia. Właściciel domu ujawnia, ile zaoszczędził na hybrydzie

Jeśli budujecie dom na własnej działce, jedną z najważniejszych decyzji, jakie musicie podjąć, jest wybór sposobu zaopatrzenia w wodę. Na terenie gęsto zabudowanym z określonym planem zagospodarowania i istniejącą siecią wodociągową, rezygnacja z przyłącza jest raczej niemożliwa. Z kolei na terenie pozbawionym infrastruktury, chcąc nie chcąc trzeba zbudować prywatne źródło wody. A co zrobić, jeśli można mieć wybór: wodociąg albo własna studnia?
- Kiedy można, a kiedy nie można zrezygnować z przyłącza do sieci?
- Przyłącze wodociągowe – wady i zalety
- Własna studnia – wady i zalety
- Kiedy lepiej wybrać wodociąg?
- Kiedy zdecydowanie opłaca się własna studnia?
Kiedy można, a kiedy nie można zrezygnować z przyłącza do sieci?
Woda w budynku mieszkalnym to konieczność, a doprowadzenie jej jest dla każdego właściciela nieruchomości absolutnym priorytetem. Przyłącze do sieci wodociągowej zapewnia wygodę, jednak coraz więcej osób decyduje się na wykonanie własnego ujęcia wody. Studnie kopane, w postaci wpuszczanych w głąb kręgów, przechodzą do historii, a ich miejsce zajmują głębinowe studnie wiercone.
Studnia głębinowa jest ujęciem wody podziemnej, które zostało wykonane metodą wiercenia i wyposażone w pompę głębinową. Do poboru wody o wielkości do 5 m3 na dobę potrzebne jest tylko zgłoszenie wodnoprawne. Przepisy naszego prawa nie zmuszają w zasadzie do podłączenia domu do sieci wodociągowej, ale nie zawsze rezygnacja z przyłącza jest możliwa.
Na terenach zurbanizowanych, jeśli sieć wodociągowa przebiega w pobliżu Waszej działki i istnieje możliwość przyłączenia budynku bez problemów, w urzędzie mogą wymagać uzasadnienia wyboru własnego ujęcia. Poza tym miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogą wymagać przyłączenia do sieci. Przed podjęciem decyzji o wierceniu studni dobrze jest sprawdzić plan dla swojej działki.
Nie budzi natomiast wątpliwości sytuacja, gdy teren jest pozbawiony wodociągu lub linia zasilająca przebiega daleko od Waszej działki. Brak podstawowej infrastruktury zmusza wtedy do wykonania prywatnego ujęcia wody. Gdyby w przyszłości pojawiła się możliwość przyłączenia domu do sieci, dobrym rozwiązaniem może być połączenie obu rozwiązań. Jak pokazuje doświadczenie, opłacalny jest wodociąg do takich celów jak pranie, gotowanie i łazienka, a własna studnia do podlewania ogrodu, mycia samochodu, albo do zaopatrzenia w wodę gospodarstwa.
Przyłącze wodociągowe – wady i zalety
Korzystanie z wody doprowadzanej wodociągiem jest niewątpliwie najwygodniejszą opcją, która nie obciąża dodatkowymi obowiązkami właścicieli domu. Istnieje gwarancja dobrej jakości wody i jej dostępność. Ewentualne awarie są usuwane przez właściciela sieci wodociągowej. Szukając innych zalet, można wymienić:
- cena wody jest wciąż stosunkowo niska,
- nie trzeba wody badać ani uzdatniać we własnym zakresie,
- nie trzeba przeznaczać miejsca na zbiornik wody i dodatkowe urządzenia – jedynym elementem dodatkowym instalacji jest wodomierz, który można umieścić w dowolnym pomieszczeniu.
Oparcie zaopatrzenia domu w wodę na dostawach z sieci nie jest również pozbawione pewnych wad i zagrożeń. Porównując studnię z wodociągiem bierze się zwykle pod uwagę tylko cenę wody. W rzeczywistości na końcowe rachunki realny wpływ mają też dodatkowe koszty:
- Rosnące taryfy
Wzrost cen za metr sześcienny wody jest największym ukrytym kosztem i wynosi w ostatnich latach od 3% do 8% rocznie. Ceny kształtują się różnie w zależności od województwa i najniższe są obecnie w województwie podlaskim, a najwyższe w województwach śląskim i dolnośląskim. Każda podwyżka ceny wody to krótszy czas zwrotu inwestycji we własne ujęcie.
- Opłata za ścieki
Jest naliczana od całego zużycia wody i stanowi znaczną część każdego rachunku. Jeśli nawet część wody jest przeznaczana do podlewania ogrodu i nie trafia do kanalizacji, to i tak przeważnie płaci się za ścieki według ogólnych wskazań wodomierza. Rozwiązaniem może być specjalny wodomierz ogrodowy, który pozwoli odliczyć wodę zużytą do podlewania.
- Opłata abonamentowa
Jest naliczana niezależnie od zużycia wody.
- Przerwy w dostawie
Zdarzają się awarie i remonty sieci – w niektórych regionach dosyć często.
- Chlorowanie wody
Wpływa na smak i zapach wody, a poprawa wymaga zakupu i instalacji filtra węglowego.
- Koszt przyłącza
Decydującym czynnikiem jest odległość działki od sieci wodociągowej. Koszt przyłącza wynosi 3000 zł do 6000 zł przy odległości do 30 m i wzrasta do 20 000 – 30 000 zł i więcej powyżej 100 m. Z tego wynika, że jeśli wodociąg przebiega w odległości większej niż 50 m od działki, wykonanie studni jest zdecydowanie tańsze już na samym początku – bez uwzględniania późniejszych oszczędności.
Własna studnia – wady i zalety
Własne ujęcie wody, o ile jest możliwe do wykonania i odpowiada odpowiednim przepisom i formalnościom, jest bardzo korzystne dla właścicieli nieruchomości. Na korzyść takiego rozwiązania przemawia:
- Bezpieczeństwo zaopatrzenia w wodę, niezależność od dostawcy wody i ewentualnych przerw z powodu zatrucia albo awarii.
- Bardzo niskie koszty samej wody – w przypadku nawadniania ogrodu inwestycja zwraca się w ciągu kilku lat.
- Tanie zaopatrzenie w wodę na etapie budowy domu.
- Studnia i instalacja wodna w domu są praktycznie bezobsługowe.
- Brak oczekiwania na przyłączenie do sieci.
Wbrew pozorom woda z własnej studni nie jest całkowicie za darmo. Pomijając sam koszt wykonania odwiertu i zakupu pompy głębinowej, trzeba zwrócić uwagę na mniej widoczne wydatki:
- Uzdatnianie wody – używanie wody ze studni do celów spożywczych wymaga przeważnie stosowania odpowiednich filtrów.
- Przegląd techniczny, badanie wody, czyszczenie i dezynfekcja.
- Wymiana pompy – co kilkanaście trzeba wymienić pompę głębinową na nową.
- Możliwość zamarznięcia instalacji – przy niedostatecznej izolacji możliwe jest pęknięcie rury.
- Droższy odwiert – jeśli woda znajduje się głębiej niż na 30 metrach, konieczne jest pozwolenie wodnoprawne (za opłatą 5-10 tysięcy złotych) i większy zakres prac.
- Pomieszczenie na zbiornik hydroforowy – musi być ogrzewane, aby móc korzystać z wody przez cały rok.

Kiedy lepiej wybrać wodociąg?
- … kiedy działka jest mała i odległości od granic i szamba wykluczają odwiert,
- ... kiedy sieć jest położona bliżej niż 30 m, a zużycie wody w gospodarstwie domowym niewielkie,
- … kiedy trudne warunki geologiczne (górskie, skaliste) znacznie podnoszą koszty odwiertu,
- … kiedy właściciel nie ma czasu lub ochoty na osobiste zajmowanie się ujęciem wody.

Kiedy zdecydowanie opłaca się własna studnia?
- Sieć położona dalej niż 50-100 m.
- Brak sieci wodociągowej.
- Duże zużycie wody w gospodarstwie (ogród, basen).
- Właścicielom zależy na wzroście wartości nieruchomości (studnia podnosi wartość o 5-10%).
Możliwe jest korzystanie z obu systemów zaopatrzenia w wodę jednocześnie. Przepisy wymagają tylko, aby nie było między nimi bezpośredniego połączenia – ze względu możliwość skażenia sieci wodociągowej. Takie rozwiązanie hybrydowe pozwala zachować pełny komfort korzystania z wody, przy jednoczesnym obniżeniu rachunków za wodociąg nawet o połowę lub więcej.