Tak dużych dopłat na termomodernizację jeszcze nie było. Ale obowiązują twarde zasady
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotował kilka programów dla samorządów, dzięki którym w latach 2026–2030 zostanie rozdysponowanych aż 3,5 miliarda złotych na termomodernizację wybranych placówek publicznych, a także budynków mieszkalnych. Dofinansowanie można przeznaczyć wyłącznie na remont obiektów, które spełniają rygorystyczne wymogi.
- Kto skorzysta z nowych programów termomodernizacyjnych?
- Gdzie powędruje najwięcej pieniędzy?
- Szansa na modernizację szpitali
- Termomodernizacja budynków wielorodzinnych – dofinansowanie pokryje wszystkie wydatki
Kto skorzysta z nowych programów termomodernizacyjnych?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział otwarcie aż trzech programów termomodernizacyjnych przeznaczonych dla jednostek samorządu terytorialnego. Lokalne władze będą mogły ubiegać się o dofinansowanie prac modernizacyjnych przy najważniejszych obiektach publicznych, a także o wsparcie finansowe przyczyniające się do poprawy efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych znajdujących się na terenach wiejskich. Pieniądze można przeznaczyć na remont szkół, przedszkoli, innych placówek oświatowych oraz szpitali.
Celem nowych programów jest poprawa efektywności energetycznej budynków publicznych oraz obiektów wielorodzinnych, a co za tym idzie – ograniczenie zużycia energii oraz zmniejszenie spalania paliw kopalnych. Dofinansowania powinny prowadzić do zmiany sposobu ogrzewania i zarządzania energią w budynkach publicznych.
Czas realizacji wszystkich trzech programów przypada na lata 2026–2030, przy czym ostateczny termin podpisywania umów został wyznaczony na 31 grudnia 2029 roku. Zakłada się, że każdy projekt powinien przyczynić się do co najmniej 30-procentowej redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną, co będzie weryfikowane w obowiązkowych audytach energetycznych przed i po realizacji inwestycji.
Gdzie powędruje najwięcej pieniędzy?
Największa część budżetu, bo aż 2 mld zł, została przeznaczona na poprawę efektywności energetycznej budynków oświatowych. Programem zostaną objęte szkoły, przedszkola oraz inne placówki edukacyjne. W ramach dofinansowań możliwe będzie przeprowadzenie kompleksowej modernizacji budynków wraz z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.
Wsparcie finansowe może przyjąć formę dotacji oraz pożyczek. Podstawowy poziom dofinansowania bezzwrotnego sięga do 49% kosztów kwalifikowanych. W określonych przypadkach – między innymi przy uzyskaniu wysokiej punktacji lub likwidacji źródeł ciepła na paliwa kopalne – dotacja może wzrosnąć nawet do 85% kosztów inwestycji.
Pozostała część finansowania może zostać uzupełniona pożyczką. W przypadku zastosowania formuły ESCO/EPC lub całkowitej eliminacji paliw kopalnych możliwe jest stuprocentowe sfinansowanie inwestycji. Program zakłada limit kosztów jednostkowych na poziomie 2 000 zł/m², z wyjątkiem projektów realizowanych w formule ESCO/EPC.
Szansa na modernizację szpitali
Kolejny program, opiewający na łączną kwotę 1 mld zł, pozwoli na modernizację szpitali. 900 mln zł z puli zarezerwowano na dotacje, a 100 mln zł na pożyczki. Projekt zakłada poprawę efektywności energetycznej placówek medycznych poprzez termomodernizację budynków, rozwój zielonej infrastruktury, a także wdrażanie rozwiązań opartych na odnawialnych źródłach energii.
Podobnie jak w przypadku szkół, podstawowy poziom dotacji wynosi do 49% kosztów kwalifikowanych. Również tutaj przewidziano możliwość zwiększenia wsparcia do 85%, jeśli projekt uzyska wysoką ocenę w konkursie. Samorządy mogą ubiegać się także o finansowanie zwrotne z oprocentowaniem na poziomie 1% w skali roku.
Pożyczka może uzupełnić budżet projektu do 85% kosztów, a przy realizacji inwestycji w modelu ESCO/EPC możliwe jest całkowite pokrycie nakładów finansowych. Limit kosztów jednostkowych dla tego programu wynosi 2 500 zł/m², ale nie będzie on obowiązywać w przypadku projektów realizowanych w formule ESCO/EPC.
Termomodernizacja budynków wielorodzinnych – dofinansowanie pokryje wszystkie wydatki
Trzeci program pozwoli na zmodernizowanie wielorodzinnych budynków mieszkalnych zlokalizowanych na terenach wiejskich. Pod uwagę brane będą przede wszystkim obiekty związane z dawnymi gospodarstwami rolnymi Skarbu Państwa oraz rolniczymi spółdzielniami produkcyjnymi. NFOŚiGW przygotował wsparcie wyłącznie w formie dotacji, a pula programu wyniesie 500 mln zł.
W tym przypadku samorządy mogą starać się o pokrycie nawet 100% kosztów kwalifikowanych, pod warunkiem, że będą trzymać się limitu kosztów jednostkowych na poziomie 2 000 zł/m². Wymogiem, którego należy bezwzględnie przestrzegać w trakcie realizacji projektu, jest całkowita eliminacja nieefektywnych instalacji grzewczych na paliwa kopalne.
Beneficjenci programu są zobowiązani do przestrzegania zasady DNSH, czyli niewyrządzania znaczącej szkody środowisku. Konieczne będzie zachowanie co najmniej 5-letniego okresu trwałości przedsięwzięcia.