Rewolucja w "Czystym Powietrzu". Nowe przepisy mają chronić inwestorów przed oszustami
Program „Czyste Powietrze” od wielu lat przyczynia się do poprawy efektywności energetycznej polskich domów. Ostatnie miesiące pokazały jednak, że regulamin tego projektu wciąż wymaga poprawy. Na przełomie lutego i marca odbyły się owocne konsultacje, dzięki którym już niebawem program „Czyste Powietrze” stanie się bardziej przystępny dla potencjalnych beneficjentów.
- Konsultacje przyniosły skutek – NFOŚiGW zapowiada zmiany
- Beneficjenci otrzymają wyższe dofinansowanie?
- Nowe przepisy mają odstraszyć nieuczciwych wykonawców
- Pierwsze zmiany już w lipcu? Trzeba uzbroić się w cierpliwość
Konsultacje przyniosły skutek – NFOŚiGW zapowiada zmiany
Od połowy lutego do 16 marca Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadził konsultacje dotyczące zmian w programie „Czyste Powietrze”. Ta inicjatywa cieszyła się dużym zainteresowaniem – ponad 1,4 tysiąca osób, w tym przedstawicieli samorządów oraz organizacji pozarządowych, zgłosiło swoje uwagi i zaproponowało nowe rozwiązania.
W sumie do NFOŚiGW wpłynęło ponad 1300 uwag oraz propozycji zmian w regulaminie. Wiele postulatów dotyczyło tych samych zagadnień, w tym uproszczenia zasad przyznawania dotacji. Nie wszystkie zmiany będą mogły wejść w życie natychmiast, ponieważ część propozycji wymaga akceptacji ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego – instytucji, która nadzoruje Fundusz Modernizacyjny.
Jednym z najważniejszych postulatów zgłaszanych przez uczestników konsultacji było złagodzenie wymogu posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata. Ten obowiązek został wprowadzony w celu ograniczenia nadużyć, takich jak sztuczne dzielenie nieruchomości czy wielokrotne korzystanie z dotacji przez jednego właściciela. Kolejną istotną zmianą może być odejście od obowiązku przeprowadzania pełnej lub pogłębionej termomodernizacji wynikającej z audytu energetycznego. Obecnie inwestorzy muszą wykonać audyt przed rozpoczęciem prac oraz uzyskać świadectwo energetyczne po ich zakończeniu.
Beneficjenci otrzymają wyższe dofinansowanie?
Wśród zmian zapowiadanych przez NFOŚiGW znajdziemy też wydłużenie czasu na rozliczenie prefinansowania. Obecnie beneficjenci mają na to 120 dni. Już niebawem ten okres ma wynosić aż 180 dni.
Potencjalni beneficjenci czekają także na wprowadzenie specjalnego bonu na audyt energetyczny, który mógłby być realizowany za pośrednictwem operatorów gminnych. Rozwiązanie to miałoby uprościć dostęp do wymaganej dokumentacji i ograniczyć koszty ponoszone przez beneficjentów na etapie przygotowania inwestycji.
Robert Gajda, wiceprezes NFOŚiGW, zapowiedział także coroczną waloryzację kwot widniejących w tabeli kosztów jednostkowych tak, aby maksymalne stawki były dostosowane do aktualnych cen rynkowych. W przypadku wysokiej inflacji waloryzację będzie można przeprowadzać częściej niż raz do roku.
Nowe przepisy mają odstraszyć nieuczciwych wykonawców
W minionych miesiącach bardzo dużo mówiło się o nieuczciwych wykonawcach oraz problemach oszukanych inwestorów. Wielu potencjalnych beneficjentów obawiało się sytuacji, w której firma pobiera zaliczkę, ale nie wywiązuje się z umowy, pozostawiając klienta bez pieniędzy i bez remontu.
Odpowiedzią na ten problem mogą być trójstronne umowy pomiędzy beneficjentem, wykonawcą oraz wojewódzkim funduszem ochrony środowiska. Podczas konsultacji pojawiła się także propozycja wprowadzenia dodatkowego zabezpieczenia w postaci weksli wystawianych przez wykonawców.
Wiceprezes NFOŚiGW poruszył także temat stworzenia oficjalnej listy wykonawców dla programu „Czyste Powietrze”. Chociaż ta koncepcja ma wielu zwolenników, to jej wdrożenie nie będzie łatwe. Największym wyzwaniem byłoby opracowanie obiektywnych, sprawiedliwych kryteriów oceny firm. Robert Gajda zwrócił też uwagę na potencjalny konflikt interesów pomiędzy operatorami programu a wykonawcami.
Pierwsze zmiany już w lipcu? Trzeba uzbroić się w cierpliwość
Pierwszych zmian w regulaminie programu „Czyste Powietrze” należy spodziewać się już w lipcu. Prawdopodobnie będą one dotyczyć złagodzenia wymogu posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata, wprowadzenia waloryzacji dla kosztów kwalifikowanych oraz wydłużenia terminu rozliczenia środków.
Nie wszystkie usprawnienia da się wdrożyć tak szybko. Propozycje dotyczące nowych zabezpieczeń finansowych czy skali obowiązkowej termomodernizacji będą wymagać akceptacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W tym przypadku należy uzbroić się w cierpliwość – niewykluczone, że niektóre zmiany będą mogły wejść w życie dopiero w przyszłym roku.
Mimo pewnych kontrowersji program „Czyste Powietrze” cieszy się dużym zaufaniem. To jedno z kluczowych narzędzi wspierających modernizację energetyczną polskich domów. Dotychczas mieszkańcy kraju nad Wisłą złożyli ponad 58 tysięcy wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę ponad 3,6 miliarda złotych.