Wziął 98 tys. zł kredytu na przydomowy wiatrak. Państwo zamknęło program, zanim zdążył złożyć wniosek
Wielu Polaków zdecydowało się na inwestycję w przydomową turbinę wiatrową ze względu na obietnicę wysokiego dofinansowania. Nie wszyscy zdążyli jednak złożyć wnioski, bo program dotacyjny został nagle zamknięty. Właściciele nowych turbin są rozgoryczeni, a w sprawę zaangażował się Rzecznik Praw Obywatelskich.
- Wydał około 120 tysięcy na turbinę. Nie zdążył złożyć wniosku
- Dlaczego nabór do programu został przedwcześnie zamknięty?
- Inwestorzy są zaskoczeni. Do akcji wkroczył Rzecznik Praw Obywatelskich
- Resort zapowiada dodatkowy nabór wniosków
Wydał około 120 tysięcy na turbinę. Nie zdążył złożyć wniosku
Przedwczesne zakończenie programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” sprawiło, że wielu Polaków utraciło możliwość finansowania kosztownej inwestycji w turbinę wiatrową. Jedną z osób, które czują się pokrzywdzone, jest pan Tomasz, który podzielił się swoją historią na łamach portalu Globenergia. Inwestor przeznaczył na przydomową instalację wiatrową około 120 000 zł, posiłkując się kredytem. Do podjęcia decyzji o zakupie skłoniła go dotacja w ramach programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”.
Mężczyzna kompletował dokumenty w pośpiechu, by dopełnić formalności przed końcem lutego, jednak nagłe zamknięcie programu 20 lutego 2026 r. sprawiło, że mężczyzna nie mógł wystąpić o dofinansowanie. Pan Tomasz skarży się, że ma do spłaty kredyt na 98 000 zł, choć w swoim planie finansowym uwzględniał około 47 000 zł zwrotu z dotacji. Inwestor podkreślił też, że utrzymuje dwoje małych dzieci, a takie zobowiązanie będzie dla niego poważnym obciążeniem.
W podobnej sytuacji znajdują się także inni posiadacze turbin, którzy nie zdążyli zakończyć inwestycji przed zamknięciem naboru. Jednym z warunków otrzymania dotacji było trwałe podłączenie i uruchomienie urządzenia, opłacenie wszystkich pozycji widniejących na fakturach lub paragonach imiennych oraz dokonanie wymaganych zgłoszeń. Nagłe zamknięcie programu sprawiło, że wielu inwestorów zostało pozbawionych możliwości ubiegania się o zwrot części poniesionych kosztów.
Dlaczego nabór do programu został przedwcześnie zamknięty?
Nabór do programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” rozpoczął się w czerwcu 2024 r. Pierwotnie w budżecie tego projektu znajdowało się 400 mln zł. W czerwcu 2025 r. ogłoszono, że wnioski o dofinansowanie będą przyjmowane do końca 2028 r. lub do wyczerpania środków.
2 lutego 2026 r. NFOŚiGW opublikował komunikat, z którego wynikało, że w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu i Środowiska nabór wniosków zostaje skrócony do 28 lutego 2026 r. lub do wyczerpania alokacji wynoszącej 150 mln zł. Fundusz tłumaczył tę decyzję niskim zainteresowaniem, które przełożyło się na wykorzystanie około 20% pierwotnego budżetu. Część dostępnych środków finansowych miała trafić do innych programów finansowanych z Funduszu Modernizacyjnego. Ostatecznie nabór zamknięto już 20 lutego, czyli osiem dni przed wskazaną datą końcową, a powodem tej decyzji miało być wyczerpanie dostępnej puli finansowej.
Beneficjenci programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” mogli otrzymać do 30 000 zł na zakup i montaż turbiny o mocy od 1 do 20 kW. Obowiązywało ograniczenie do 50% kosztów kwalifikowanych oraz 5 000 zł na każdy kilowat mocy. Część wnioskodawców ubiegała się także o dofinansowanie do magazynu energii w wysokości do 17 000 zł.
Inwestorzy są zaskoczeni. Do akcji wkroczył Rzecznik Praw Obywatelskich
Do Rzecznika Praw Obywatelskich zaczęły wpływać wnioski od osób, które poniosły wydatki na instalacje wiatrowe i magazyny energii, ale nie zdążyły wystąpić o refundację. Inwestorzy wskazywali przede wszystkim na niedostateczne informowanie o szybko malejącej puli pieniędzy. Ich zdaniem wczesne i czytelne ostrzeżenia pozwoliłyby na lepszą ocenę sytuacji. Prosumenci założyli nawet stronę internetową, na której opisali przebieg wydarzeń i swoje zastrzeżenia.
RPO zwróciła się do minister klimatu i środowiska z pytaniem, czy od 3 do 19 lutego 2026 r. informowano o wyczerpywaniu się środków, a jeśli tak, to kiedy i w jaki sposób. Zapytała również o ustalenia ze spotkania przedstawicieli resortu z prosumentami 19 marca oraz o planowane rozwiązania dla osób, które przed 20 lutego zrealizowały inwestycję lub poniosły znaczące koszty. W wystąpieniu pojawiło się także pytanie o mechanizmy ostrzegania przed zamknięciem kolejnych naborów. Zdaniem RPO jasne, aktualne informacje o wykorzystaniu budżetu są potrzebne, aby obywatele mogli świadomie podejmować decyzje inwestycyjne.
Jak podkreślono w komunikacie RPO, część komentujących otrzymała wezwania do zaprzestania naruszania dóbr osobistych instytucji, z możliwością skierowania sprawy na drogę sądową, co zainteresowani odebrali jako próbę ograniczenia debaty. Rzecznik zwróciła uwagę, że podmioty wykonujące zadania publiczne powinny tolerować społeczną kontrolę, a działania dotyczące ochrony dobrego imienia mogą zniechęcać obywateli do zabierania głosu. W jej ocenie instytucje mogą odpowiadać na nieprawdziwe informacje również poprzez publiczne wyjaśnienia i działania informacyjne.
Resort zapowiada dodatkowy nabór wniosków
Nie można wykluczyć, że program dotacyjny dla osób inwestujących w turbiny wiatrowe jeszcze powróci. W związku z licznymi uwagami i dostępnym finansowaniem w debacie publicznej wciąż pojawiają się głosy nakłaniające do ponownego uruchomienia programu.
W piśmie z 15 października ministerstwo uznało zamknięcie naboru za zgodne z zasadami, wskazując na wyczerpanie środków. Zapewniło też, że od 17 lutego codziennie publikowano informacje o wykorzystaniu budżetu: od 87,3% tego dnia do 98,2% 19 lutego i 100% 20 lutego. Resort przekazał, że po marcowym wezwaniu dotyczącym naruszenia dóbr osobistych Fundusz nie podejmował dalszych kroków prawnych wobec rozczarowanych inwestorów.
Resort zapowiedział też, że w najbliższym czasie zostanie przeprowadzony dodatkowy nabór dla osób, które w pełni zrealizowały inwestycje, udokumentowały wszystkie wydatki, ale z przyczyn od nich niezależnych nie zdążyły złożyć wniosku. Nie podano jeszcze daty ani budżetu dla takiego naboru.