Magazyn energii to nie jedyne wyjście. Tak lepiej wykorzystasz fotowoltaikę
Fotowoltaika daje realne oszczędności, ale tylko wtedy, gdy wyprodukowana energia jest wykorzystywana w odpowiednim momencie. W wielu domach największym problemem nie jest zbyt mała produkcja, lecz nadwyżki oddawane do sieci w ciągu dnia i konieczność dokupowania prądu wieczorem. Dlatego kluczowym pojęciem staje się autokonsumpcja, czyli zużycie energii na miejscu, dokładnie wtedy, gdy powstaje. Dobra wiadomość jest taka, że zwiększenie autokonsumpcji nie zawsze wymaga drogich inwestycji w magazyny energii. W praktyce bardzo wiele można osiągnąć dzięki lepszemu planowaniu, automatyce i zmianie codziennych nawyków.
- Czym jest autokonsumpcja i dlaczego dziś ma jeszcze większe znaczenie?
- Zmień moment zużycia, a nie ilość energii
- Harmonogramy i automatyka – cichy sprzymierzeniec autokonsumpcji
- Podgrzewanie ciepłej wody – jeden z najlepszych odbiorników nadwyżek
- Klimatyzacja, pompa ciepła i urządzenia energochłonne pod kontrolą
- Elektromobilność i ładowanie wszystkiego, co się da
- Dlaczego instalacja dobrana „na styk” często działa lepiej?
- Autokonsumpcja to strategia, nie dodatek
Czym jest autokonsumpcja i dlaczego dziś ma jeszcze większe znaczenie?
Autokonsumpcja to część energii wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną, która zostaje zużyta bezpośrednio w budynku, zamiast trafić do sieci. W typowym domu jednorodzinnym, bez dodatkowych rozwiązań, poziom ten często wynosi jedynie 20–30%.
W systemie net-billingu oddawanie energii do sieci przestało być neutralne finansowo. Nadwyżki są sprzedawane po cenach rynkowych, a energia pobierana później – często drożej. Im więcej prądu wykorzystasz na bieżąco, tym mniej zależysz od rozliczeń z operatorem i wahań cen energii.
Zmień moment zużycia, a nie ilość energii
Najprostszym sposobem na zwiększenie autokonsumpcji jest przesunięcie pracy urządzeń na godziny największej produkcji, czyli zazwyczaj między późnym rankiem a wczesnym popołudniem. Nie chodzi o zużywanie większej ilości prądu, lecz o lepsze dopasowanie zużycia do profilu pracy instalacji.
Pralka, zmywarka, suszarka czy podgrzewacz wody mogą działać wtedy, gdy panele produkują energię, zamiast wieczorem, gdy instalacja już nie pracuje. W praktyce oznacza to, że ta sama czynność wykonana o innej porze dnia kosztuje znacznie mniej – albo wręcz nic.
Harmonogramy i automatyka – cichy sprzymierzeniec autokonsumpcji
Ręczne pilnowanie godzin pracy urządzeń bywa uciążliwe, dlatego coraz większą rolę odgrywa automatyka. Programatory czasowe, inteligentne gniazdka czy systemy smart home pozwalają uruchamiać sprzęty dokładnie wtedy, gdy produkcja energii jest najwyższa.
Coraz częściej automatyka jest integrowana bezpośrednio z falownikiem. Dzięki temu urządzenia reagują nie na godzinę, ale na faktyczną nadwyżkę energii z fotowoltaiki. To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się przy podgrzewaniu wody, wentylacji czy ładowaniu sprzętów akumulatorowych.
Podgrzewanie ciepłej wody – jeden z najlepszych odbiorników nadwyżek
Ciepła woda użytkowa to stała potrzeba w każdym domu, a jednocześnie bardzo dobry „magazyn” energii w postaci ciepła. Zamiast oddawać nadwyżki do sieci, można wykorzystać je do zasilania grzałki w bojlerze lub pracy pompy ciepła przygotowującej CWU.
Odpowiednio dobrany zasobnik i sterowanie pozwalają nagrzewać wodę w ciągu dnia, a korzystać z niej wieczorem, bez dodatkowego poboru energii z sieci. To jedno z najbardziej opłacalnych rozwiązań zwiększających autokonsumpcję bez inwestowania w akumulatory.
Klimatyzacja, pompa ciepła i urządzenia energochłonne pod kontrolą
Latem, gdy produkcja energii jest najwyższa, świetnym odbiornikiem prądu z fotowoltaiki staje się klimatyzacja. Zamiast traktować ją wyłącznie jako koszt, można wykorzystać ją jako element równoważący nadwyżki energii.
Podobnie działa pompa ciepła w okresach przejściowych – wiosną i jesienią. Jej praca w ciągu dnia pozwala zwiększyć zużycie własnej energii i ograniczyć oddawanie jej do sieci. Kluczem jest tu sterowanie i dostosowanie pracy urządzeń do realnej produkcji PV.
Elektromobilność i ładowanie wszystkiego, co się da
Samochód elektryczny, rower, hulajnoga czy elektronarzędzia to coraz częstsze elementy domowego ekosystemu energetycznego. Ich wspólną cechą jest możliwość ładowania w dowolnym momencie, co idealnie wpisuje się w filozofię autokonsumpcji.
Ładowanie pojazdu lub akumulatorów w środku dnia pozwala „zagospodarować” duże ilości energii, które w innym przypadku trafiłyby do sieci. W połączeniu z harmonogramami i automatyką może to znacząco podnieść poziom zużycia własnego.
Dlaczego instalacja dobrana „na styk” często działa lepiej?
Paradoksalnie, przewymiarowana instalacja fotowoltaiczna może obniżać autokonsumpcję. Jeśli produkcja znacznie przewyższa realne zapotrzebowanie w ciągu dnia, większość energii i tak trafia do sieci.
Coraz częściej lepszym rozwiązaniem okazują się instalacje dopasowane do profilu zużycia, a nawet układy wschód–zachód, które produkują energię dłużej w ciągu dnia, choć z niższym szczytem. Taki rozkład bywa bliższy rzeczywistym potrzebom domowników.
Autokonsumpcja to strategia, nie dodatek
Zwiększenie zużycia prądu z fotowoltaiki bez magazynu energii jest jak najbardziej możliwe, o ile traktuje się je jako element całego systemu, a nie jednorazowy trik. Harmonogramy, automatyka, podgrzewanie wody i świadome korzystanie z urządzeń często przynoszą większe efekty niż kosztowne inwestycje.