Niemcy opracowali nowe panele fotowoltaiczne. Mogą trafić na dachy, na których dotąd nie było to możliwe

Odchudzone panele fotowoltaiczne będą ważyć zdecydowanie mniej niż moduły, które obecnie są instalowane na dachach tysięcy domów. Dzięki temu PV mogłoby znaleźć zastosowania w nowych miejscach, które dotychczas były niedostępne ze względu na ograniczenia konstrukcyjne. Sprawdź, co wiemy o nowym wynalazku niemieckiej firmy.
- Nowe panele PV bez ograniczeń montażowych
- Jak prezentuje się prototyp wykonany przez niemiecką firmę?
- Powłoka wzmacniająca szkło – czy producenci poradzą sobie z mikropęknięciami?
- Czy cieńsze panele wejdą do powszechnej sprzedaży?
Nowe panele PV bez ograniczeń montażowych
Panele fotowoltaiczne mogą wyraźnie obniżać rachunki za energię elektryczną, jednak nie wszędzie wolno stosować takie rozwiązanie. Ze względu na swoją masę moduły PV nie mogą być instalowane na niektórych dachach. Rozwiązaniem tego problemu może okazać się technologia rozwijana przez niemiecką firmę EXXOSQEL – spółkę zależną EXXERGY współpracującą z instytutem Fraunhofera. Naukowcy opracowali bowiem specjalną powłokę wzmacniającą szkło, która ma umożliwić zmniejszenie grubości panelu. Według wstępnych szacunków masa szkła mogłaby spaść nawet o 40%, a waga całego modułu fotowoltaicznego – o około 30%, zależnie od konstrukcji.
Instytut Fraunhofera podaje, że to właśnie szkło stanowi około 70–80% całkowitej masy modułu PV. Typowa konstrukcja panelu fotowoltaicznego waży około 11–13 kg/m², a przy masywnych wariantach waga może dochodzić do około 16 kg/m². Jeśli naukowcom uda się ograniczyć ilość szkła wykorzystywanego do produkcji modułów, to masa paneli mogłaby spaść do około 11 kg/m².
Lżejsze panele mogłyby znaleźć zastosowanie tam, gdzie tradycyjna konstrukcja stanowi zbyt duże obciążenie konstrukcji dachu. Być może takie rozwiązanie przyczyniłoby się także do rozwoju fotowoltaiki zintegrowanej z budynkami, gdzie znaczenie mają zarówno masa, jak i forma modułu.
Jak prezentuje się prototyp wykonany przez niemiecką firmę?
Zespół EXXOSQEL wspólnie z Fraunhofer Center for Silicon Photovoltaics zbudował już swój pierwszy moduł demonstracyjny. To konstrukcja typu glass-glass, w której zarówno przednia, jak i tylna tafla szkła mają zaledwie 1 mm grubości. Prototyp mierzy 300 × 200 mm i rozmiarem przypomina kartkę A4.
Do stworzenia prototypu wykorzystano standardowy laminator fotowoltaiczny. Konieczne było dostosowanie temperatury, ciśnienia oraz konfiguracji procesu do przygotowywanej konstrukcji. W przyszłości zespół chciałby zintegrować ten proces z istniejącymi liniami produkcyjnymi.
Nowe, cienkie szkło miałoby odznaczać się wysoką wytrzymałością oraz unikalnymi właściwościami optycznymi. Powłoka takiego panelu powinna umożliwiać wzmocnienie tafli przy możliwie niewielkim ograniczeniu ilości przepuszczanego światła. Instytut Fraunhofera twierdzi, że właściwości szkła dobrano w taki sposób, by straty transmisji były minimalne.

Powłoka wzmacniająca szkło – czy producenci poradzą sobie z mikropęknięciami?
Zmniejszenie grubości tafli szkła, przynajmniej w teorii wydaje się najprostszym sposobem na odchudzenie panelu. Taki proces może jednak nadwerężyć wytrzymałość modułu. Dzisiaj w branży fotowoltaicznej często wykorzystuje się szkło o grubości około 3,2 mm. Powszechnie stosowane hartowanie termiczne polega na kontrolowanym chłodzeniu, które wytwarza naprężenia ściskające na powierzchni i utrudnia rozchodzenie się pęknięć. Skuteczność tego procesu spada jednak wraz ze zmniejszaniem grubości szkła, dlatego uzyskanie wytrzymałej tafli o grubości 2 mm lub mniejszej jest sporym wyzwaniem.
Technologia rozwijana przez EXXERGY i EXXOSQEL skupia się przede wszystkim na mikroskopijnych uszkodzeniach powierzchni szkła. Takie defekty mogą pojawiać się w trakcie produkcji, transportu czy instalacji materiału. To newralgiczne punkty, które mogą prowadzić do rozrastania się pęknięć. Niemiecka firma postawiła na wieloskładnikową powłokę, która tworzy przestrzennie usieciowaną strukturę i wchodzi w interakcję z powierzchnią tafli. W obrębie mikropęknięć powstają wiązania kowalencyjne, czyli silne połączenia chemiczne oparte na współdzieleniu elektronów między atomami. Utworzone w ten sposób mikroskopijne mosty utrudniają rozprzestrzenianie się pęknięć i zwiększają ilość energii potrzebnej do zniszczenia szkła.
Fraunhofer ISC poinformował o obiecujących wynikach badań laboratoryjnych. Wytrzymałość próbek o grubości 2 mm wzrosła nawet czterokrotnie, a w przypadku szkła o grubości 1 mm – nawet siedmiokrotnie w porównaniu z niehartowanymi próbkami referencyjnymi.
Czy cieńsze panele wejdą do powszechnej sprzedaży?
To nie koniec prac nad odchudzeniem tafli szkła wykorzystywanej do produkcji paneli fotowoltaicznych. Kolejnym ważnym krokiem będzie sprawdzenie, jak cieńsze szkło zachowuje się w pełnowymiarowych modułach PV. Naukowcy muszą przeprowadzić badanie odporności materiału na grad oraz inne obciążenia mechaniczne. EXXOSQEL informuje, że testy obciążeniowe już trwają.
Wśród kluczowych badań wskazano odporność na grad oraz inne obciążenia mechaniczne. Według informacji przekazanych przez EXXOSQEL powstały już pierwsze prototypy, a testy obciążeniowe trwają. Technologia jest rozwijana w kierunku poziomu gotowości technologicznej TRL 6, a następnym celem jest TRL 7, obejmujący dalszą walidację w warunkach operacyjnych. Zespół skupia się także na dostosowaniu procesu produkcyjnego do wytwarzania powłoki na większą skalę. Badacze sprawdzają też, jak zoptymalizować oraz zautomatyzować sposób nanoszenia powłoki.
Jeśli nowa technologia pomyślnie przejdzie badania, być może w przyszłości będzie wykorzystywana na szeroką skalę. Dzięki temu rozwiązaniu panele będą ważyć znacznie mniej. Co więcej, wyraźnie spadłoby zużycie surowca i energii potrzebnej do produkcji modułów, co mogłoby doprowadzić do obniżenia cen PV.