Dwa identyczne domy, takie same panele, rachunki różnią się o kilka tysięcy. Jak to możliwe?
Inwestycja w fotowoltaikę może okazać się opłacalna, a panele potrafią przynieść solidne oszczędności – ale pod pewnymi warunkami. Dwa pozornie identyczne domy mogą wygenerować zupełnie różne rachunki za prąd, a różnice sięgają nawet kilku tysięcy złotych rocznie. Co tak naprawdę decyduje o zyskach z przydomowej instalacji fotowoltaicznej?
- Gdzie te oszczędności z fotowoltaiki? Przecież sąsiad zachwalał
- Profil zużycia a zyski z fotowoltaiki
- Taryfa i net-billing
- Magazyn energii – różnica w zyskach liczona w tysiącach
- Zacienienie i ustawienie paneli
- Błędy w doborze mocy instalacji
Gdzie te oszczędności z fotowoltaiki? Przecież sąsiad zachwalał
Na typowym, nowym osiedlu domów jednorodzinnych wszystkie budynki wyglądały niemal identycznie: ta sama bryła, podobny metraż, jednakowe dachy. Jeden z mieszkańców jako pierwszy zdecydował się na fotowoltaikę. Sąsiedzi byli ciekawi, dopytywali, a on chętnie tłumaczył. Nawet pokazywał rachunki, gdy opowiadał o niskich kosztach za prąd i oszczędnościach.
To właśnie te rozmowy przekonały pana Konrada i jego żonę, by pójść tą samą drogą. Zamontowali podobną instalację, o zbliżonej mocy, od renomowanej firmy. Jakie było ich zdziwienie, gdy po kilku miesiącach okazało się, że ich rachunki wcale nie wyglądają tak korzystnie jak u sąsiada.
Profil zużycia a zyski z fotowoltaiki
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na opłacalność fotowoltaiki jest rozkład zużycia energii w ciągu doby. Gospodarstwa, w których energia wykorzystywana jest głównie w godzinach produkcji – na przykład do pracy pomp ciepła, ładowania samochodu elektrycznego czy podgrzewania wody – realnie obniżają rachunki
Natomiast tam, gdzie większość zużycia przypada na wieczór, korzyści z PV w nowym systemie rozliczeń są znacznie mniejsze.
Taryfa i net-billing
Różnice między taryfami energetycznymi są często pomijanym powodem rozbieżnych rachunków. Większość osób koncentruje się na mocy fotowoltaiki, ale instalacje działające w taryfach z wysoką ceną energii w godzinach wieczornych generują znacznie wyższe koszty zakupu prądu z sieci.
Net-billing dodatkowo wzmacnia ten efekt. Energia oddawana do sieci w południe jest rozliczana po cenach giełdowych, które w okresach wysokiej produkcji bywają bardzo niskie, a nawet zerowe. Tymczasem wieczorny zakup energii odbywa się po stawkach kilkukrotnie wyższych.
Magazyn energii – różnica w zyskach liczona w tysiącach
Zwiększenie autokonsumpcji jest bardzo istotne dla opłacalności instalacji fotowoltaicznej, zwłaszcza w systemie net-billingu, ponieważ pozwala zredukować ilość energii oddawanej do sieci i unikać jej zakupu z sieci po wyższych cenach
Obecność lub brak magazynu energii coraz częściej decyduje o realnej opłacalności fotowoltaiki. Magazyn energii pozwala zwiększyć autokonsumpcję nawet o 60–70%. Nie bez powodu magazyny energii zostały objęte wysokimi dopłatami w programie „Mój Prąd”, a dla nowych instalacji stały się wręcz standardem inwestycyjnym.
Zacienienie i ustawienie paneli
Wystarczy, że cień obejmie zaledwie kilka procent powierzchni modułów (5–10%), by produkcja energii z całego systemu spadła nawet o kilkadziesiąt procent (20–30%). Zacienione ogniwa działają jak oporniki i ograniczają prąd całego łańcucha, a to obniża wydajność i może nawet prowadzić do uszkodzeń.
Drzewa, kominy, lukarny czy sąsiednie budynki powodują spadki uzysku, które w skali roku przekładają się na setki kilowatogodzin mniej wyprodukowanej energii.
Coraz częściej stosuje się układy wschód–zachód zamiast klasycznego południa, aby lepiej dopasować produkcję do zużycia.
Błędy w doborze mocy instalacji
Może się wydawać, że większa instalacja gwarantuje większe oszczędności. Taka taktyka jeszcze kilka lat temu uchodziła za bezpieczną strategię, ale aktualnie często działa wręcz odwrotnie – obniża opłacalność.
Jeśli moc paneli jest większa niż potrzeby, okres zwrotu automatycznie się wydłuża. Dodatkowe moduły rzadko mają szansę wyprodukować energię, która przełoży się na realną korzyść. Przewymiarowanie zmniejsza poziom autokonsumpcji, czyli tej części energii, która zużywana jest natychmiast i opłaca się najbardziej.