Fotowoltaika ma sprawność 20–25%. Ten zapomniany system może przekraczać 60%

Jeszcze niedawno fotowoltaika była bezkonkurencyjna, a panele produkujące prąd niemal całkowicie zepchnęły kolektory solarne do roli ciekawostki. Teraz jednak coś się zmienia — i to szybciej, niż wielu inwestorów się spodziewało. Wysokie rachunki za energię, nowe technologie i moda na sprytne instalacje hybrydowe sprawiają, że solary zaczynają wracać do gry. Co więcej, w niektórych przypadkach mogą dawać przewagę, której PV nie zapewni. Dlaczego? W dalszej części wyjaśniamy, co stoi za tym zwrotem i kiedy kolektory mogą okazać się strzałem w dziesiątkę.
- Powrót kolektorów: dlaczego znów zyskują?
- Kolektory słoneczne: wydajność i zalety
- Ile kosztują kolektory słoneczne?
Powrót kolektorów: dlaczego znów zyskują?
Jeszcze kilkanaście lat temu kolektory słoneczne uchodziły za znak postępu i często trafiały na dachy domów jednorodzinnych. Z biegiem czasu moda na solary osłabła, a ich miejsce coraz częściej zajęły instalacje fotowoltaiczne.
Mimo że fotowoltaika w dużej mierze zastąpiła kolektory, nie sprawdzi się w każdym scenariuszu. Prąd z paneli można przeznaczyć na zasilanie domowych urządzeń, wsparcie ogrzewania, a nawet ładowanie samochodu elektrycznego. To wygodne rozwiązanie, które realnie pomaga obniżyć rachunki za energię.
W praktyce jednak produkcja prądu z PV i późniejsze używanie go do podgrzewania ciepłej wody użytkowej nie zawsze bywa najbardziej opłacalne. Po drodze energia słoneczna jest kilkukrotnie przetwarzana, co oznacza nieuniknione straty. Właśnie dlatego coraz częściej wybierane są układy hybrydowe, a kolektory słoneczne znów zaczynają interesować inwestorów.
Kolektory słoneczne: wydajność i zalety
Kolektory słoneczne mają znacznie prostszą konstrukcję niż systemy fotowoltaiczne. Nie służą do wytwarzania energii elektrycznej, lecz do bezpośredniego przekształcania promieniowania słonecznego w ciepło. Dzięki temu skutecznie wspierają podgrzewanie ciepłej wody użytkowej w domu.
Dziś w sprzedaży dominują kolektory próżniowe, które potrafią pracować wyraźnie wydajniej niż starsze rozwiązania. Sprawność zamiany energii słonecznej na ciepło może przekraczać 60%. Dla porównania, standardowe moduły fotowoltaiczne osiągają zwykle około 20–25%. Z tego powodu solary szczególnie dobrze sprawdzają się tam, gdzie zużycie ciepłej wody użytkowej jest wysokie i regularne.
Latem, gdy pobór ciepłej wody jest największy, kolektory mogą nawet w całości pokryć potrzeby budynku w tym zakresie. Co ważne, podgrzewanie CWU nie obciąża wtedy pozostałych źródeł ciepła. Dlatego solary coraz częściej trafiają do instalacji hybrydowych: nowoczesne zestawy mogą współpracować nie tylko z fotowoltaiką, ale też z kotłami gazowymi, pompami ciepła czy kotłami na biomasę.

Ile kosztują kolektory słoneczne?
Jeszcze jedną przewagą kolektorów słonecznych nad fotowoltaiką jest koszt zakupu i montażu. Dziś inwestorzy mogą zdecydować się na solary bez konieczności angażowania bardzo dużego budżetu. Typowy zestaw dla domu jednorodzinnego to wydatek rzędu 9 000 – 15 000 zł. Dla porównania, instalacja fotowoltaiczna potrafi kosztować nawet ponad dwa razy więcej.
Na finalną kwotę wpływa przede wszystkim wielkość systemu oraz wybór rodzaju kolektorów. Na rynku dostępne są zarówno kolektory płaskie, jak i próżniowe. Modele płaskie zwykle wypadają korzystniej cenowo, ale przy chłodniejszej pogodzie ich efektywność może być niższa. Z kolei nowoczesne kolektory próżniowe wymagają większej inwestycji, jednak odwdzięczają się lepszą wydajnością i stabilniejszą pracą w zróżnicowanych warunkach atmosferycznych.
Warto też pamiętać, że zarówno koszty fotowoltaiki, jak i solarów da się obecnie realnie obniżyć. To zasługa dostępnych ulg oraz programów dopłat wspierających odnawialne źródła energii. Przy dobrze dobranym wsparciu finansowym montaż kolektorów słonecznych może okazać się wyjątkowo opłacalnym rozwiązaniem na lata.