Wiatrak w ogrodzie zamiast kolejnych paneli? Wyliczenia pokazują zaskakującą różnicę

Fotowoltaika może znacznie obniżyć rachunki za energię elektryczną w okresie letnim, ale jesienią i zimą własna produkcja prądu jest nieznaczna. Inwestorzy często zastanawiają się, co można zrobić, aby poprawić osiągi przydomowej instalacji – lepiej rozbudować ją o dodatkowe panele czy zainwestować w turbinę wiatrową?
- 20 tysięcy na PV lub turbinę? Inwestor musi uwzględnić dodatkowe koszty
- Jeden wiatrak, trzy różne wyniki
- Czy wiatrak może stać się dobrym uzupełnieniem fotowoltaiki?
- Kiedy lepiej rozbudować fotowoltaikę, a kiedy zainwestować w turbinę?
20 tysięcy na PV lub turbinę? Inwestor musi uwzględnić dodatkowe koszty
Własna instalacja fotowoltaiczna nie zawsze jest w stanie pokryć zapotrzebowanie gospodarstwa na energię elektryczną w godzinach, gdy prąd jest najbardziej potrzebny. Osoby, które chcą ograniczyć pobór energii z sieci w godzinach szczytu, mogą więc rozważać uzupełnienie instalacji o przydomową turbinę wiatrową. Czy inwestycja za 20 000 zł rzeczywiście mogłaby przynieść wymierne korzyści finansowe? Za tę kwotę moglibyśmy kupić dodatkowe panele PV o mocy 5 kWp wraz z osprzętem i montażem albo nabyć turbinę o mocy 2 kW. Zakładamy, że w danym domu jest już fotowoltaika, a właściciel rozważa rozszerzenie instalacji. W pierwszym wariancie wyda 20 000 zł na dodatkowe panele, a w drugim za tę kwotę kupi wiatrak.
Przyjmujemy, że inwestor będzie korzystać z PV lub turbiny przez 15 lat, nie otrzyma dotacji, ale też nie musi zaciągać kredytu, a do tego nie planuje zakupu magazynu energii. W przypadku PV właściciel każdego roku będzie wydawać 150 zł na bieżącą obsługę instalacji, a w trakcie 15 lat użytkowania prawdopodobnie będzie konieczna jednorazowa wymiana falownika za 3500 zł, co oznacza, że końcowy koszt inwestycji wyniesie 25 750 zł.
Koszty obsługi wiatraka są nieco wyższe – w naszym wariancie będzie to 500 zł rocznie. Warto pozostawić też większą rezerwę finansową (ok. 4000 zł) na naprawę uszkodzonego elementu lub wymianę elektroniki. Łącznie inwestor wyda około 31 500 zł.
Jeden wiatrak, trzy różne wyniki
Produkcja energii z fotowoltaiki albo wiatraka będzie uzależniona od warunków panujących w danej lokalizacji. W pierwszym wariancie zakładamy, że inwestor mieszka w domu znajdującym się na działce osłoniętej zabudową i drzewami. W drugim scenariuszu przeanalizujemy lokalizację na otwartej przestrzeni, a trzecia opcja to parcela z bardzo dobrą ekspozycją wietrzną na wysokości wirnika. W naszym porównaniu produkcja energii netto z wiatraka będzie wynosić 700, 1750 i 3500 kWh rocznie, w zależności od przyjętego scenariusza.
| Wariant | Produkcja (pierwszy rok) | Produkcja (15 lat) | Koszt zakupu i eksploatacji | Koszt wyprodukowania 1 kWh |
|---|---|---|---|---|
| Wiatrak 2 kW — słaba lokalizacja | 700 kWh | 10 500 kWh | 31 500 zł | 3,00 zł |
| Wiatrak 2 kW — przeciętna lokalizacja | 1750 kWh | 26 250 kWh | 31 500 zł | 1,20 zł |
| Wiatrak 2 kW — bardzo dobra lokalizacja | 3500 kWh | 52 500 kWh | 31 500 zł | 0,60 zł |
| Dodatkowe PV o mocy 5 kWp | 5000 kWh | ok. 72 431 kWh | 25 750 zł | około 0,36 zł |
Przyjęliśmy, że panele fotowoltaiczne w ciągu pierwszego roku wyprodukują 5000 kWh energii, a następnie każdego roku będą notować spadek produkcji o 0,5%. Takie założenie może okazać się sensowne przy odpowiednio ustawionej i niezacienionej instalacji PV.

Czy wiatrak może stać się dobrym uzupełnieniem fotowoltaiki?
Posiadacz systemu PV nie musi przejmować się cenami energii elektrycznej w słoneczne dni, jednak w sezonie grzewczym większość prądu będzie pozyskiwać z sieci. Rozbudowa fotowoltaiki sprawi, że produkcja energii zwiększy się przede wszystkim w tych porach, gdy inwestorowi i tak nie brakowało darmowego prądu, a część uzysku będzie przekazywana prosto do sieci. IMGW zwraca uwagę na niedopasowanie podaży energii słonecznej do potrzeb prosumentów w chłodnych porach roku i podkreśla potencjał instalacji uzupełnionej energią wiatrową. Turbina może produkować prąd także nocą, ale wyłącznie wtedy, gdy na zewnątrz pojawiają się dostateczne podmuchy wiatru.
Sezonowość ma kluczowe znaczenie dla opłacalności przydomowych instalacji OZE. Przyjmijmy, że 80% produkcji z paneli PV przypada na okres od kwietnia do września, a 20% na czas od października do marca. Dla wiatraka te proporcje mogą wynosić odpowiednio 40% i 60%. W takim przypadku w zimniejszych miesiącach fotowoltaika dostarczy około 1000 kWh energii, wiatrak znajdujący się w słabej lokalizacji – 420 kWh, turbina na obszarze przeciętnym – 1050 kWh, a wiatrak stojący w bardzo dobrym miejscu – aż 2100 kWh.
W tym porównaniu inwestora powinna interesować przede wszystkim autokonsumpcja, czyli wykorzystywanie wyprodukowanej energii na bieżąco, bez konieczności oddawania jej do sieci. Wiatrak może okazać się dobrym wsparciem dla wszystkich urządzeń elektrycznych pracujących w domu – także dla pompy ciepła, jednak turbina nie zawsze będzie produkować prąd. Problem pojawi się w momencie, gdy na zewnątrz przestanie wiać. Rozbudowa instalacji PV może okazać się dobrym pomysłem na przykład wtedy, gdy zależy nam na darmowym ładowaniu samochodu elektrycznego, ograniczeniu kosztów pracy klimatyzacji albo podgrzewania wody, jednak bez magazynu energii znaczna część produkcji i tak zostanie skierowana do sieci.
Kiedy lepiej rozbudować fotowoltaikę, a kiedy zainwestować w turbinę?
Rozbudowa fotowoltaiki czy wiatrak – która inwestycja będzie się bardziej opłacać? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bo wiele zależy nie tylko od potrzeb mieszkańców, ale też od warunków wiatrowych panujących w danej lokalizacji. Wiele osób uważa jednak turbiny za rozwiązanie niszowe, bo takie urządzenie może nie przynosić wymiernych korzyści na przykład na terenie zabudowanym, gdzie wiatr jest zasłaniany przez okoliczne obiekty.
Jeśli mieszkamy w mieście, a sąsiednie budynki znajdują się blisko naszej działki, to rzeczywiście jedynym słusznym rozwiązaniem może okazać się rozbudowa posiadanego systemu PV. Jeżeli jednak żyjemy na terenach wiejskich, a warunki wiatrowe panujące na naszej działce są satysfakcjonujące, to przydomowa turbina może znacznie poprawić autokonsumpcję energii. Zanim podejmiemy decyzję, koniecznie przeanalizujmy godzinowe zapotrzebowanie domu na prąd, oszacujmy prognozowaną produkcję z PV oraz wiatraka i na podstawie tych informacji wybierzmy optymalne rozwiązanie.