Od stycznia pięciokrotna podwyżka w systemie kaucyjnym. Napoje znowu podrożeją?
System kaucyjny budzi wiele kontrowersji. Od stycznia 2027 roku niektórzy przedsiębiorcy będą musieli przygotować się na dużo wyższe opłaty związane z opakowaniami po napojach. Czy zmiany w opłatach mogą wpłynąć na odbiorcę detalicznego? Sprawdzamy, co może przynieść nowy próg opłat nakładanych na producentów.
- Od 1 stycznia 2027 roku opłata produktowa wzrośnie pięciokrotnie – ale nie obejmie klientów
- Nawet 15 zł za kilogram – podwyżka obejmie część producentów
- Czy konsumenci odczują podwyżki pomimo, że kaucja nie wzrośnie?
Od 1 stycznia 2027 roku opłata produktowa wzrośnie pięciokrotnie – ale nie obejmie klientów
Planowane zmiany dotyczą opłaty produktowej związanej z systemem kaucyjnym. Nie jest to kaucja pobierana od konsumentów przy zakupie produktu w butelce czy puszcze. Ta pozostanie bez zmian. Aktualnie stawka opłaty produktowej za kilogram opakowań objętych systemem kaucyjnym wynosi 1 zł. Od 1 stycznia 2027 roku będzie to już 5 zł. Podwyżka obejmie jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych, o pojemności do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Co ważne, opłata nie obejmie wszystkich producentów, którzy wprowadzają na rynek opakowania. Opłata produktowa dotyczy producentów, którzy nie wykonują określonych obowiązków dotyczących zbiórki. Warto zauważyć, że przedsiębiorcy muszą zapewnić osiągnięcie wymaganego poziomu selektywnego zbierania. Do 2028 roku jest to poziom 77 procent masy opakowań. Brak spełnienia tego obowiązku powoduje konieczność uiszczenia opłaty produktowej.
Pięciokrotna podwyżka opłaty produktowej ma zwiększyć odpowiedzialność finansową firm, które nie zapewniają odpowiedniej skuteczności zbiórki. Dotyczy to głównie linii produktów, których opakowania nadal nie są objęte systemem kaucyjnym.
Nawet 15 zł za kilogram – podwyżka obejmie część producentów
Największą podwyżkę mogą ponieść firmy, które nie podpisały umowy z operatorem systemu kaucyjnego. W ich przypadku zastosowanie ma potrójna stawka opłaty produktowej. Zatem zamiast standardowych 5 zł za kilogram, od stycznia 2027 roku opłata wyniesie 15 zł za każdy kilogram opakowań objętych niezrealizowanym obowiązkiem. Do tej pory stawka wynosiła 3 zł za kilogram.
Realna podwyżka dla niektórych firm wyniesie zatem aż 12 zł. Jest to dość znacząca kwota, biorąc pod uwagę, że producenci wprowadzają na rynek duże ilości napojów. Znaczący wzrost opłaty ma ograniczyć atrakcyjność pozostawania całkowicie poza systemem kaucyjnym.
Do tej pory niektóre firmy decydowały się na model działania, który całkowicie pomijał system kaucyjny. Klienci kupowali wybrane linie produktów bez dodatkowej opłaty kaucyjnej i konieczności zwrotu opakowania. Taki model marketingowy od 2027 roku będzie dla firm znacznie mniej opłacalny.
Czy konsumenci odczują podwyżki pomimo, że kaucja nie wzrośnie?
Duże podwyżki czekają na producentów, ale nie obejmą bezpośrednio klientów. Opłata produktowa nie jest tym samym co kaucja, którą klient płaci przy zakupie napoju. Są to dwie niezależne opłaty, a opłata kaucyjna za opakowania pozostaje w niezmienionej wysokości.
Dla przypomnienia, kaucja za butelkę plastikową wynosi 50 groszy. Z kolei opłata za szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra to 1 zł. Powyższe kwoty zostają automatycznie dodane do rachunku przy kasie, a klient musi oddać opakowania, aby odzyskać kwotę z kaucji.
I choć podwyżki nie obejmują klientów bezpośrednio, niektórzy eksperci obawiają się kosztów pośrednich. Niektórzy producenci mogą przerzucać część kosztów na klienta indywidualnego. Wyższa opłata produktowa stanie się dodatkowym bodźcem do zwiększenia ceny za dany produkt.