Minimalne wymagania, maksymalny efekt. Ten iglak podbija polskie ogrody
Spośród licznych iglaków spotykanych w ogrodach, jałowiec pospolity wciąż cieszy się dużym zainteresowaniem. Charakteryzuje się różnorodnością w zakresie wysokości, formy oraz koloru igieł. Ten wyjątkowy krzew świetnie przystosowuje się do polskiego klimatu, a jego uprawa nie jest zbyt trudna. Warto poznać jego ciekawe odmiany, dowiedzieć się, jak o niego dbać, oraz jakie choroby mogą go zaatakować.
- Jałowiec pospolity: charakterystyka i występowanie
- Różnorodność gatunków jałowca w ogrodzie
- Wymagania i zalety jałowca pospolitego
- Przycinanie jałowca: terminy i wskazówki
- Choroby i problemy jałowca pospolitego
- Rozmnażanie jałowca: sadzonki czy nasiona?
Jałowiec pospolity: charakterystyka i występowanie
Juniperus communis, potocznie zwany jałowcem pospolitym, jest rośliną iglastą z rodziny cyprysowatych. Wysokość tego drzewa może wynosić od 0,5 metra do nawet 10 metrów, zależnie od jego odmiany. Spotykany jest naturalnie w różnych częściach półkuli północnej, w tym także w Polsce. Zazwyczaj przybiera formę smukłego krzewu o kolumnowym kształcie.
Igły tego rodzaju są zielone i mają charakterystyczny biały pasek biegnący przez środek. Ich długość wynosi zazwyczaj od kilku do kilkunastu milimetrów, a żyją około trzy lata. Okres kwitnienia przypada na kwiecień i maj. Roślina ta wytwarza zarówno kwiaty męskie, jak i żeńskie. Męskie kwiatostany są rdzawoczerwone i pojawiają się co roku. Żeńskie kwiaty, choć początkowo trudne do zauważenia, po zapyleniu znacznie się powiększają, osiągając nawet do jednego centymetra długości.
Różnorodność gatunków jałowca w ogrodzie
Wiele rodzajów jałowca powstało naturalnie, inne zostały wyhodowane w warunkach kontrolowanych. W efekcie ogrodnicy mają dostęp do naprawdę szerokiego wachlarza – od form płożących po wysokie kolumny.
Oto kilka popularnych rodzajów:
- ‘Gold Cone’ – dorasta do około 3 metrów, ma żółtawe igły, które w zimie ciemnieją. Rośnie łatwo, nawet w mniej sprzyjających warunkach.
- ‘Arnold’ – kolumnowa forma do 2 metrów wysokości. Igły są ciemnozielone z lekkim srebrnym połyskiem. W chłodniejszych regionach, takich jak Suwalszczyzna, warto ją chronić przed silnymi mrozami.
- ‘Depressa Aurea’ – niski krzew (do 30 cm), ale bardzo szeroki – osiąga nawet 2 metry szerokości. Szybko się rozrasta i ma ozdobne igły, które zimą przybierają rdzawy kolor. Nie toleruje wilgotnych miejsc.
- ‘Green Carpet’ – płożąca odmiana z Norwegii. Osiąga jedynie 10 cm wysokości, ale szeroko się rozprzestrzenia. Jej jasnozielone igły nieco ciemnieją zimą. Wymaga nasłonecznionego stanowiska i kwaśnej gleby.
- ‘Meyer’ – osiąga wysokość 5 metrów i ma srebrzystozielone igły. Idealnie nadaje się na żywopłot – łatwy w pielęgnacji, bez większych wymagań.
- ‘Hibernica’ – znana od połowy XIX wieku. Wzrasta do 5 metrów, ma stalowoniebieskie igły, które na młodych pędach są jaśniejsze.
Pisaliśmy również o odmianach jałowca kolumnowego w tym artykule.
Wymagania i zalety jałowca pospolitego
Jałowiec pospolity nie ma dużych wymagań. Preferuje pełne słońce, ponieważ w miejscach zacienionych rozwija się znacznie gorzej. Co do gleby, najlepiej rośnie w lekkim, dobrze przepuszczalnym podłożu o kwaśnym lub lekko kwaśnym pH. Nie znosi natomiast ciężkich i wilgotnych gleb.
Idealnie nadaje się do miejskich ogródków, ponieważ nie przeszkadza mu zanieczyszczenie powietrza. Jest też odporny na niskie temperatury, więc nie potrzebuje specjalnej ochrony w zimie. Można go sadzić jako pojedynczy okaz, w grupach albo jako żywopłot. Doskonale komponuje się z innymi roślinami iglastymi, zwłaszcza z odmianami okrywowymi.
Przycinanie jałowca: terminy i wskazówki
Jeśli planujesz wykorzystać jałowiec do formowanego żywopłotu, ważne jest, aby znać odpowiedni czas na jego cięcie. Pierwsze cięcie najlepiej wykonać wczesną wiosną – pod koniec lutego lub na początku marca. Wówczas usuwamy chore i uszkodzone gałęzie oraz nadajemy kształt krzewowi. Drugie cięcie odbywa się na przełomie czerwca i lipca. Skracamy wtedy nowe pędy o połowę. To powoduje, że krzewy stają się bardziej zagęszczone i tworzą zwartą koronę.
Pamiętaj, że gęstość sadzenia krzewów jest uzależniona od ich odmiany. Zazwyczaj wystarczy odstęp 50–60 cm między roślinami. Do żywopłotów świetnie nadają się m.in. ‘Hibernica’ i ‘Suecica’.
Choroby i problemy jałowca pospolitego
Chociaż jałowiec pospolity cechuje się dużą odpornością, czasem może być podatny na choroby – zwłaszcza gdy inne rośliny w ogrodzie są chore lub gdy opieka nad nimi była niewłaściwa.
Do najczęstszych problemów zaliczają się fytoftoroza i niedobór żelaza. Pierwsza z tych chorób jest bardzo niebezpieczna. Jest pochodzenia grzybiczego, atakuje korzenie i podstawy pędów. Przejawia się brązowieniem igieł. Występuje, gdy gleba jest zbyt wilgotna lub krzewy rosną zbyt blisko siebie. Należy zadbać o właściwe warunki glebowe i odpowiedni odstęp między roślinami.
Niedobór żelaza najczęściej wynika z tego, że w zasadowym podłożu roślina nie może przyswajać substancji odżywczych z gleby. Przejawia się żółknięciem pędów. W takim przypadku można szybko zareagować, zmieniając podłoże, dbając o jego zakwaszenie i używając szczepionki mikoryzowej.
Rozmnażanie jałowca: sadzonki czy nasiona?
Najłatwiej rozmnażać jałowiec poprzez sadzonki, które zbieramy w środku lata. Wybieramy młode pędy z tzw. piętką, stosujemy ukorzeniacz i umieszczamy w inspekcie.
Możliwe jest również rozmnażanie z nasion, jednak jest to znacznie bardziej skomplikowane i czasochłonne. Jeśli zależy Ci na szybkim efekcie, znacznie lepszym wyborem będą sadzonki z pędów.
Jałowiec pospolity to klasyczny przedstawiciel iglaków – odporny, ozdobny i bardzo wszechstronny. Dzięki wielu ciekawym odmianom można go dopasować do każdego ogrodu – od niskich rabat po wysokie żywopłoty. Świetnie znosi nasze warunki klimatyczne i jest łatwy w uprawie, dlatego warto go posadzić w swoim ogrodzie.