Większość osób robi to źle. Borówka przestaje owocować przez jeden błąd
W naturze borówka wysoka, znana potocznie jako borówka amerykańska (Vaccinium corymbosum), wyszukuje sobie automatycznie stanowisk, gdzie jest wystarczająco dużo dostępnych składników pokarmowych. Inaczej po prostu by nie przeżyła. W sztucznych warunkach uprawy na rabatach albo w pojemnikach nie jest to możliwe i koniecznie trzeba rośliny zasilać nawozem. Na szczęście nawożenie borówek nie stanowi szczególnego problemu, jeśli tylko spełni się ich podstawowe wymagania.
- Czy istnieją borówki, które rosną bez kwaśnej ziemi?
- Kwaśna ziemia torfowa jako podstawa i nawóz
- Kiedy i czym należy nawozić borówki?
- Nawozy odpowiednie do zasilania borówek
Czy istnieją borówki, które rosną bez kwaśnej ziemi?
Warto już na początku odpowiedzieć sobie na to pytanie, aby w przyszłości uniknąć rozczarowania. Od czasu do czasu można przeczytać w jakiejś ulotce lub katalogu, że jedna czy druga odmiana borówki nie potrzebuje rabaty torfowej. Bzdura! Nie istnieje aktualnie żadna borówka amerykańska, która rozwijałaby się bez torfowego, stale kwaśnego podłoża. Jeśli nawet podobne błędne informacje są przez niektórych powielane, to wcale nie stają się przez to bardziej prawdziwe. Borówki potrzebują kwaśnej ziemi.
Pierwszy stwierdził to amerykański botanik Frederick Vernon Coville w 1910 roku – i nic się pod tym względem nie zmieniło do dzisiaj. Prawdą jest, że niektóre gatunki borówki, z których są hodowane nowoczesne odmiany, znoszą nieco wyższy wskaźnik pH, niemniej jednak wciąż ma on wyraźnie kwaśną wartość, na przykład 5-6 zamiast 4,5. Wygląda na to, że takie gatunki jak borówka rózgowata (Vaccinium virgatum) i borówka drzewiasta (Vaccinium arboretum) potrzebują nieco mniej kwaśnej ziemi, ale i tak jej odczyn musi być stale kwaśny.
Na razie wszelkie próby wyhodowania borówki tolerującej zasadową glebę skończyły się niepowodzeniem. Wygląda na to, że nie da się obejść bez kwaśnej gleby, pojemników z torfową ziemią i rabaty z kwaśnym torfem. W każdym razie rozpowszechniane nieporozumienie polega na tym, że wystarczy wykorzystać leśną glebę i już można posadzić borówki. W bardzo wielu przypadkach tak to nie działa, ponieważ leśna ziemia nie jest z założenia kwaśna, zwłaszcza jeśli podłoże jest wapienne.
Kwaśna ziemia torfowa jako podstawa i nawóz
Na początku każdego cyklu życiowego borówki stoi kwaśny torf jako istotny warunek biologicznego odżywiania rośliny. Jak wynika z wyżej przytaczanych danych, uprawa borówki na zwykłym, naturalnym podłożu ogrodowym jest zawsze problematyczne, a ostatecznie nawet niemożliwa. Po posadzeniu borówek na takiej glebie, już w pierwszym roku można stwierdzić co najwyżej minimalne przyrosty. Od drugiego roku po posadzeniu liście stają się czerwone już w lipcu-sierpniu, jakby czuły jesień. Od trzeciego roku sadzonki borówki amerykańskiej, rosnące w takich warunkach glebowych, zaczynają się zwyczajnie żegnać ze swoim ogrodnikiem...
Kultywary borówki amerykańskiej jak ‘Duke’, ‘Spartan’, ‘Toro’, ‘Draper’, ‘Bluecrop’, ‘Bonus’ i inne kochają ziemię, która jest kwaśna i najlepiej pokazuje wartość pH poniżej 4,5. Przy rabatach torfowych ważne jest, aby zawsze były one wyżej położone niż poziom gruntu. Dzięki temu unika się podsiąkania wody gruntowej, która mogłaby podnieść wartość pH, a tym samym obniżyć kwasowość podłoża.
Kiedy i czym należy nawozić borówki?
Borówki mogą być zasilane wielokrotnie w ciągu roku, aby podczas okresu wegetacyjnego mieć do dyspozycji wystarczającą ilość składników odżywczych. W zasadzie pierwsze nawożenie zaleca się wiosną, aby pobudzić rozwój nowych pędów – zwłaszcza jeśli w początkach cieplejszego okresu obserwuje się słabe przyrosty. Celowe jest nawożenie borówek nawozem potasowym raz wczesną wiosną, drugi raz w maju i na koniec podczas zbioru owoców. Zbyt późna dawka nawozu jesienią może zagrozić odporności roślin na mróz.
Odpowiedni stopień kwasowości musi być zachowany nie tylko podczas sadzenia borówek na rabatach albo w dużych pojemnikach, ale przez cały czas uprawy. Odpowiednio musu być też ustawione nawożenie – zarówno pod względem dawkowania, jak i składu. I jeszcze jedna istotna wskazówka, o której warto pamiętać: im większa i bardziej obszerna zarówno na głębokość jak i na szerokość jest rabata torfowa, albo im większy jest pojemnik (od 100 l), tym oszczędniej można borówki nawozić. Ziemia torfowa składa się najczęściej do 100% z organicznego materiału, który w sposób ciągły uwalnia powoli składniki pokarmowe. A więc sama rabata torfowa już zasila borówki.
Przy wyborze nawozu zwracajcie uwagę na to, aby nie zastosować nawozu wapiennego, który niekorzystnie podniósłby poziom pH. Kiedy krzewy borówek już wyrosną, ich zapotrzebowanie na azot staje się raczej niewielkie. Natomiast odpowiednia ilość potasu i fosforu wspomaga kwitnienie i tworzenie owoców, jak też umacnia odporność zimową.
Nawozy odpowiednie do zasilania borówek
- Organiczne nawożenie borówek
Nawożenie organiczne jest korzystne, jeśli chcecie na długo zachować żyzność gleby, a tym samym owocowanie krzewów borówki. Do zdrowego wzrostu borówki potrzebują kwaśnej gleby, a to powinno się też odbijać w nawożeniu, które wpływa na chemię gleby, a tym samym na jej kwasowość. Jeśli odczyn gleby jest zbyt wysoki, borówki nie są w stanie pobierać pokarmu, mimo iż jest obecny w wystarczających ilościach.
Nawóz organiczny składa się w przeważającej części z materiału roślinnego, który jest powoli rozkładany przez organizmy glebowe. Dzięki składowi bogatemu w potas, taki nawóz pobudza kwitnienie i owocowanie. Odpowiednia zawartość azotu sprzyja natomiast wzrostowi i rozwojowi liści borówki na początki sezonu wiosną.
Skuteczne nawożenie borówki zależy od jakości i właściwości gleby. Ściółkowanie gleby igłami sosnowymi, liśćmi, korą i skoszoną trawą poprawia jej jakość ,a tym samym dostępność składników odżywczych w dłuższym okresie. Nawozy organiczne i ściółkowanie mogą poprawić dostępność żelaza dzięki tak zwanym związkom chelatowym. Niedobór żelaza jest często spowodowany nieprawidłowymi warunkami glebowymi, a nie brakiem tego pierwiastka.
- Mineralne nawożenie borówek
Nawozy chemiczne są często stosowane do nawożenia borówek w ogrodzie, ponieważ składniki odżywcze występują w nich w czystej postaci i mogą być łatwo wchłaniane przez roślinę. Jednak wysokie ich stężenie może szybko uszkodzić rośliny, jeśli nawozy nie będą właściwie stosowane. Na dodatek nawozy mineralne obniżają w dłuższej perspektywie zawartość próchnicy w glebie, co dla borówek również jest niekorzystne. Kolejną wadą nawozów sztucznych jest szkodliwy dla środowiska proces ich produkcji.
Nawozy organiczne działają wolniej, ale są przyjazne dla środowiska i na dłuższą metę wspierają rozwój krzewów. Jeśli zdecydujecie się na nawożenie mineralne borówek, tym ważniejsze będzie regularne ich ściółkowanie materiałem organicznym, aby utrzymał odpowiednią jakość gleby. Nawiasem mówiąc, fusy z kawy mają pH na poziomie 6,5 i są zbyt zasadowe do nawożenia borówek.
