Ten krzew za grosze zrobi z balkonu elegancki ogród przez cały rok
Bukszpan najczęściej widzimy w roli równego, zielonego żywopłotu – i właśnie na tym wiele osób kończy jego możliwości. A szkoda, bo ta niepozorna roślina potrafi zaskoczyć zastosowaniem. Może działać jak elegancki solista w ogrodzie, dyskretnie podkreślać rabatowe kompozycje albo tworzyć idealne tło dla bardziej kolorowych nasadzeń. I to nie wszystko: świetnie odnajduje się także w donicach, dzięki czemu może stać się ozdobą balkonu, tarasu czy loggii przez cały rok. Jest jednak jeden warunek – trzeba poznać kilka zasad, które decydują o tym, czy będzie wyglądał jak z katalogu, czy zacznie sprawiać problemy.
- Najlepsze odmiany bukszpanu do donic
- Najlepsze odmiany bukszpanu do formowania
- Jak dobrać ziemię i donicę dla krzewu
- Kiedy przycinać bukszpan, by był gęsty
- Podlewanie i nawożenie bukszpanu w donicy
Najlepsze odmiany bukszpanu do donic
Bukszpan, choć wywodzi się z dalekich rejonów – w naturze rośnie m.in. w Ameryce Środkowej oraz na południu Afryki – zaskakująco dobrze odnajduje się w klimacie umiarkowanym, także podczas zimy. Właśnie dlatego w Polsce stał się jedną z chętniej wybieranych roślin ozdobnych i ma szerokie zastosowanie w ogrodach. Warto jednak pamiętać, że nie każda odmiana sprawdzi się w donicy – na balkon i taras najlepiej wybierać bukszpany o zwartym pokroju i niewielkich gabarytach.
W Polsce najczęściej spotyka się dwa gatunki bukszpanu: Buxus sempervirens (bukszpan wieczniezielony) oraz Buxus microphylla (bukszpan drobnolistny). W obrębie obu znajdziesz zarówno odmiany rosnące wyżej, jak i niskie, miniaturowe formy, które świetnie nadają się do uprawy w pojemnikach. Na szczególną uwagę zasługuje ‘Elegantissima’ – jej ciemnozielone liście mają jasne, białe obrzeżenia, które od razu przyciągają wzrok. Efektownie prezentuje się też ‘Marginata’ z żółtą obwódką oraz ‘King Midas’, wyróżniająca się złocistym wybarwieniem, które rozświetla kompozycje na balkonie. Wszystkie te odmiany rosną wolno i zwykle nawet po kilku latach nie przekraczają 1 metra wysokości.
Dowiedz się także, jakie choroby bukszpanu są najczęstsze tutaj.
Najlepsze odmiany bukszpanu do formowania
Do najchętniej wybieranych form należy bukszpan strzyżony na kulę – przy systematycznym cięciu zamienia się w gęstą, idealnie regularną zieloną bryłę, która od razu przyciąga wzrok. Najlepiej sprawdza się tu odmiana ‘Justin Brouwers’. W grupie odmian drobnolistnych prym wiedzie ‘Blauer Heinz’ – zwarty krzew o liściach z subtelnym, srebrzystoniebieskim nalotem, dzięki któremu roślina wygląda wyjątkowo i bardziej „szlachetnie”. Jeśli masz niewielki balkon lub mało miejsca na tarasie, dobrym wyborem będzie także ‘Compacta’, która dorasta tylko do około 50 cm wysokości.
Jak dobrać ziemię i donicę dla krzewu
Żeby krzew dobrze rósł w donicy, trzeba zadbać o dwie podstawy: wartościowe podłoże i właściwy pojemnik. Ziemia powinna być żyzna, najlepiej z domieszką kompostu – dzięki temu zyska więcej składników odżywczych i lepszą, bardziej przepuszczalną strukturę. Ważny jest też odczyn: podłoże nie powinno być kwaśne. Najlepiej sprawdzi się pH obojętne lub lekko zasadowe, bo zbyt kwaśna ziemia potrafi wyraźnie spowolnić rozwój rośliny i osłabić jej wzrost.
Ten krzew nie jest kapryśny, jeśli chodzi o światło – poradzi sobie zarówno w pełnym słońcu, jak i w delikatnym półcieniu. Dzięki temu ustawienie donic na balkonie można dopasować do warunków i wygody. Sama sadzonka zwykle nie kosztuje dużo, a odmiany z bardziej ozdobnymi liśćmi są tylko trochę droższe. Najczęściej podstawowe wersje kupisz za kilka złotych, a ciekawsze formy rzadko kosztują więcej niż 10 zł za sztukę.
Znaczenie ma także wybór doniczki – powinna być na tyle duża, by korzenie miały miejsce do rozwoju, i koniecznie mieć otwory drenażowe, które odprowadzą nadmiar wody. Bez tego łatwo o zastój wilgoci i gnicie korzeni. Wraz ze wzrostem krzewu warto przenosić go do większych pojemników. Najlepszy moment na przesadzanie to wiosna – wtedy przy okazji dobrze jest wymienić ziemię na świeżą i ponownie wzbogacić ją kompostem.
Kiedy przycinać bukszpan, by był gęsty
Przycinanie bukszpanu to jeden z najważniejszych elementów jego pielęgnacji. Gdy się o nim zapomina, krzew z czasem traci gęstość, zaczyna się przerzedzać i przestaje wyglądać równo. Na szczęście bukszpan świetnie reaguje na cięcie, dlatego łatwo go prowadzić i kształtować według własnego pomysłu. Może mieć formę klasycznej kuli, stożka, a nawet bardziej dekoracyjnych figur, takich jak spirale czy inne fantazyjne topiary.
Żeby roślina długo utrzymywała wybraną linię i była zwarta, zwykle wykonuje się cięcie dwa razy w sezonie. Pierwszy termin przypada na wczesną wiosnę, najczęściej w marcu — to dobry moment, by jednocześnie wyciąć pędy uszkodzone przez mróz. Drugie cięcie robi się w połowie sierpnia, skracając przyrosty, które wyrastają do środka korony albo wyraźnie wychodzą poza obrys krzewu. Lepiej unikać cięcia jesienią, bo świeżo skrócone pędy mogą nie zdążyć się wzmocnić i zregenerować przed nadejściem chłodniejszych dni.
Podlewanie i nawożenie bukszpanu w donicy
Uprawa bukszpanu na tarasie lub balkonie wymaga większej uwagi, szczególnie w kwestii podlewania. W upalne dni podłoże w donicy traci wilgoć dużo szybciej niż w gruncie, dlatego warto regularnie sprawdzać, czy ziemia nie przesycha, i nawadniać roślinę częściej. Podłoże powinno pozostawać stale lekko wilgotne – bez skrajności: ani suche, ani rozmokłe. Jeśli sadzisz bukszpan wiosną, od początku wprowadź systematyczne podlewanie i na bieżąco dopasowuj je do temperatury oraz ilości słońca i wiatru.
Równie ważne jest nawożenie. Nawet gdy świeża ziemia została wymieszana z kompostem, bukszpan może potrzebować dodatkowego wsparcia w postaci składników pokarmowych. Najlepiej sprawdzają się nawozy wieloskładnikowe przeznaczone do bukszpanów, z odpowiednio dobranymi proporcjami azotu, fosforu i potasu. Masz do wyboru dwie wygodne opcje: nawożenie preparatami rozpuszczalnymi w wodzie co dwa–trzy tygodnie albo zastosowanie nawozów o przedłużonym działaniu, które uwalniają składniki stopniowo przez cały sezon. To rozwiązanie pomaga ograniczyć ryzyko przenawożenia, na które bukszpan jest szczególnie wrażliwy. Przy takiej pielęgnacji krzew będzie gęsty, zdrowy i dekoracyjny przez cały rok.