Wielu Polaków źle używa tego pokrętła. Potem dziwią się rachunkom za ogrzewanie
W sezonie grzewczym wiele osób ustawia głowice termostatyczne na grzejnikach na najwyższą wartość, licząc na to, że pomieszczenie szybciej się nagrzeje. To jeden z najczęstszych błędów w korzystaniu z ogrzewania. Cyfra 5 nie oznacza jednak maksymalnej mocy grzejnika ani przyspieszenia jego pracy. Określa temperaturę, do której ma dążyć pomieszczenie. Nieprawidłowe ustawienie pokrętła może więc prowadzić do przegrzewania wnętrz, niepotrzebnego zużycia energii i wyższych rachunków. Warto wiedzieć, co naprawdę oznaczają poszczególne symbole i jak dopasować je do funkcji pomieszczenia.
- Co oznaczają cyfry na głowicy termostatycznej? To nie jest skala mocy grzejnika
- Ile stopni oznaczają pozycje *, 1, 2, 3, 4 i 5?
- Jak ustawić głowicę w sypialni, salonie i łazience?
- Dlaczego grzejnik jest zimny, chociaż głowica ustawiona jest na 3?
Co oznaczają cyfry na głowicy termostatycznej? To nie jest skala mocy grzejnika
Głowica termostatyczna nie działa jak zwykły regulator mocy, w którym wyższa cyfra oznacza intensywniejsze grzanie. Jej zadaniem jest utrzymywanie określonej temperatury w pomieszczeniu. Wewnątrz głowicy znajduje się element reagujący na temperaturę otaczającego go powietrza. Kiedy w pokoju robi się chłodniej niż wynika z wybranej nastawy, zawór zwiększa przepływ gorącej wody przez grzejnik. Gdy temperatura osiągnie oczekiwany poziom, ogranicza dopływ czynnika grzewczego. Dzięki temu ogrzewanie dostosowuje się do aktualnych warunków.
Problem pojawia się wtedy, gdy domownicy traktują cyfry na pokrętle jak poziomy intensywności ogrzewania. Przykładowo, jeśli w salonie jest chłodno, ustawiają głowicę z pozycji 3 na 5, zakładając, że grzejnik zacznie pracować z większą mocą i szybciej podniesie temperaturę. Tymczasem przy prawidłowo dobranej nastawie grzejnik i tak będzie oddawał tyle ciepła, ile potrzeba do osiągnięcia zadanej temperatury, uwzględniając możliwości instalacji. Zmiana z 3 na 5 sprawia przede wszystkim, że zawór będzie dążył do utrzymania znacznie wyższej temperatury.
W praktyce oznacza to, że jeśli chcemy uzyskać w pokoju około 20°C, powinniśmy wybrać pozycję 3, a nie 5. Przy najwyższej nastawie głowica nie ograniczy dopływu ciepłej wody po osiągnięciu 20°C, ponieważ jej zadaniem będzie dalsze ogrzewanie pomieszczenia. Zawór zacznie się przymykać dopiero w okolicach temperatury przypisanej do pozycji 5. Niepotrzebnie podnosimy więc docelową temperaturę, a wraz z nią zapotrzebowanie na energię.
Ile stopni oznaczają pozycje *, 1, 2, 3, 4 i 5?
Na większości tradycyjnych głowic termostatycznych można znaleźć symbol gwiazdki lub płatka śniegu oraz cyfry od 1 do 5. Nie są one przypadkowe. Każda odpowiada orientacyjnej temperaturze, którą urządzenie ma pomagać utrzymać w pomieszczeniu. Najczęściej spotykana skala wygląda następująco:
- * – około 6–8°C, czyli ustawienie przeciwzamrożeniowe;
- 1 – około 12°C;
- 2 – około 16°C;
- 3 – około 20°C;
- 4 – około 24°C;
- 5 – około 28°C.
Wartości te są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od producenta oraz konkretnego modelu. Przykładowo niektóre głowice mają pozycję 3 odpowiadającą temperaturze około 18–20°C, a inne pozwalają uzyskać w tym ustawieniu około 20–22°C. Znaczenie mają również warunki montażu, położenie głowicy, wielkość pomieszczenia, izolacja budynku i charakterystyka grzejnika. Dlatego najlepiej sprawdzić instrukcję konkretnego urządzenia, a następnie porównać jego wskazania z temperaturą zmierzoną niezależnym termometrem pokojowym.
Szczególnej uwagi wymaga symbol gwiazdki. Nie oznacza on całkowitego wyłączenia ogrzewania. To zabezpieczenie przeciwzamrożeniowe, dzięki któremu zawór może przepuszczać niewielką ilość gorącej wody, gdy temperatura w pobliżu głowicy spadnie do niebezpiecznie niskiego poziomu. Takie ustawienie może przydać się w rzadko używanych pomieszczeniach, ale nie powinno być traktowane jako uniwersalny sposób na oszczędzanie podczas zimy. Nadmierne wychłodzenie pomieszczeń może sprzyjać kondensacji pary wodnej i zawilgoceniu przegród, zwłaszcza gdy w budynku występują problemy z wentylacją.
Jak ustawić głowicę w sypialni, salonie i łazience?
W sypialni zwykle nie ma potrzeby utrzymywania tak wysokiej temperatury jak w pomieszczeniu, w którym spędzamy większość dnia. Dobrym punktem wyjścia jest pozycja 2, odpowiadająca najczęściej około 16°C. Niektórzy preferują nieco cieplejsze wnętrza, dlatego warto sprawdzić również ustawienie pomiędzy 2 a 3, jeśli konstrukcja głowicy na to pozwala. Niższa temperatura może sprzyjać komfortowi snu, ale nie powinna prowadzić do nadmiernego wychłodzenia ścian i pojawiania się wilgoci.
W salonie, gdzie domownicy odpoczywają, oglądają telewizję i przyjmują gości, najczęściej sprawdzi się pozycja 3, czyli około 20°C. To rozsądny punkt wyjścia do regulacji ogrzewania w ciągu dnia. Jeśli pomieszczenie jest nasłonecznione, ma duże okna lub znajduje się w nim kominek, temperatura może wzrastać również bez intensywnej pracy grzejnika. Głowica powinna wtedy samodzielnie ograniczyć dopływ ciepłej wody. Nie trzeba ręcznie przestawiać jej na niższą wartość za każdym razem, gdy do pokoju wpada więcej słońca.
W łazience wiele osób preferuje wyższą temperaturę, szczególnie podczas kąpieli. Można zacząć od pozycji 3 lub 4, zależnie od indywidualnych potrzeb i charakterystyki pomieszczenia. Ustawienie 4 oznacza jednak zwykle około 24°C, a nie po prostu trochę mocniejsze grzanie niż przy pozycji 3. Nie zawsze trzeba utrzymywać taką temperaturę przez całą dobę. Warto też pamiętać, że sama wysoka temperatura nie rozwiązuje problemu wilgoci po kąpieli. Niezbędna jest sprawna wentylacja, która pozwala odprowadzić parę wodną.
Dlaczego grzejnik jest zimny, chociaż głowica ustawiona jest na 3?
Nie każdy zimny grzejnik oznacza awarię ogrzewania. Jeśli pomieszczenie osiągnęło już temperaturę odpowiadającą wybranej nastawie, głowica może ograniczyć lub całkowicie zatrzymać przepływ gorącej wody. Grzejnik stopniowo stygnie, ponieważ nie musi już dostarczać dodatkowego ciepła. Gdy temperatura w pokoju ponownie spadnie, zawór otworzy się i urządzenie zacznie grzać. To normalny sposób działania instalacji, a nie powód do natychmiastowego przestawiania pokrętła na 5.
Jeśli jednak pomieszczenie pozostaje chłodne, mimo że głowica jest ustawiona na odpowiednią wartość, warto sprawdzić kilka rzeczy. Przyczyną może być zapowietrzenie grzejnika, zablokowany trzpień zaworu, nieprawidłowe działanie instalacji lub niewłaściwe jej wyregulowanie. Znaczenie ma również sposób montażu samej głowicy. Jeżeli znajduje się za zasłoną, w zabudowie lub w miejscu, w którym gromadzi się ciepłe powietrze, może odczytywać temperaturę inną niż ta panująca w pozostałej części pokoju.
Najlepszym rozwiązaniem jest dobranie nastawy do temperatury, którą rzeczywiście chcemy uzyskać, i pozostawienie głowicy, aby samodzielnie regulowała przepływ wody. Warto obserwować termometr pokojowy i wprowadzać niewielkie korekty zamiast za każdym razem przekręcać pokrętło na maksimum. Głowica termostatyczna ma ułatwiać utrzymywanie komfortu cieplnego, a nie wymagać ciągłego sterowania ręcznego. Pozycja 5 nie jest więc trybem szybkiego nagrzewania. To po prostu wybór bardzo wysokiej temperatury, której w większości pomieszczeń nie potrzebujemy.