Pellet był za drogi, więc postanowił palić czymś innym. Ta oszczędność drogo go kosztowała
Wśród właścicieli pieców na pellet wciąż powtarza się jeden błąd, który wygląda na drobiazg: zamiast trzymać się zaleceń producenta, zaczynają „testować” różne rzeczy i wrzucać je do kotła. Problem w tym, że czasem wystarczy zaledwie kilka rozpaleń, by uruchomić lawinę kłopotów — od kosztownej awarii aż po utratę gwarancji. Za chwilę pokażemy, czego absolutnie nie wolno spalać w piecu na pellet i co sprawia, że mimo wyraźnych ostrzeżeń tak wiele osób wciąż ryzykuje.
- Pellet drożeje: ryzykowne zamienniki
- Czego nie wrzucać do pieca na pellet
- Jaki pellet wybrać i czego unikać?
- Jak wybrać pellet i uniknąć awarii kotła
Pellet drożeje: ryzykowne zamienniki
Pellet to biopaliwo produkowane z odpadów powstających przy przerobie drewna. Zwykle są to czyste trociny, które sprasowano pod wysokim ciśnieniem w niewielkie granulki. Taki opał do kotła ma ściśle określoną średnicę, niską wilgotność i po spaleniu pozostawia mało popiołu. Mimo tych atutów wiele osób w Polsce wciąż szuka tańszych albo po prostu łatwiej dostępnych zamienników.
Ania w tym sezonie grzewczym szczególnie dotkliwie przekonała się, jak trudno bywa kupić pellet. U wielu sprzedawców zapasy znikały w mgnieniu oka, a tam, gdzie jeszcze dało się go dostać, w ostatnich tygodniach ceny wyraźnie poszybowały. Kobieta postanowiła więc spróbować alternatywy w postaci zboża. To jednak rozwiązanie obarczone sporym ryzykiem — jeśli kocioł nie jest przygotowany do spalania innych paliw, taka „oszczędność” może skończyć się kosztowną awarią urządzenia.
Kotły na biomasę projektuje się z myślą o paliwie o określonej gęstości i frakcji. Kiedy do podajnika lub paleniska trafi materiał o innej strukturze, wilgotności czy wartości opałowej, łatwo o rozregulowanie pracy, zatory, a w efekcie uszkodzenie całego układu.
Czego nie wrzucać do pieca na pellet
Wciąż zdarza się, że część osób traktuje piec na pellet jak dawny, „wszystkopalny” kocioł i wrzuca do niego cokolwiek, co — ich zdaniem — da się spalić. Do zasobnika ląduje nawet węgiel albo miał węglowy, czyli paliwa, które nie mają wiele wspólnego z pelletem. Taki opał potrafi nadmiernie obciążyć elementy urządzenia, zapchać palnik i skończyć się awarią podajnika.
Kiedy pelletu zaczyna brakować, łatwo wpaść na pomysł, by dorzucić zwykłe drewno — choćby pocięte deski, odpady stolarskie czy brykiet. Problem polega na tym, że drewno ma inną wilgotność, gęstość i sposób spalania, a przede wszystkim nie współpracuje z automatycznym podajnikiem. Skutki bywają szybkie: blokada mechanizmu, nierówna praca kotła i przyspieszone odkładanie się sadzy.
Najgorszym rozwiązaniem jest jednak spalanie śmieci w piecu na pellet — a niestety nadal się to zdarza. Do paleniska trafiają plastik, kartony, lakierowane lub impregnowane drewno oraz inne materiały z chemicznymi domieszkami. To oszczędność tylko na pierwszy rzut oka: rośnie emisja toksycznych spalin, a jednocześnie gwałtownie zwiększa się ryzyko poważnego uszkodzenia całego urządzenia grzewczego.
Jaki pellet wybrać i czego unikać?
Na polskim rynku znajdziemy kilka rodzajów pelletu. Najczęściej kupowany jest pellet drzewny, produkowany z drewna liściastego albo iglastego — i to on zazwyczaj najpewniej działa w kotłach na biomasę. Tańszą alternatywą bywa pellet agro, wytwarzany m.in. ze słomy, traw czy łusek słonecznika. Warto jednak pamiętać, że niższa cena często idzie w parze z gorszą jakością spalania oraz większą ilością popiołu. Zanim zdecydujemy się na taki zamiennik, koniecznie sprawdźmy w instrukcji lub u producenta kotła, czy urządzenie dopuszcza stosowanie tego typu paliwa.
Pellet sprzedawany obecnie w Polsce zwykle ma przyzwoite parametry i czysty skład. W praktyce w wielu kotłowniach mogą jednak nadal stać worki z dawnych zakupów — z biomasą o słabszej jakości. Lepiej nie mieszać i nie dosypywać do pieca pelletu z nieznanego źródła: taki granulat może zawierać domieszki klejów, lakierów albo innych zanieczyszczeń. Spalanie takiego paliwa zwiększa ryzyko zabrudzenia palnika i komory spalania, podnosi emisję niepożądanych substancji do powietrza oraz może przyspieszać zużycie podzespołów kotła.
Niektóre kotły dopuszczają też spalanie alternatywnych biopaliw, np. owsa, pestek wiśni czy łusek słonecznika. Nawet jeśli producent przewidział taką możliwość, najlepiej skontaktować się z serwisem lub producentem i potwierdzić, co dokładnie wolno stosować. Używanie opału, którego urządzenie nie akceptuje, może sprawić, że w razie usterki stracimy prawo do naprawy w ramach gwarancji.
Jak wybrać pellet i uniknąć awarii kotła
Najbezpieczniejszym wyborem jest pellet z uznanym certyfikatem — np. ENplus A1 lub DINplus. Taka informacja na worku to czytelny znak, że paliwo spełnia wymagania dotyczące m.in. wartości opałowej, poziomu wilgoci i ilości popiołu. Klasa A1 powstaje z myślą o domowych kotłach i zazwyczaj zapewnia najczystsze, najbardziej przewidywalne spalanie. Warto patrzeć na konkretne parametry: wartość opałowa powyżej 16 MJ/kg, wilgotność poniżej 10% oraz możliwie niska zawartość popiołu — to właśnie te liczby najczęściej przekładają się na równą, stabilną pracę urządzenia i mniej problemów w sezonie.
Nie mniej istotne jest właściwe przechowywanie opału. Nawet pellet z górnej półki szybko traci swoje właściwości, jeśli złapie wilgoć. Zawilgocony lub zbrylony materiał nie powinien trafiać do podajnika — spala się słabiej, częściej kopci, a w skrajnym przypadku może powodować zakłócenia pracy i prowadzić do uszkodzeń kotła.
Kotły na pellet są konfigurowane pod paliwo o określonych parametrach. Spalanie węgla, miału, zwykłego drewna, odpadów czy mokrego pelletu wyraźnie zwiększa ryzyko awarii. Zamiast obiecanych oszczędności pojawiają się wtedy wydatki na serwis i naprawy. Jeśli zależy nam na bezproblemowej pracy przez lata, najlepiej trzymać się dobrej jakości pelletu drzewnego. Tanie zamienniki bez akceptacji producenta potrafią szybko zamienić się w kosztowny problem dla właściciela.