Sprzedawcy twierdzą, że to urządzenia bezobsługowe – prawda o pompach ciepła nie każdemu się spodoba
Marketingowcy przedstawiają pompy ciepła jako rozwiązanie niemal bezobsługowe. Okazuje się jednak, że takie urządzenie także potrzebuje nadzoru. Chociaż pracuje w sposób automatyczny, to wymaga regularnych kontroli oraz podstawowej konserwacji. Zaniedbania w tym obszarze mogą doprowadzić do utraty gwarancji na urządzenie.
- Pompa ciepła jest urządzeniem bezobsługowym? Nie do końca!
- Kontrole i przeglądy – o tym musi pamiętać każdy właściciel pompy ciepła
- Błędy, które wpływają na żywotność pompy ciepła
- Co można zrobić, by pompa ciepła nie ulegała awariom?
Pompa ciepła jest urządzeniem bezobsługowym? Nie do końca!
Pan Andrzej zamontował nowoczesną pompę ciepła. Mężczyzna był szczęśliwy, bo wreszcie mógł zrezygnować z noszenia worków z węglem i ciągłego sprawdzania, czy jego piec na ekogroszek przypadkiem się nie wyłączył. Niedawno minęły trzy lata od wymiany źródła ciepła. Pan Andrzej zauważył, że jego rachunki za prąd z miesiąca na miesiąc wzrosły niemal o sto procent. Szybko okazało się, że problem tkwi w pompie ciepła, ale mężczyzna utracił prawo do naprawy w ramach gwarancji, bo zaniedbał obowiązek regularnego kontrolowania stanu technicznego pompy.
Niestety, nie wszyscy Polacy zdają sobie sprawę, że pompa ciepła wcale nie jest urządzeniem całkowicie bezobsługowym. Brak konserwacji i przeglądów rzadko prowadzi do natychmiastowych awarii, ale może skutkować stopniowym spadkiem wydajności, większym zużyciem energii i przeciążeniem kluczowych elementów, takich jak sprężarka czy wymienniki ciepła. Pompa ciepła może pracować także wtedy, gdy wymaga naprawy – część usterek rozwija się powoli, a regularne kontrole mają zapobiegać takim sytuacjom.
Kontrole i przeglądy – o tym musi pamiętać każdy właściciel pompy ciepła
Podstawowym obowiązkiem właściciela urządzenia grzewczego jest dbanie o czystość filtrów, szczególnie w powietrznych pompach ciepła. Zanieczyszczone filtry ograniczają przepływ powietrza, co obniża sprawność urządzenia i zwiększa zużycie prądu. Filtry należy sprawdzać co 2–3 miesiące, a w sezonie grzewczym nawet częściej. Równie istotna jest comiesięczna kontrola jednostki zewnętrznej. Liście, kurz, śnieg czy lód mogą blokować wymiennik ciepła i wentylator. Zimą konieczne jest regularne usuwanie lodu i śniegu z powierzchni jednostki.
Użytkownik powinien także regularnie sprawdzać parametry pracy instalacji. Spadek temperatury w domu mimo włączonej pompy, wyraźny wzrost zużycia energii czy nietypowe dźwięki to sygnały, których nie należy ignorować. Dodatkowo co kilka miesięcy warto sprawdzić ciśnienie w instalacji grzewczej – jego spadek może świadczyć o nieszczelności. Część prac właściciel jest w stanie wykonać samodzielnie, ale resztą musi zająć się profesjonalny serwisant.
Coroczny przegląd techniczny to kluczowy element eksploatacji pompy ciepła. W trakcie wizyty serwisant sprawdza m.in. szczelność układu chłodniczego, poziom czynnika, stan sprężarki, zaworów i pomp oraz instalację elektryczną. Kontrolowana jest również automatyka i poprawność ustawień. Czynnik chłodniczy ma fundamentalne znaczenie dla pracy pompy. Przy niedostatecznym poziomie może on obniżyć wydajność lub doprowadzić do uszkodzenia sprężarki. Co istotne, kontrola i uzupełnianie czynnika mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Samodzielne próby ingerencji w ten obszar są niebezpieczne i niedozwolone. Producent bardzo często uzależnia zachowanie gwarancji od regularnych, udokumentowanych przeglądów. Brak wpisu w karcie serwisowej lub protokołu z kontroli może być podstawą do odmowy bezpłatnej naprawy, nawet jeśli usterka nie wynika bezpośrednio z zaniedbań użytkownika.
Błędy, które wpływają na żywotność pompy ciepła
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez właścicieli pomp jest ignorowanie zabrudzeń filtrów i wymienników ciepła. Praca w takich warunkach powoduje przeciążenie sprężarki i stopniowe zużywanie się elementów, których naprawa bywa bardzo kosztowna. Równie szkodliwe są nagłe i częste zmiany temperatury w systemie grzewczym.
Nieprawidłowe ustawienia, zbyt wysoka temperatura w pomieszczeniach czy gwałtowne zmiany parametrów obciążają urządzenie i prowadzą do nagłego wzrostu kosztów eksploatacyjnych. Pompa ciepła działa najefektywniej w trybie ciągłym, przy stabilnych ustawieniach.
Poważnym zaniedbaniem jest także brak kontroli instalacji hydraulicznej. Spadek ciśnienia, nieszczelności lub problemy z wodą w układzie wpływają bezpośrednio na wydajność całego systemu. W skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do awarii, której producent nie uzna w ramach gwarancji.
Co można zrobić, by pompa ciepła nie ulegała awariom?
Pompa ciepła nie wymaga tyle uwagi, co piec węglowy czy kocioł na biomasę, ale nie jest urządzeniem całkowicie bezobsługowym. Regularne czyszczenie filtrów, kontrola jednostki zewnętrznej, monitorowanie pracy systemu i coroczny przegląd techniczny to absolutne minimum, które decyduje o jej trwałości. Wszelkie zaniedbania po stronie właściciela mogą prowadzić do stopniowego pogarszania się parametrów pracy, wyższych rachunków i skrócenia żywotności urządzenia, która w optymalnych warunkach wynosi kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat.
Warto pamiętać o tym, że żadne źródło ciepła nie jest w stu procentach bezobsługowe. Każde wymaga od nas uwagi – czasem jest to codzienne doglądanie, a czasem cotygodniowe kontrole lub coroczne przeglądy. Pompa ciepła nie będzie sprawiać problemów tylko wtedy, gdy zadbamy o jej konserwację oraz prawidłowy serwis.