Wyłączają rekuperację na noc, żeby oszczędzać. Nie wiedzą, jakie mogą być skutki
Rekuperacja to system pozwalający zapewnić wysoką jakość powietrza i lepiej kontrolować temperaturę w budynku. Jego działanie wymaga jednak użycia energii elektrycznej. Czy wyłączenie rekuperacji na noc pozwala zmniejszyć zużycie prądu? Czy oszczędność równoważy straty w jakości powietrza?
- Jak działa rekuperacja?
- Co z dwutlenkiem węgla?
- Jak rekuperacja wpływa na wilgotność powietrza?
- Czy wyłączanie na noc oszczędza energię?
Jak działa rekuperacja?
Główne dwa cele systemu rekuperacji, to oczyszczenie powietrza i optymalne wykorzystanie energii cieplnej. W największym skrócie odbywa się to w kilku etapach (w okresie grzewczym):
- Zużyte i ogrzane powietrze jest pobierane z pomieszczeń i kierowane na zewnątrz,
- Z zewnątrz pobierane jest świeże, zimne powietrze, które zostaje przekierowane do budynku,
- Strumienie powietrza płynące w obie strony spotykają się w wymienniku ciepła, gdzie następuje przekazanie energii cieplnej (bez mieszania),
- Świeże powietrze po ogrzaniu jest nawiewane do pomieszczeń,
- Zużyte powietrze po schłodzeniu jest przekierowane na zewnątrz.
Ten system ma wiele zalet. Chociaż do działania rekuperacji potrzeba energii elektrycznej, to w sumie płaci się mniej za ogrzewanie. Dodatkowo powietrze jest ciągle odświeżane bez konieczności otwierania okien i (w bardziej zaawansowanych modelach) filtrowane.
Co z dwutlenkiem węgla?
W ciągu godziny jeden człowiek produkuje ok. 20 litrów CO2 w ciągu godziny. Im więcej ludzi (i zwierząt) w budynku tym szybciej kumuluje się stężenie dwutlenku węgla. Zgodnie z obowiązującymi normami wartość graniczna to 1000 ppm. Jej przekroczenie nie jest jeszcze niebezpieczne dla zdrowia, oznacza tylko, że przekroczono poziom dobrze wentylowanego pomieszczenia. Więcej CO2 ogranicza naszą zdolność koncentracji i wydajność pracy. Może też powodować senność i bóle głowy.
Stężenie CO2 na zewnątrz może się różnić w zależności od miejsca zamieszkania, ale jego poziom to zwykle ok. 420–450 ppm. Dlatego stała wymiana powietrza jest tak ważna. Dotyczy to szczególnie sypialni. W małym pomieszczeniu, gdzie śpi jedna, dwie osoby (czasami też pies lub kot), stężenie w ciągu kilku godzin może przekroczyć 2000 ppm. Zwłaszcza w upalne lub bardzo zimne noce, kiedy unikamy otwierania okien. Dlatego budzimy się z bólem głowy i poczuciem „zamulenia”. W efekcie może to też pogarszać jakość i długość snu, co za tym idzie wpływać na mniejszy komfort całego życia.
Włączona rekuperacja pozwala zachować poziom dobrze wywietrzonego pomieszczenia bez otwierania okien. To główny powód, dla którego odradza się jej wyłączania.
Jak rekuperacja wpływa na wilgotność powietrza?
Drugim ważnym czynnikiem, który trzeba brać pod uwagę podczas używania i wyłączania rekuperacji jest wilgotność powietrza. Klasyczne rekuperatory prowadzą do jej ograniczenia. To może stanowić pewien problem zimą, kiedy po ogrzaniu pomieszczeń powietrze i tak jest już suche. Paradoksalnie energooszczędny budynek, który ma bardzo szczelne ściany i okna może być narażony na większe wysuszanie. W takim przypadku zalecany jest rekuperator entalpiczny. Pozwala on zachować odpowiednią wilgotność, ale niestety pobiera trochę więcej energii. Oczywiście w budynkach energooszczędnych energia zostaje zaoszczędzona gdzie indziej i taka dodatkowa funkcja systemu rekuperacyjnego nie powinna być problemem.
Czy wyłączanie na noc oszczędza energię?
Samo w sobie wyłączenie rekuperacji pozwala zużyć mniej energii elektrycznej w domu. Tak jak wyłączenie każdego innego urządzenia elektrycznego. Pytanie tylko czy jest to sensowne działanie, jeżeli już zdecydowaliśmy się na system rekuperacyjny?
Żeby odpowiedzieć na to pytanie należałoby najpierw stwierdzić ile prądu taka rekuperacja zużywa.
Niestety nie da się tego określić bez znajomości konkretnego modelu rekuperatora i innych urządzeń, wielkości budynku czy stopnia złożoności całego systemu. Żeby mniej więcej zorientować się w liczbach można ocenić, że w skali rocznej może to być około 150-160 kWh do 600-700 kWh. W prostym systemie największe zużycie energii elektrycznej zależy od wentylatorów. W bardziej złożonych czynnikami decydującymi o zużyciu prądu są rodzaj filtra, nawilżacza, dodatkowy system antysmogowy. Nie bez znaczenia jest też częstotliwość konserwacji urządzeń. Zwłaszcza brudne filtry zwiększają zużycie prądu ponieważ zwiększa się opór powietrza, które przez nie przechodzi.
Mimo wszystko wyłączenie urządzeń na noc nie daje widocznego obniżenia wydatków na energię. Brak pracy wymiennika oznacza, że urządzenia grzewcze muszą stale nagrzewać powietrze. Jeżeli jest duszno i otworzymy okno, to dodatkowo muszą nadrabiać straty ciepła, zwłaszcza w okresie zimowym. Co w takim razie warto zrobić?
Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione zalety rekuperacji najlepszym rozwiązaniem jest połączenie dobrego projektu systemu, dobrych praktyk (konserwacja i kontrola urządzeń) z regulacją wydajności. System powinien dawać możliwość przestawienia urządzeń na tryb nocny. Dobierając dobrą rekuperację, adekwatną do naszych potrzeb, oszczędzimy na ogrzewaniu. Natomiast po jej wyłączeniu na noc całkowite wydatki na energię mogą nawet wzrosnąć. Dlatego odradza się zatrzymywanie pracy rekuperatora w nocy, a nawet pod naszą nieobecność. Minimalizacja wydajności w takich przypadkach w zupełności wystarczy.