To drewno bardziej dymi, niż grzeje. Paląc nim tracisz nawet 30% ciepła

Opublikowano: 21.02.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Nie każda kłoda, która dobrze wygląda przy kominku, naprawdę dobrze grzeje. Czasem drewno, które wydaje się „w sam raz”, ma zaskakująco niską wartość energetyczną — a wtedy zamiast przyjemnego ciepła dostajesz głównie dym, więcej sadzy w kominie i rachunki, które rosną szybciej niż temperatura w salonie. Za chwilę pokażemy gatunki, które potrafią grzać nawet o 30% słabiej, i wyjaśnimy, dlaczego palenie nimi to nie tylko strata pieniędzy, ale też ryzyko dla pieca, przewodu kominowego i Twojego zdrowia. Zanim dorzucisz kolejną kłodę, sprawdź, czy nie dokładnie tego drewna powinieneś unikać.

1. Wilgotne drewno: dym, zapach i straty ciepła
2. Wilgotne drewno: dym, sadza i mandaty
3. Ile wilgoci ma świeżo ścięte drewno
4. Wartość energetyczna drewna: tabela gatunków
5. Porównanie opałowe: sosna a inne drewno

Wilgotne drewno: dym, zapach i straty ciepła

Gdy nad budynkiem pojawia się gęsty, ciemny dym, a w okolicy unosi się przykry zapach, najczęściej oznacza to jedno: drewno opałowe było zbyt wilgotne. Ilość wody w polanach ma ogromny wpływ na to, ile realnego ciepła trafia do domu. Żeby łatwiej to zrozumieć, warto przyjrzeć się temu, co dokładnie dzieje się z drewnem podczas spalania w kominku lub piecu.

Drewno w dużej mierze składa się z celulozy – włóknistej struktury zbudowanej z węgla, wodoru i tlenu, z niewielką domieszką azotu. Pod wpływem wysokiej temperatury z materiału uwalniają się gazy, które po zapłonie odpowiadają za wytwarzanie energii cieplnej. Problem zaczyna się wtedy, gdy w drewnie jest za dużo wilgoci: zamiast ogrzewać pomieszczenia, część energii idzie na odparowanie wody. Im bardziej mokre drewno, tym chłodniejsze spalanie, a część gazów nie dopala się i ucieka prosto do komina.

Wilgotne drewno: dym, sadza i mandaty

Gdy palisz mokrym drewnem, spora część energii zamiast ogrzewać dom idzie na odparowanie wody. Co więcej, świeżo ścięte klocki wytwarzają wyraźnie więcej zanieczyszczeń niż drewno dobrze sezonowane. To problem nie tylko dla środowiska, ale też dla samej instalacji grzewczej – tworzy się sadza, która osadza się w piecu i kominie, brudzi je i zwiększa ryzyko usterek. Z badań wynika, że wraz ze wzrostem wilgotności rośnie emisja zanieczyszczeń – i to nie stopniowo, lecz skokowo, w sposób wykładniczy. Ciemny dym oraz charakterystyczny, gryzący zapach to czytelne znaki, że drewno jest jeszcze zbyt świeże. W zamkniętych pomieszczeniach może to dodatkowo stanowić realne zagrożenie dla zdrowia domowników.

Za najlepsze do palenia uznaje się drewno o wilgotności nieprzekraczającej 15% – wtedy daje najwięcej ciepła i najmniej obciąża powietrze. Poziom poniżej 11% spotyka się rzadko, bo drewno naturalnie „łapie” wilgoć z otoczenia. Przedział 16–20% nadal można uznać za bezpieczny i praktyczny. Jeśli jednak wilgotność przekracza 21–24%, drewno warto dosuszyć jeszcze przed startem sezonu grzewczego. Przy wilgotności powyżej 25% spalanie staje się mało opłacalne i może skończyć się karą do 500 zł, a w skrajnych przypadkach mandatem nawet do 5000 zł.

Ile wilgoci ma świeżo ścięte drewno

Świeżo ścięte drewno opałowe potrafi mieć nawet około 70% wilgotności, czyli w praktyce duża część jego ciężaru to po prostu woda. To, ile wilgoci znajduje się w drewnie, zależy od wielu czynników – gatunku drzewa, warunków otoczenia oraz pory roku i nawet pory dnia, które wpływają na tempo procesów biologicznych, takich jak pobieranie wody czy rozwój liści.

Po ścięciu drewno zaczyna stopniowo wysychać, a szybkość tego procesu w dużej mierze determinuje sposób i miejsce składowania. Zwykle wyróżnia się drewno mokre – o wilgotności przekraczającej 30% – oraz drewno powietrznosuche, które po kilku miesiącach leżakowania na zewnątrz osiąga zazwyczaj 13–20% wilgotności. Jeszcze niższe poziomy da się uzyskać w suszarniach albo w ogrzewanych, dobrze wentylowanych pomieszczeniach.

Wartość energetyczna drewna: tabela gatunków

Wartość energetyczna drewna mówi o tym, ile energii cieplnej da się uzyskać podczas jego spalania. Spotkasz ją w różnych jednostkach, m.in. kcal/kg, kWh/kg, kWh/mp czy kJ/kg. Gdy znasz parametry drewna całkowicie suchego, łatwiej przewidzisz, jak zmieni się ilość oddawanego ciepła przy innym poziomie wilgotności. Poniższa tabela zestawia wartości energetyczne popularnych gatunków drewna dla wilgotności 15% oraz 0%.

Porównanie opałowe: sosna a inne drewno

W Polsce sosna zwyczajna to najpopularniejsze drewno opałowe, dlatego warto wiedzieć, jak wypada pod względem energii na tle innych gatunków. Poniższa tabela pokazuje, ile kilogramów lub metrów sześciennych innego drewna trzeba spalić, by uzyskać dokładnie tyle samo ciepła, co z 1 kg albo 1 m³ sosny.

Z porównania widać wyraźnie, że żeby uzyskać tyle samo ciepła co z 10 m³ sosny, potrzeba nawet ok. 14 m³ topoli, natomiast w przypadku wielu gatunków liściastych wystarczy mniej — około 8 m³ drewna takiego jak buk, brzoza czy jesion.