Pellet ma nieprzyjemny zapach? Lepiej sprawdź tą rzecz!
Pellet drzewny to produkt naturalny, który zazwyczaj wydziela przyjemny, naturalny aromat. Zdarza się jednak, że zapach granulatu jest odbierany jako nieprzyjemny i przypomina płyty wiórowe lub chemikalia. Okazuje się, że nawet certyfikowane pellety DINplus czy ENplus nie są pozbawione zapachu, który nie wpływa na ich jakość.
- Chemiczna stabilność pelletu: zagrożenia i normy
- Przyczyny i sposoby eliminacji zapachu pelletu
- Czynniki wpływające na zapach pelletu
Chemiczna stabilność pelletu: zagrożenia i normy
Pelletowi drzewnemu przypisuje się wymogi normatywne, które zapewniają jego właściwości techniczne podczas procesu spalania. Dodatkowo producent pelletu gwarantuje, że granulat dotrze z zakładu produkcyjnego do finalnego magazynu odbiorcy w niezmienionym stanie. Jednakże jeden aspekt wymyka się spod tych normatywnych regulacji, a mianowicie stabilność chemiczna w kontekście samoutleniania i rozkładu naturalnych składników. Ten proces może skutkować samoczynnym wzrostem temperatury, emisją zapachu oraz ulatnianiem się tlenku węgla podczas przechowywania pelletu.
Nic dziwnego, że w magazynach w punktach sprzedaży pelletu, gdzie dodatkowo często przechowywane są produkty od różnych producentów, klienci niepokoją się wyczuwalnymi tam zapachami. Oczywiście, nie mówimy o zapachu pleśni, zgnilizny czy innych oznakach zepsutego drewna. Chociaż w przypadku tych zapachów mamy do czynienia z produktami rozkładu naturalnych składników drewna, potencjalni nabywcy pelletu często podejrzewają producentów o używanie niedozwolonych środków chemicznych.
Wieloletnie badania jednoznacznie wykazały, że pellet wykonany z czystego, naturalnego drewna może uwalniać liczne substancje. Nie występują one w nieprzerobionym drewnie, dlatego często są odbierane jako nieprzyjemne lub sztuczne. Większość substancji w wyczuwalnym zapachu ma stężenie nieszkodliwe dla zdrowia.
Przyczyny i sposoby eliminacji zapachu pelletu
Pellet z drewna emituje intensywne aromaty zwłaszcza wtedy, gdy do jego produkcji użyto dużej ilości wiórów sosnowych. Ze względu na znaczny udział sosny w składzie, jest również wysoka zawartość lotnych substancji, takich jak żywice (zawierające m.in. ligninę). To właśnie lignina, związek chemiczny pochodzenia organicznego, odpowiada za intensywny zapach. Aromat zanika, w zależności od warunków przechowywania i ilości granulatów, po około dwóch do czterech tygodniach, a czasem później.
Zapach jest tak intensywny, ponieważ pellet, jako niewielkie cylindryczne granulki, posiada dużą powierzchnię w porównaniu np. do desek sosnowych. Wysokie temperatury w procesie produkcji pelletu powodują jego szczególnie intensywne zgazowanie. To jest też jeden z powodów, dla których pellet z drewna powinien być przez pewien czas przechowywany.
Zmniejszenie zapachu można uzyskać poprzez wietrzenie magazynu z użyciem wentylatorów. Podczas wentylacji nie powinno się tworzyć podciśnienia w magazynie. Chociaż zapach pelletu może być odbierany jako różnego rodzaju nieprzyjemny, to jednak nie jest szkodliwy. Próbując rozwiązać ten problem, producenci pelletu stosują dwie metody:
- Przewidywanie reakcji degradacyjnych w trakcie produkcji i eliminowanie substancji, które je inicjują, na przykład poprzez dłuższe przechowywanie surowca lub jego ozonowanie.
- Stabilizowanie gotowego produktu z wykorzystaniem przeciwutleniaczy w dodatkach lub samym surowcu.
Badania prowadzone na Politechnice w Graz (Austria) obejmowały różne dodatki podczas produkcji pelletu, mieszanki surowca, warunki suszenia i rozdrabniania surowca oraz formowania granulatów. Ujawniono szereg obiecujących czynników i usprawnień, które mogą w przyszłości zmniejszyć emisję substancji aromatycznych.
Czynniki wpływające na zapach pelletu
Aroma pelletu jest ściśle powiązany z jego procesem produkcyjnym. Głównymi odpowiedzialnymi są węglowodory gazowe uwalniane w ekstraktach drzewnych jako lotne związki organiczne. Należą do nich terpeny, aldehydy i kwasy karboksylowe. Zwłaszcza przy zwiększonej emisji terpenów pellet może wydzielać nieprzyjemny, „chemiczny” zapach. Na powstawanie zapachów wpływają:
- Rodzaj drewna – drewno różnych gatunków znacznie różni się pod względem emisji lotnych związków. W szczególności sosna, modrzew i daglezja zawierają stosunkowo dużo terpenów. W jakim stopniu są uwalniane lotne związki organiczne, a tym samym związany z nimi zapach, zależy od warunków otoczenia oraz dwóch kolejnych czynników.
- Temperatura – wysoka temperatura sprzyja emisji substancji lotnych i prowadzi do nasilania się zapachu.
- Czas przechowywania – nasilanie się zapachu oraz gromadzenie się tlenku węgla są najwyższe w kolejnych dniach po zmagazynowaniu pelletu. Znacząca redukcja emisji zachodzi w ciągu dwóch-trzech tygodni.
