Rekuperacja świszczy w nocy? Instalator mógł popełnić poważny błąd przy montażu
Rekuperacja jest dobrym i ekologicznym sposobem na odzysk ciepła. Jeżeli system został właściwie zaprojektowany, to nie powinien hałasować. Niestety hałas jest częstym problemem zgłaszanym przez użytkowników. Jaka jest przyczyna hałasowania instalacji? Co zrobić, żeby była cicha i spełniała swoje zadanie?
- Jak działa rekuperator?
- Dlaczego rekuperacja hałasuje?
- Wybór instalacji i jej elementów
- Na co zwrócić uwagę podczas montażu?
Jak działa rekuperator?
Najpierw przypomnijmy jak działa i z czego się składa system wentylacji z odzyskiem ciepła.
Rekuperator zawiera takie elementy jak wymiennik ciepła, wentylator nawiewny i wywiewny, system filtrów i układu sterowania. Wentylator nawiewny zasysa powietrze z zewnątrz (zimniejsze), następnie jest ono oczyszczane w filtrach i przekazywane do wymiennika ciepła. Wentylator wywiewny zasysa powietrze z pomieszczeń i kieruje je ponownie do wymiennika. Oba strumienie płyną w oddzielnych kanałach i nie przenikają się, ale powietrze nawiewane przejmuje część ciepła z wywiewanego. Następnie ogrzane jest kierowane do pomieszczeń, a zużyte na zewnątrz. W ten sposób jest odzyskiwane ciepło.
Ten schemat jest realizowany na kilka sposobów. Najczęściej używane typy rekuperatorów to:
rekuperator przeciwprądowy - strumienie powietrza nawiewanego i wywiewanego płyną równolegle do siebie, ale w przeciwnych kierunkach.
rekuperator krzyżowy – strumienie powietrza mijają się tu prostopadle. Ciepło przenika przez ścianki wymiennika w momencie kiedy powietrze ciepłe i zimne krzyżuje się.
yekuperator obrotowy (regeneracyjny) – specjalny bęben przenosi ciepło z wywiewanego do nawiewanego strumienia powietrza. Może też przenosić wilgoć. Minusem jest konieczność elektrycznego zasilania bębna i możliwość zmieszania się niewielkich ilości powietrza z obu strumieni.
Rekuperatory przeciwprądowe są najcichsze, bo w rdzeniu nie ma części ruchomej. Natomiast rekuperator obrotowy będzie wymagał dodatkowego wygłuszenia. O wyborze rodzaju urządzenia będzie jednak decydować bilans wszystkich wad i zalet z punktu widzenia danego klienta. Sam komfort akustyczny powinien być osiągalny niezależnie od sposobu działania centrali.
Dlaczego rekuperacja hałasuje?
Jeżeli system rekuperacji został dobrze zaprojektowany i wyregulowany nie powinien powodować hałasu powyżej dopuszczalnej normy. Limity hałasu dla mieszkań w Polsce określa norma PN-B-02151-2:2018-01. W dzień dla pomieszczeń mieszkalnych górną granicą jest 40 dB, a w nocy 30 dB w nocy.
Hałas pochodzący z rekuperacji, który przekracza te wartości (nawet do 55 dB) może być spowodowany drganiami przeniesionymi na konstrukcję budynku z rekuperatora lub elementów łączących części instalacji. Innym powodem hałasu może być szum albo świst powietrza w kanałach wentylacyjnych. W obu przypadkach są to niedopatrzenia na poziomie doboru lub montażu poszczególnych elementów systemu.
Poza tym długo używana i rzadko konserwowana instalacja może hałasować z powodu zanieczyszczenia filtrów oraz innych elementów systemu. W tym przypadku rozwiązanie jest proste – filtry należy wymienić (przynajmniej raz na pół roku), a kanały wentylacyjne przeczyścić (raz na 2-5 lat).
Przyjrzyjmy się teraz bardziej szczegółowo przyczynom hałasowania rekuperacji i sposobom na jej wyregulowanie.
Wybór instalacji i jej elementów
Kupując wentylację z odzyskiem ciepła możemy wybrać urządzenia i elementy, które będą mniej lub bardziej podatne na hałas. Dobierając rekuperator przede wszystkim zwracamy uwagę na oznaczenia producenta. Moc akustyczna centrali rekuperacyjnej musi zostać opisana na etykiecie i w karcie produktu.
Problem z hałasem może się zacząć już przy skrzynkach rozprężnych. To ten element systemu wentylacyjnego jest odpowiedzialny m. in.: za regulację prędkości przepływającego powietrza i jego równomierne rozprowadzanie. Jeżeli obawiamy się hałasu z tej strony, to oprócz prawidłowego montażu warto wybrać opcję z dodatkową izolacją akustyczną. Dobrze dobrane i zamontowane skrzynki rozprężne zmniejszą znacząco poziom hałasu generowanego przez system wentylacyjny.
Wybierając poszczególne części systemu wentylacji trzeba też zwrócić uwagę na szerokość, kształt i rodzaj powierzchni kanałów powietrza. Zbyt wąskie w stosunku do przepływającego powietrza lub ostre zakręty i przewężenia w instalacji mogą powodować świst i szum podczas pracy systemu. Na to jak głośno słychać przepływające powietrze może mieć również wpływ zbyt chropowata powierzchnia wnętrza kanałów.
Na co zwrócić uwagę podczas montażu?
Podczas montażu liczy się zarówno stabilizacja poszczególnych elementów jak i wyregulowanie przepływu powietrza. Ważnym elementem wyciszającym instalację są podkładki lub mata antywibracyjna. W zależności od modelu centrali specjaliści powinni dobrać lub doradzić dobranie odpowiedniej podkładki. Wibracje można też zmniejszyć dzięki właściwym przejściom między przegrodami. Jeżeli przegrody nie zostaną odpowiednio połączone, to drgania przenoszą się po ścianach i suficie.
Podsumowując – na cichą instalację, zgodną z wymaganiami akustycznymi PN-B-02151-2:2018-01 składają się:
dobrej jakości urządzenia
wyważona prędkość powietrza w kanałach i prawidłowe trasowanie,
właściwe tłumiki i maty antyakustyczne
unikanie „mostków drganiowych” na przejściach między przegrodami
W dłuższej perspektywie konieczne są też regularne przeglądy, konserwacja i czyszczenie elementów instalacji. Jeżeli zachowamy wszystkie zasady dobrego montażu i będziemy dbać o system wentylacyjny, to hałas nie powinien być wykrywalny dla naszego ucha.