Drewno, pellet czy gaz? To porównanie może zmienić twoje rachunki

Opublikowano: 26.02.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Właściciele domów jednorodzinnych coraz częściej rozglądają się za innym sposobem ogrzewania — takim, który realnie obniży rachunki i uniezależni od paliw, które powoli znikają z rynku. Nic więc dziwnego, że na znaczeniu zyskują rozwiązania lokalne: łatwo dostępne, przewidywalne cenowo i możliwe do zdobycia bez nerwowego śledzenia kolejnych podwyżek gazu czy oleju. Właśnie dlatego na pierwszy plan wysuwają się drewno opałowe oraz pellet wytwarzany z odpadów drzewnych. A co najciekawsze: mając dane o zapotrzebowaniu domu na ciepło — choćby z rachunków z poprzednich sezonów lub prostych obliczeń — można samemu wyliczyć, ile takiego paliwa trzeba przygotować, żeby nie zabrakło go w najmniej odpowiednim momencie.

1. Pellet: wydajne ogrzewanie i niska emisja
2. Wartość opałowa pelletu: fakty i liczby
3. Wartość opałowa drewna a wilgotność
4. Co wpływa na wartość opałową drewna?

Pellet: wydajne ogrzewanie i niska emisja

Pellet to drewno „skondensowane” do jednej z najbardziej wydajnych energetycznie postaci. Na przełomie XX i XXI wieku pellet drzewny zaczął dynamicznie zdobywać Europę Środkową. Kotły i instalacje centralnego ogrzewania na pellet wyróżniają się dużą automatyzacją oraz wysoką sprawnością, a przy tym ograniczają emisję szkodliwych związków do powietrza. Dla wielu użytkowników to prawdziwy przełom w wielowiekowej historii ogrzewania drewnem. Wygoda obsługi, nowoczesne rozwiązania, mniejsze obciążenie środowiska i automatyczna praca – właśnie z tym najczęściej kojarzą się pelletowe systemy grzewcze.

Coraz więcej osób wybiera ogrzewanie pelletem, bo to odnawialne źródło energii, często produkowane z lokalnie pozyskanego surowca drzewnego, co pozwala ograniczyć długie trasy transportu. Warto też zwrócić uwagę na jego parametry energetyczne na tle innych paliw – porównanie z gazem i olejem opałowym pokazuje, jak wypada wartość opałowa pelletu:

Wartość opałowa pelletu: fakty i liczby

Wartości opałowej nie powinno się utożsamiać z ciepłem spalania. Ciepło spalania to ilość energii cieplnej uwalnianej podczas spalania, powiększona o ciepło pochodzące z kondensacji pary wodnej. Zakłada się przy tym warunki idealne oraz całkowite, pełne spalanie. Oznacza to, że po zakończeniu procesu w popiele ani w parze wodnej nie pozostają żadne palne resztki.

Z kolei wartość opałowa opisuje ilość ciepła uzyskaną ze spalania, ale bez uwzględniania kondensacji pary wodnej i spalin. Dlatego ciepło spalania jest zazwyczaj wyższe od wartości opałowej średnio o ok. 10%. W praktyce to właśnie wartość opałowa pelletu najlepiej pokazuje, ile energii realnie da się wykorzystać do ogrzewania.

Czy pellet drzewny faktycznie jest zrównoważonym paliwem o krajowym rodowodzie? Oto kilka kluczowych informacji, które pomagają to ocenić:

• Wartość opałowa – ok. 4,9 kWh/kg

Dla porównania: 1 litr oleju opałowego to ok. 10 kWh. To znaczy, że mniej więcej dwie tony pelletu odpowiadają energetycznie około 1000 litrom oleju opałowego.

• Gęstość paliwa – 650 kg/m³

Jeśli dom zużywał dotąd 2000 l oleju opałowego, a po zmianie źródła ciepła ma być ogrzewany pelletem, trzeba przewidzieć miejsce na magazynowanie paliwa o pojemności około sześciu metrów sześciennych.

• Zawartość popiołu – ok. 0,5% w przypadku pelletu wysokiej klasy

W praktyce oznacza to, że zastąpienie 2000 l oleju opałowego pelletem przełoży się na powstanie około 20 kg popiołu.

Wartość opałowa drewna a wilgotność

Jeśli porównamy ilość energii do masy paliwa, nasze krajowe gatunki iglaste wypadają pod tym względem nieco lepiej niż rodzime drewno liściaste. Ta przewaga jest jednak symboliczna i wynika głównie z większego udziału ligniny oraz żywic. W praktyce o tym, ile ciepła realnie uzyskasz z kominka czy kotła, dużo mocniej decyduje wilgotność drewna. Dla przykładu: świeżo ścięty buk, który ma ok. 50% wody, daje ok. 2,16 kWh/kg, natomiast sezonowane polana bukowe przy wilgotności 20% osiągają ok. 4,02 kWh/kg. To dlatego w przybliżeniu 2,5 kg dobrze wysuszonego drewna może zastąpić 1 litr oleju opałowego (ok. 10 kWh/l).

Skąd więc bierze się to, że za metr przestrzenny suchego buka płaci się więcej niż za metr przestrzenny świerku? Klucz tkwi w gęstości poszczególnych gatunków, które potocznie dzielimy na „miękkie” i „twarde”. Metr przestrzenny suchego drewna twardego może ważyć np. ok. 360 kg, podczas gdy drewno miękkie ok. 280 kg. Zależność wartości opałowej od wilgotności wygląda następująco:

Orientacyjne wartości opałowe (w kWh) dla innych gatunków drewna przedstawiają się następująco:

Co wpływa na wartość opałową drewna?

To, ile realnie ciepła uzyskasz z jednego kawałka drewna, zależy od kilku elementów, które potrafią mocno zmienić efekt końcowy w piecu czy kominku. Największe znaczenie mają:

• Wilgotność – im bardziej suche drewno (mniej wody w środku), tym wyższa jego wartość opałowa i więcej ciepła trafia do domu, a nie „idzie” na odparowanie.
• Gęstość drewna – gatunki twarde mają więcej masy w tej samej objętości niż miękkie, dlatego zwykle dają więcej energii z jednego polana.
• Składowanie – przechowywanie w suchym, przewiewnym i zadaszonym miejscu pomaga dłużej utrzymać dobre parametry i ogranicza ponowne zawilgocenie.
• Czas składowania – zbyt długie leżakowanie nie zawsze działa na plus: drewno z czasem może tracić „moc”, bo zachodzą w nim naturalne procesy biologicznego rozkładu.

Warto znać wartość opałową drewna, które kupujesz, bo to ułatwia w miarę precyzyjne oszacowanie, ile opału będziesz potrzebować na sezon. Przy pellecie jest to łatwiejsze: producent zazwyczaj podaje na etykiecie komplet kluczowych danych, dzięki czemu szybciej porównasz różne oferty.