Ten system potrafi obniżyć rachunki za ogrzewanie nawet zimą. Zasada działania jest banalnie prosta
Jest wiele metod na ekonomiczne i ekologiczne ogrzewanie domu. Oprócz wyboru odpowiedniego systemu grzewczego, warto rozważyć odzyskiwanie ciepła. Jak funkcjonuje rekuperacja i jak można ją zastosować w domu? Wyjaśniamy.
- Rekuperacja ciepła: odzysk energii w domu
- Korzyści z inwestycji w system rekuperacji
- Rodzaje wymienników w systemach rekuperacji
- Wybór rekuperatora: kluczowe czynniki decyzji
Rekuperacja ciepła: odzysk energii w domu
Proces odzyskiwania ciepła polega na recyklingu części energii cieplnej. Może znaleźć zastosowanie w różnych urządzeniach (takich jak samochody). W ostatnich latach coraz częściej urządzenia oraz całe systemy do odzyskiwania ciepła są wykorzystywane w budownictwie mieszkaniowym.
W domach odzyskiwanie ciepła odbywa się poprzez wentylację, która działa na zasadzie dwóch strumieni powietrza. Zużyte, ciepłe powietrze z wysoką zawartością dwutlenku węgla jest odprowadzane na zewnątrz (przez system wyciągowy). W trakcie tego procesu przekazuje ono swoją energię cieplną, która służy do ogrzewania świeżego powietrza (zasysanego przez system wlotowy).
Zasady odzyskiwania ciepła można również zastosować przy recyklingu ciepła ze zużytej wody. Dzięki temu można ogrzać powietrze lub zredukować zużycie energii potrzebnej do podgrzania świeżej wody użytkowej.
Korzyści z inwestycji w system rekuperacji
Instalacja systemu wentylacji z odzyskiem ciepła to dodatkowy wydatek przy wznoszeniu lub odnawianiu budynku. Niemniej jednak, poprzez obniżenie stałego zapotrzebowania na energię cieplną, w dłuższym okresie inwestycja ta się opłaci. Rekuperacja redukuje koszty związane z ogrzewaniem. Jeśli system jest właściwie skonfigurowany, oszczędności powinny szybko pomóc w odzyskaniu zainwestowanych środków.
Zazwyczaj zwrot z inwestycji w instalację można oczekiwać po około 5-10 latach. Dokładne kalkulacje zależą od licznych czynników takich jak: typ ogrzewania (np. pompa ciepła, piec gazowy, grzejnik elektryczny), typ i efektywność urządzeń do rekuperacji, a także ich początkowy koszt oraz standard energetyczny obiektu. Ceny sprzętu wahają się od prostych modeli za 3500 zł do bardziej zaawansowanych, które mogą kosztować 10 tys. zł i więcej.
Niezależnie od tego, ile zaoszczędzimy dzięki rekuperacji w danym budynku, system ten ma jeszcze jedną korzyść – zawsze dostarcza świeże i czyste powietrze - podaje portal Onet.pl. Nowoczesne urządzenia do rekuperacji mają wbudowane filtry powietrza. Wiele z nich posiada również funkcję odzyskiwania wilgoci, co korzystnie wpływa na jakość powietrza. Jest to szczególnie przydatne w okresie zimowym. Tradycyjne systemy grzewcze mogą osuszać powietrze i zwiększać jego ładunek dodatni – przyciągający kurz i bakterie. Rekuperator z funkcją odzyskiwania wilgoci pozwala utrzymać właściwe nawilżenie i czystość powietrza przez cały rok. Dlatego rekuperacja nie tylko pomaga znacząco zmniejszyć wydatki na ogrzewanie, ale również poprawia jakość życia, co ma wpływ na zdrowie i samopoczucie.
Rodzaje wymienników w systemach rekuperacji
Na koszt, łatwość instalacji i skuteczność systemu odzyskiwania ciepła wpływa wybrany rodzaj rekuperatora, a w szczególności typ wymiennika ciepła. Istnieje kilka typów wymienników, które można stosować w domach:
1. Wymiennik krzyżowy – składa się z płytek ustawionych tak, że kanały przechodzącego powietrza są względem siebie pod kątem prostym. Powietrze wywiewane przekazuje po drodze ciepło powietrzu wchodzącemu z zewnątrz. Jego efektywność może wynosić od 50% do 70%. Wymaga zamontowania nagrzewnicy, która zapewnia ochronę przed zamarzaniem wymiennika.
2. Wymiennik przeciwprądowy – także zbudowany z płytek, między którymi powietrze porusza się kanałami. W przypadku wymiennika przeciwprądowego płytki są dłuższe, a powietrze wchodzące i wychodzące płynie równolegle. Dzięki dłuższemu kontaktowi między zimnym a ciepłym powietrzem, jego efektywność jest wyższa i może sięgać nawet 90%. Niektóre konstrukcje tego typu umożliwiają także odzysk wilgoci. Ponadto, urządzenie to jest odporne na oszronienie.
3. Wymiennik obrotowy – zamiast stałych płytek używa się obracającego się bębna. Kanały przepływu powietrza znajdują się pomiędzy warstwami płaskiej i falistej taśmy aluminiowej. Całość jest wprawiana w ruch przez silnik. Aluminium absorbuje ciepło z powietrza wywiewanego i przekazuje je do powietrza nawiewanego. System ten automatycznie odzyskuje również wilgoć i jest odporny na zamarzanie. Efektywność tego rozwiązania sięga także 90%, ale urządzenie jest nieco kosztowniejsze.
4. Wymiennik spiralno-przeciwprądowy – to interesujące rozwiązanie używane głównie w polskich rekuperatorach. Wymiennik wykonany jest z blachy aluminiowej. Powietrze nawiewane i wywiewane spotykają się w przybliżeniu w połowie drogi. Przekazywanie ciepła następuje pod kątem, lecz bardziej łagodnym niż w wymiennikach krzyżowych. Wymiennik spiralno-przeciwprądowy jest także odporny na oszronienie i osiąga efektywność na poziomie 80%.
Ponadto, rekuperator może być centralny – jeden dla całej konstrukcji, lub decentralny (ścienny) – dla kilku jednostek ściennych.
Wybór rekuperatora: kluczowe czynniki decyzji
Decyzja dotycząca rekuperatora jest przede wszystkim uzależniona od dwóch czynników - ograniczeń technicznych oraz dostępnych środków finansowych. Jednorazowy większy nakład finansowy na bardziej zaawansowany system rekuperacji może się szybciej zwrócić w dłuższej perspektywie. Z kolei mniej kosztowny rekuperator daje możliwość czerpania z wszystkich zalet tej technologii, nawet przy niskim budżecie. Jednakże, na dłuższą metę efektywność wymiennika i całego systemu wpływa na poziom oszczędności. Warto zdecydować się na system z wymiennikiem o efektywności wynoszącej co najmniej 80%.
Jeśli chodzi o ograniczenia techniczne, głównym problemem może być sam budynek. W przypadku nowo budowanego obiektu możemy wybrać dowolną technologię, o ile jest ona finansowo osiągalna. W starszych budynkach, szczególnie gdy nie ma możliwości przeprowadzenia dużego remontu, konieczne jest ograniczenie się do urządzeń, które można w nim zamontować.
System centralny instaluje się w nowych domach oraz budynkach poddawanych generalnym renowacjom. Umożliwia on zarządzanie rekuperacją w całym budynku. Jego zaletą jest także cichsza praca oraz wysoka efektywność.
System decentralny, znany również jako ścienny, można zamontować w wybranych pomieszczeniach już istniejącego budynku. Często wybierany jest do kuchni i łazienek, ponieważ skutecznie eliminuje nadmiar wilgoci. Jest tańszy i łatwiejszy w montażu, ale nie osiąga takiej efektywności i słabiej radzi sobie z usuwaniem drobnych zanieczyszczeń powietrza.
Posiadanie rekuperatora w domu zawsze przynosi korzyści. Nawet jeśli nie zwróci się od razu, to gwarantuje lepszy komfort cieplny oraz mniejsze rachunki za ogrzewanie. Ostateczny wybór technologii zawsze zależy od możliwości oraz oczekiwań użytkownika.