Klienci nie rozumieją tej różnicy między kolektorami. Jeden jest tańszy, drugi bardziej wydajny
Gdy coraz więcej osób rezygnuje z paliw kopalnych, fotony ze słońca zaczynają pracować na serio — a systemy solarne błyskawicznie zyskują na znaczeniu. Do wyboru są m.in. kolektory płaskie oraz te z rur próżniowych: oba potrafią zamienić promienie słoneczne w ciepło, ale robią to w zupełnie inny sposób. Różnice w budowie i „sprycie” technicznym potrafią zaskoczyć — i to one często decydują o opłacalności całej inwestycji. Tylko który wariant naprawdę sprawdzi się na Twoim dachu?
- Kolektory płaskie: budowa i zastosowanie
- Kolektor płaski: cechy, plusy i minusy
- Kolektory rurowe a płaskie: różnice
- Zalety i wady kolektorów próżniowych
- Kolektory płaskie czy rurowe: wybór
Kolektory płaskie: budowa i zastosowanie
Kolektor płaski tworzą absorber oraz biegnące pod nim rury z czynnikiem grzewczym, umieszczone w płaskiej, ocieplonej obudowie. Dwa króćce przyłączeniowe odpowiadają za dopływ i powrót płynu roboczego. Kolektory płaskie różnią się od rurowych nie tylko wyglądem, ale przede wszystkim rozwiązaniem izolacji: zamiast bardzo efektywnej próżni stosuje się izolacje odporne na wysokie temperatury, takie jak wełna mineralna czy szkło piankowe.
Kolektory płaskie świetnie sprawdzają się do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i dlatego są chętnie wybierane m.in. przez posiadaczy basenów. Kolektory płaskie można montować na dachu także jako wsparcie instalacji grzewczej — mogą dogrzewać wodę użytkową oraz wspomagać ogrzewanie domu. Ze względów konstrukcyjnych nie da się w nich zastosować próżni, dlatego zwykle notują większe straty ciepła niż kolektory rurowe.
Kolektor płaski: cechy, plusy i minusy
- sprawność na poziomie ok. 60–80%,
- izolowana obudowa, najczęściej wykonana z metalu lub tworzywa sztucznego,
- płaska konstrukcja,
- pokrycie ze szkła,
- wymagana powierzchnia: ok. 1,5 m2 kolektora na osobę przy zastosowaniu wyłącznie do c.w.u.,
- wymagana powierzchnia przy c.w.u. i wsparciu ogrzewania: ok. 1 m2 kolektora na każde 10 m2 ogrzewanej powierzchni budynku.
Najważniejsze zalety kolektora płaskiego to:
- stosunkowo niski koszt zakupu,
- bardzo dobre rozwiązanie do przygotowania ciepłej wody użytkowej,
- prosty montaż na dachu,
- solidna, trwała konstrukcja na lata,
- łatwe utrzymanie w czystości.
Do wad kolektora płaskiego zalicza się:
- większe zapotrzebowanie na miejsce na dachu przy tej samej mocy niż w kolektorach rurowych,
- w razie usterki często konieczna jest wymiana całego urządzenia,
- relatywnie duże straty ciepła.
Kolektory rurowe a płaskie: różnice
W praktyce większość urządzeń solarnych działa na tej samej zasadzie. Kolektory rurowe mają jednak kilka cech, które odróżniają je od płaskich: w ich konstrukcji absorber umieszczony jest w szklanych rurach o podwójnych ściankach, z których usunięto powietrze. Taka próżnia znacząco poprawia izolację cieplną i ogranicza straty energii oddawanej przez czynnik grzewczy. To rozwiązanie działa jak termos — dzięki niemu kolektor rurowy potrafi pracować wydajniej w okresach, gdy słońca jest mniej. W efekcie sprawność kolektorów rurowych bywa nawet o 20–30% wyższa niż w przypadku kolektorów płaskich.
Kolektory próżniowe potrafią też osiągać wyższe temperatury niż modele płaskie, dlatego częściej wybiera się je do wspomagania ogrzewania. Sam absorber może nagrzewać się nawet do 120 °C, podczas gdy zewnętrzna szklana osłona pozostaje relatywnie chłodna. System solarny oparty na kolektorach rurowych pokazuje pełnię możliwości szczególnie wiosną oraz jesienią.
Trzeba jednak pamiętać, że rurowy kolektor próżniowy jest zazwyczaj droższy od płaskiego. Latem, przy wysokich temperaturach, może pojawić się ryzyko przegrzewania instalacji. Z kolei zimą śnieg lub szron na rurach topnieje wolniej niż na płaskiej tafli, przez co kolektory rurowe mogą zacząć oddawać ciepło nieco później. Różnicę tę często nadrabia jednak ich wyższa sprawność w skali całego sezonu.
Zalety i wady kolektorów próżniowych
- wysoka sprawność sięgająca nawet 90%,
- działanie podobne do termosu,
- niewielkie straty ciepła dzięki izolacji próżniowej,
- małe wymagania dotyczące miejsca montażu,
- zapotrzebowanie na powierzchnię: ok. 1,0 m2 kolektora na osobę przy instalacji wyłącznie do c.w.u.,
- zapotrzebowanie na miejsce przy c.w.u. i wsparciu ogrzewania: ok. 0,8 m2 kolektora na 10 m2 ogrzewanej powierzchni domu.
Do najważniejszych zalet rurowego kolektora próżniowego można zaliczyć:
- możliwość wykorzystania zarówno do podgrzewania wody, jak i do wspomagania ogrzewania domu,
- szybką wymianę pojedynczych rur w razie potrzeby,
- łatwiejsze dopasowanie ustawienia dzięki elastycznemu montażowi,
- niewielkie wymagania przestrzenne,
- wysoką wydajność także przy niskich temperaturach powietrza,
- pracę instalacji nawet wtedy, gdy część rur ulegnie awarii.
Główną wadą kolektorów próżniowych pozostaje ich relatywnie wysoka cena.
Kolektory płaskie czy rurowe: wybór
Solarne systemy grzewcze cieszą się dziś dużym zainteresowaniem, bo coraz więcej osób zwraca uwagę na kondycję środowiska i chce ograniczać emisje. Jeśli planujesz wykorzystać odnawialną energię słońca, zwykle stajesz przed wyborem: kolektory płaskie czy rurowe. Każde z tych rozwiązań ma mocne strony, a ostateczna decyzja często zależy od Twojego budżetu, warunków technicznych budynku oraz tego, ile miejsca masz na montaż.
