Drwale go uwielbiają, a mało kto o nim słyszał – sposób na rąbanie drewna
Nie masz łuparki, a musisz przygotować drewno na zimę? Nie przejmuj się — nie musisz zrezygnować z ręcznego rąbania! Dzięki kilku inteligentnym technikom i odpowiednim narzędziom praca stanie się łatwiejsza i mniej męcząca. Poznaj niezawodne metody, które pomogą Ci poradzić sobie nawet z najtwardszym drewnem — szybko, skutecznie i bez zbędnego wysiłku!
- Jak przygotować drewno do cięcia i suszenia?
- Jak wybrać idealną siekierę do łupania?
- Zalety i zastosowania młota do łupania drewna
- Jak radzić sobie z sękami w drewnie?
- Skuteczne techniki rozłupywania drewna
Jak przygotować drewno do cięcia i suszenia?
To jedno z kluczowych zagadnień przy cięciu drewna. Wybór pomiędzy świeżo ściętym, wilgotnym drewnem a wysuszonym zależy od jego typu. Drzewa liściaste, takie jak buk, brzoza czy dąb, najlepiej jest rozdzielać zaraz po ścięciu. Im dłużej takie drewno pozostaje i wysycha, tym trudniej jest potem je łupać. Mokre włókna tych drzew są bardziej elastyczne i łatwiej się rozdzielają, co znacznie ułatwia pracę.
Całkowicie odmiennie wygląda to w przypadku drewna iglastego, jak sosna, świerk czy modrzew. Te gatunki powinny być przechowywane i suszone przez przynajmniej 12 miesięcy przed cięciem. Gdy są odpowiednio wysuszone, dzielenie staje się znacznie łatwiejsze i mniej wymagające. Podobnie sytuacja występuje z drewnem jodłowym.
Drewno liściaste, które jest najlepsze do palenia w kominku, powinno być przetwarzane możliwie jak najszybciej po ścięciu. Jeśli ścięliście drzewo z jeszcze świeżymi liśćmi, warto poczekać z usuwaniem gałęzi, aż liście wyschną. Liście pomagają w odprowadzaniu wilgoci, co przyspiesza proces suszenia drewna. Przed cięciem pień i gałęzie tnie się na kawałki o długości około 30 cm, co jest optymalne zarówno do kominka, jak i na ognisko.
Jak wybrać idealną siekierę do łupania?
Aby obniżyć wysiłek związany z przygotowywaniem drewna do palenia w kominku, warto wyposażyć się w odpowiednie narzędzie: topór lub młot do rozłupywania. Topór do rozłupywania to specjalistyczne narzędzie zaprojektowane do dzielenia kłód i dużych polan. Ostrze ma kształt klina i nie musi być wyjątkowo ostre — optymalny kąt ostrza wynosi od 20 do 35 stopni. Lekko stępiona krawędź zwiększa wytrzymałość narzędzia i chroni je przed uszkodzeniami.
Kluczowy jest nie tylko wybór narzędzia o dobrej jakości, ale także jego odpowiednia forma i wielkość. Rąbanie drewna zbyt małym lub zbyt dużym toporem będzie bardziej wymagające i męczące, ponieważ nadmiernie obciąża ramiona i plecy — czego na pewno pragniesz uniknąć!
Uważa się, że idealna waga topora do rozłupywania to 2-3 kg, a długość trzonka powinna odpowiadać długości Twojego ramienia. Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której osoba wysoka na 2 metry używa narzędzia przeznaczonego dla osoby o wzroście 160 cm. Zbyt ciężkim toporem trudno jest również rozłupywać małe kawałki drewna.
Zalety i zastosowania młota do łupania drewna
Kluczowa różnica pomiędzy siekierą a młotem do rozłupywania leży w konstrukcji tylnego fragmentu ostrza. Młot do rozłupywania ma dużą, masywną i płaską część z tyłu, zwaną obuchem, która oferuje wiele dodatkowych możliwości zastosowania.
Ze względu na większy ciężar można mocniej uderzać narzędziem. Ponadto, gdy ostrze utknie w drewnie, można skorzystać z tzw. uderzenia wstecznego, czyli uderzać obuchem. Płaski obuch pozwala również wbijać metalowe kliny w pień, co ułatwia rozdzielenie najtwardszych fragmentów drewna. Siekiera z opcją młota idealnie nadaje się do rozłupywania bardzo grubych pni.
W sytuacjach, gdy kawałki drewna są mocno sękate, mają skręcone lub wysuszone włókna, standardowa siekiera może być niewystarczająca. Wtedy konieczne jest użycie metalowego klina i młota — może to być młoto-siekiera lub tradycyjny młot. Kliny do rozłupywania dostępne są w różnorodnych kształtach i rozmiarach; ich powierzchnie mogą być gładkie lub żebrowane, co ułatwia rozdzielanie włókien. Nigdy nie należy stosować siekiery jako klina, ponieważ silne uderzenia młotem mogą ją uszkodzić.
Jak radzić sobie z sękami w drewnie?
Na kawałkach drewna można często dostrzec tak zwane sęki, które są pozostałościami po gałęziach wyrastających z głównego pnia. W niektórych typach drewna, na przykład w dębie, sęki mogą znacznie komplikować łupanie. Można spróbować wbić klin wzdłuż pnia na poziomie sęka, jednak jest to zazwyczaj możliwe, lecz bardzo czasochłonne, szczególnie gdy jest dużo drewna z sękami.
O wiele łatwiejszym rozwiązaniem jest rozłupywanie drewna wokół sęka. Kawałki z sękami można naciąć piłą, aby ułatwić ich późniejsze rozłupywanie, lub odłożyć na opał. Sęki, które są gałęziami drzewa, sięgają do jego rdzenia, ale nie dalej. Pierwsze rozłupanie kawałka drewna z sękiem wykonuje się wzdłuż średnicy, prostopadle do sęka, a następnie odłupuje się kolejne fragmenty, stopniowo zbliżając się do sęka.
Skuteczne techniki rozłupywania drewna
Na pierwszy rzut oka łupanie drewna wydaje się proste, ale każdy kawałek pochodzi z innego drzewa i różni się układem sęków, kierunkiem włókien oraz budową. W przeciwieństwie do jednolitych surowców, takich jak metal czy tworzywa sztuczne, drewno wymaga indywidualnego podejścia do każdego fragmentu. Przydatne rady to:
- dokładne obejrzenie kawałka drewna przed łupaniem – naturalne pęknięcia znacznie ułatwiają rozłupywanie, a trafienie siekierą w szczelinę pozwala łatwo rozłupać drewno poprzez rdzeń,
- kolejność uderzeń siekierą ma znaczenie – zazwyczaj rozłupuje się okrągły kawałek drewna pionowo, po średnicy, wybierając miejsce bez sęków. Przy dużych kawałkach brzozy lepsze rezultaty daje łupanie po cięciwie, stopniowo zmniejszając średnicę,
- drewno liściaste łupie się najłatwiej, gdy jest świeże i wilgotne – suche włókna, jak w dolnej części brzozy, grabu czy osiki, są znacznie twardsze i trudniejsze do rozłupania. Szczególnie łatwo łupie się świeże drewno bukowe,
modrzewiowe drewno okrągłe lepiej rozłupywać uderzając siekierą wzdłuż jego długości niż po średnicy. Zamiast ustawiać je pionowo na pieńku, korzystniej położyć poziomo.
