Pellet drożeje, więc znaleźli tańszą alternatywę. Sprawdzamy, czy ma to sens
Zdarza się, że użytkownicy kotłów na pellet szukają alternatywnych, tańszych rozwiązań. Jednym z nich jest palenie w piecu łuskami gryki, czyli produktem ubocznym rynku spożywczego, który może kusić niską ceną i lokalną dostępnością. Czy jednak rzeczywiście łuski gryki mogą konkurować z pelletem pod względem efektywności, wygody i bezpieczeństwa użytkowania?
- Porównanie kaloryczności: pellet premium, standardowy i łuski gryki
- Czym są łuski gryki i dlaczego ludzie palą nimi w piecu?
- Spalanie łusek gryki: jak to wygląda w praktyce?
- Gwarancja producenta i kwestie formalne
- Ile kosztują łuski gryki?
Porównanie kaloryczności: pellet premium, standardowy i łuski gryki
Podstawowym kryterium oceny paliwa do ogrzewania jest jego wartość opałowa. Certyfikowany pellet drzewny klasy A1 musi spełniać rygorystyczne normy jakościowe. Jego minimalna wartość opałowa to 16,5 MJ/kg, jednak w praktyce producenci deklarują zwykle 18–19 MJ/kg. Towarzyszy temu bardzo niska wilgotność, często poniżej 6%, oraz popielność na poziomie 0,2–0,5%, a wszystko to przekłada się na wysoką sprawność pieca na pellet i komfort użytkowania.
Standardowy pellet drzewny, znajdujący się w klasyfikacji pomiędzy klasą premium a agropelletem, osiąga zwykle 16–18 MJ/kg. Jest to poziom wystarczający do efektywnego ogrzewania domu jednorodzinnego, choć wymaga nieco większego zużycia paliwa niż w przypadku pelletu najwyższej jakości.
Jak na tym tle prezentują się łuski gryki? Ich wartość opałowa wynosi zazwyczaj 15–16 MJ/kg, a w formie sprasowanej może sięgać ok. 17 MJ/kg. Jest to poziom zbliżony do pelletu średniej jakości, ale jednocześnie należy liczyć się z wyższą popielnością – w zależności od formy i jakości surowca może ona wynosić od ok. 1,8% do nawet 4–6%, co bezpośrednio wpływa na eksploatację kotła.
Czym są łuski gryki i dlaczego ludzie palą nimi w piecu?
Łuski gryki powstają podczas procesu obłuskiwania ziarna w produkcji kaszy. Przez lata traktowane były głównie jako odpad lub surowiec pomocniczy, wykorzystywany np. do wypełnień czy ściółki.
Ich główną zaletą jest oczywiście niska cena – zakupu bywa nawet o kilkaset złotych niższy na tonie w porównaniu z pelletem drzewnym. Dodatkowym atutem jest stosunkowo niska wilgotność już na etapie produkcji, zwykle w granicach 8–12%, co ogranicza straty energii na odparowanie wody podczas spalania.
Z drugiej strony łuski gryki mają nieregularną strukturę i niewielką gęstość nasypową. W formie niesprasowanej mogą sprawiać trudności w automatycznym podawaniu oraz powodować większe straty paliwa. Z tego względu coraz częściej można je już spotkać w formie granulatu – pelletu z łusek gryki.
Spalanie łusek gryki: jak to wygląda w praktyce?
Spalanie łusek gryki wymaga odpowiedniego urządzenia grzewczego. Z informacji, którymi dzielą się oszczędni użytkownicy pieców, wynika, że najlepsze efekty osiąga się w kotłach na biomasę, wyposażonych w regulowany podajnik i system kontroli nadmuchu. W takich instalacjach możliwe jest bowiem dostosowanie parametrów spalania do paliwa o wyższej popielności i innej charakterystyce niż pellet drzewny.
Trzeba jednak zaznaczyć, że spalanie łusek gryki oznacza częstszą obsługę pieca. Wyższa zawartość popiołu przekłada się na konieczność regularnego czyszczenia palnika i popielnika – nawet kilka razy w tygodniu. Dodatkowo obecność związków mineralnych może sprzyjać powstawaniu spieków, które obniżają sprawność spalania i mogą prowadzić do zakłóceń pracy palnika.
Istotnym ograniczeniem jest także kompatybilność z kotłami starszego typu. W tradycyjnych piecach węglowych lub urządzeniach bez automatycznego podawania spalanie łusek gryki jest nieefektywne – lub po prostu niemożliwe.
Gwarancja producenta i kwestie formalne
Jednym z często pomijanych aspektów stosowania alternatywnych paliw jest wpływ na gwarancję kotła. Wielu producentów urządzeń pelletowych precyzyjnie określa w dokumentacji, jakie paliwa mogą być stosowane. Spalanie łusek gryki – zwłaszcza w formie niesprasowanej – bywa klasyfikowane jako użycie paliwa niezalecanego lub niedopuszczonego.
Może to wiązać się z ryzykiem utraty gwarancji w przypadku awarii związanej z palnikiem, podajnikiem lub wymiennikiem ciepła. Dotyczy to szczególnie nowoczesnych kotłów pelletowych klasy A1, projektowanych pod kątem paliwa o ściśle określonych parametrach.
Ile kosztują łuski gryki?
W polskich serwisach ogłoszeniowych łuski gryki – zarówno w formie surowej, jak i oczyszczonej – pojawiają się najczęściej w bardzo niskich cenach, znacznie odbiegających od standardowych cen pelletu drzewnego.
Na OLX można znaleźć oferty sprzedaży łusek gryki oczyszczonych już od około 1–5 zł za kilogram – czasem nawet z możliwością negocjacji.
W formie granulatu, przygotowanego jako opał do pieca lub kominka, ceny są wyraźnie wyższe, choć nadal atrakcyjne w porównaniu z pelletem drzewnym. Na Allegro worki pelletu z łusek gryki o wadze ok. 15 kg można znaleźć w ofertach już od około 22–38 zł za worek.