Nie pompy ciepła i nie pellet. Polacy masowo wybierają coś zupełnie innego
Kampanie namawiające do przejścia na odnawialne źródła energii nie przyniosły jeszcze oczekiwanych efektów. Polacy wciąż stawiają na sprawdzone, tradycyjne metody. Według danych opublikowanych przez GUS rodacy ciągle wolą ogrzewać domy gazem ziemnym – to paliwo wyraźnie wyprzedziło pellet oraz pompy ciepła.
- Polacy powoli odchodzą od ogrzewania węglem
- Gaz i ogrzewanie systemowe, czyli niekwestionowani liderzy
- Pompy ciepła wciąż nie zdobyły naszego zaufania?
- Polska w obliczu transformacji energetycznej
Polacy powoli odchodzą od ogrzewania węglem
Na początku stycznia GUS opublikował dane o zużyciu energii w gospodarstwach domowych za rok 2024. Na podstawie zgromadzonych informacji można wywnioskować, że w ciągu minionych 10 lat struktura ogrzewania w polskich domach przeszła transformację, ale wciąż daleko jej do zeroemisyjnego ideału. Miniona dekada pozwoliła na wyraźne ograniczenie skali wykorzystywania paliw stałych.
W ciągu dziesięciu lat liczba gospodarstw domowych korzystających z pieców węglowych spadła z niemal 42 do zaledwie 17%. Tradycyjne paliwa są stopniowo wypierane przez nowoczesne odpowiedniki, jednak trzeba włożyć jeszcze sporo pracy, by takie kotły całkowicie zniknęły z polskich domów.
Warto podkreślić, że ogrzewanie wciąż pochłania najwięcej energii trafiającej do polskich domów. W 2024 roku aż 62,6% energii zużywanej przez gospodarstwa domowe było przeznaczane właśnie na ogrzewanie pomieszczeń.
Gaz i ogrzewanie systemowe, czyli niekwestionowani liderzy
W 2015 roku z ogrzewania gazowego korzystało zaledwie 10,1% gospodarstw domowych, natomiast w 2024 roku ten odsetek wzrósł do 20,7%. Liczba gospodarstw używających do ogrzewania gazu ziemnego zwiększyła się dwukrotnie.
Dlaczego Polacy tak chętnie wybierają ogrzewanie gazowe, skoro już niebawem na to paliwo zostanie nałożony podatek ETS2? Gaz jest dziś postrzegany jako stosunkowo bezpieczna opcja. Jego ceny wciąż są akceptowalne, a właściciele kotłów nie muszą martwić się o stabilność dostaw błękitnego paliwa. Piece gazowe stanowią pewnego rodzaju rozwiązanie przejściowe pomiędzy kotłami na węgiel a ekologicznymi pompami ciepła.
W 2024 roku 44% gospodarstw domowych korzystało z ciepła systemowego – to o 8% mniej niż trzy lata wcześniej. Takie rozwiązanie jest wybierane przede wszystkim przez osoby żyjące w dużych miastach.
Pompy ciepła wciąż nie zdobyły naszego zaufania?
W ostatnich latach wiele mówi się o boomie na pompy ciepła, jednak dane GUS pokazują, że w skali całego kraju jest to wciąż rozwiązanie niszowe. Jeszcze w 2015 roku z nowoczesnych pomp ciepła korzystało jedynie 0,07% gospodarstw domowych, a w 2024 roku było ich już 2,4%. Mimo delikatnego wzrostu to ciągle niewielki odsetek użytkowników w porównaniu z kotłami gazowymi oraz ciepłem systemowym.
W 2024 roku 7% gospodarstw domowych wykorzystywało do ogrzewania pomieszczeń energię elektryczną. W 2015 roku wskaźnik ten był niższy i wynosił tylko 4,5%. Wielu Polaków używa ogrzewania elektrycznego tylko jako wspomagającego źródła ciepła ze względu na jego wysoką cenę. Zdaniem rodaków energia elektryczna jest zbyt droga, by mogła trwale zastąpić gaz albo ciepło z sieci.
Polska w obliczu transformacji energetycznej
Przeciętne zużycie energii na jednego mieszkańca Polski w 2024 roku wyniosło 22,8 GJ, co plasuje nasz kraj powyżej średniej europejskiej. Jednocześnie statystyki zgromadzone przez GUS pokazują rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną. Od 2002 roku średnie zużycie prądu wzrosło o ponad 23%. Wszystko dlatego, że Polacy kupują coraz więcej urządzeń energochłonnych.
Według wskaźnika podwójnej mediany wydatków aż 20,1% polskich gospodarstw domowych jest narażonych na doświadczenie ubóstwa energetycznego. Oznacza to, że co piąta rodzina w naszym kraju musi przeznaczać nieproporcjonalnie dużą część swoich dochodów na energię.
Transformacja energetyczna powoli postępuje, jednak mieszkańcy kraju nad Wisłą potrzebują czasu, by przyzwyczaić się do nowych przepisów. Pompy ciepła zyskują na popularności, węgiel i drewno odchodzą do lamusa, ale to gaz ziemny – obok ciepła systemowego – wciąż wzbudza największe zaufanie wśród Polaków.