Źle dobrana pompa ciepła może słono kosztować. Ten parametr jest kluczowy
Prawidłowy dobór pompy ciepła zależy od dopasowania parametrów do potrzeb domu i jego mieszkańców. Pozwala to nie tylko uzyskać komfort cieplny, ale nie przepłacić za ogrzewanie. Poza tym dobrze dobrana i zamontowana pompa ciepła będzie dłużej sprawna. Jakie parametry trzeba znać i jak je właściwie dobrać?
- COP i SCOP – co oznaczają?
- Czego nie pokaże COP i SCOP?
- SPF czyli jak pompa pracuje w prawdziwych warunkach
- Moc pompy ciepła – dlaczego jest kluczowa?
COP i SCOP – co oznaczają?
Są to dwa podstawowe parametry, według których dobiera się pompę ciepła. Te współczynniki efektywności pompy ciepła określają ogólnie jak dużo energii potrzeba żeby uzyskać pożądany efekt cieplny.
COP (ang. Coefficient Of Performance) to stosunek ilości wytworzonej energii cieplnej do ilości energii elektrycznej pobranej z sieci. W postaci równania jest to moc grzewcza podzielona przez energię pobraną, niezbędną do jej wytworzenia (COP = Q / P). Żeby móc skutecznie obliczyć tę wielkość trzeba znać zapotrzebowanie pomieszczenia lub budynku na ciepło. Na przykład COP=4,5 może oznaczać, że przy zapotrzebowaniu na ciepło 9 kW, pompa wytworzyła 7 kW i pobrała z sieci 2 kW. Im wyższy współczynnik tym większa efektywność urządzenia.
SCOP – (ang. Seasonal Coefficient Of Performance), to bardziej realny współczynnik efektywności pompy, uwzględniający zmienne warunki przez cały sezon grzewczy. W przypadku SCOP z obliczeń dotyczących całego sezonu wyciąga się średnią. Uproszczone równanie na SCOP wygląda tak samo jak w przypadku COP, ale podane liczby nie dotyczą jednego momentu ogrzewania lecz są średnią roczną. Na przykład pompa której SCOP=5 może w ciągu roku wytworzyć 25 kW energii cieplnej zużywając 5 kW energii elektrycznej.
Czego nie pokaże COP i SCOP?
Przede wszystkim wyznaczanie współczynnika COP jest zależne od ustalonych norm. W Polsce obecnie obowiązuje norma oznaczona kodem PN-EN 14511, wcześniej obowiązywała PN-EN 255. Pierwsza używa mniejszej różnicy po stronie instalacji grzewczej (5 K) podczas kiedy wcześniejsza używała wyższej. W nowej normie uwzględniony jest też pobór energii elektrycznej przez pompę obiegową. W efekcie COP dla pompy tej samej klasy może mieć wyższą lub niższą wartość zależnie od przyjętej normy. Chociaż urządzenia wyliczane według starej normy są coraz rzadsze, warto brać to pod uwagę kiedy kupujesz pompę ciepła.
Dla popularnych, powietrznych pomp ciepła efektywność jest liczona w dodatkowy sposób. Koduje się je przy użyciu skrótów A i W, gdzie:
A – to temperatura zewnętrzna powietrza,
W – temperatura wody na wylocie instalacji.
Na przykład A7W35 oznacza, że przy temperaturze na zewnątrz wynoszącej 7°C, temperatura podgrzanej wody w instalacji wyniosła 35°C. Jeżeli COP tej samej pompy wynosił np. 5, to znaczy, że jest to efektywność podanych warunkach. Jeżeli temperatury spadną poniżej zera urządzenie może jednak zacząć pobierać więcej prądu, a jego efektywność spadnie.
Poza tym parametr COP nie może pokazać jak będzie działała pompa w razie zmian temperatury wody w instalacji albo przy ekstremalnych warunkach pogodowych na zewnątrz. Poza tym pompy ciepła często są używane również jako sezonowe klimatyzatory, a efektywność chłodzenia i grzania tego samego urządzenia może być różna.
SPF czyli jak pompa pracuje w prawdziwych warunkach
Jako dodatkową informację warto sprawdzić współczynnik SPF (ang. Seasonal Performance Factor). Jest to wskaźnik pokazujący faktyczną wydajność urządzenia w danym okresie ogrzewania i chłodzenia. W parametrach wydziela się wyniki dotyczące ogrzewania domu, chłodzenia lub ogrzewania wody użytkowej.
Jak to działa w praktyce?
SPF oblicza się podobnie jak współczynnik SCOP, ale w rzeczywistych warunkach w jakich pracuje instalacja. Wartość wskaźnika zawsze dotyczy konkretnej instalacji, w określonym sezonie grzewczym i w określonych warunkach użytkowania (ustawienia pompy ciepła, tryb pracy, ilość c.w.u. o wybranej temperaturze). Minusem tego parametru jest to, że opisuje tylko tę konkretną pompę w konkretnych warunkach. Nie nadaje się do porównywania wielu urządzeń działających w podobnych warunkach.
Moc pompy ciepła – dlaczego jest kluczowa?
Pompa ciepła powinna być dopasowana do potrzeb budynku i jego mieszkańców. Podstawowym parametrem, który trzeba znać i właściwie wybrać jej moc grzewcza. Źle dobrana moc może wpływać negatywnie na rzeczywistą efektywność urządzenia.
Zapotrzebowanie na ciepło określa ilość energii potrzebnej do ogrzania domu, żeby uzyskać pożądaną temperaturę komfortu. Zależy od wielu czynników, dlatego nie powinno się dobierać mocy pompy ciepła na podstawie samych tabel dostępnych w internecie. Właściwy dobór jest konieczny, żeby nie przewymiarować ani niedowymiarować urządzenia.
Przewymiarowana pompa może kosztować więcej niż to konieczne i zużywać więcej energii. To podwójnie spowalnia zwrot inwestycji. Choć nie wszyscy zwracają na to uwagę, przewymiarowana pompa ciepła jest też nieekologiczna. Natomiast niedowymiarowana pompa ciepła może dostarczać za mało ilości ciepła, zwłaszcza w najzimniejszym sezonie. Zbyt mała moc urządzenia może prowadzić również do jego nadmiernego zużycia, co może zmusić do napraw, a nawet przedwczesnej wymiany.
Znając i rozumiejąc wszystkie parametry podawane przez producenta możemy wybrać optymalną pompę ciepła. Ma to znaczenie w wymiarze finansowym, ale też wpływa na komfort użytkowania urządzenia.
