Sąsiad płacił 3640 zł, on aż 5850 zł. Obaj kupili dokładnie tą samą pompę ciepła

Marek i Tomasz mieszkają po sąsiedzku, w niemal identycznych domach jednorodzinnych. Gdy obaj zamontowali tę samą pompę ciepła, byli pewni jednego: rachunki za ogrzewanie w końcu będą wyglądać tak samo. Tymczasem po kilku miesiącach okazało się, że jeden płaci zauważalnie więcej od drugiego. Skąd wzięła się ta różnica, skoro sprzęt i domy są tak podobne?
- Pompa ciepła bez ocieplenia: pułapka
- Pompa ciepła a rachunki: skąd różnice
- Jak ustawienia pompy ciepła windują koszty
- Audyt chroni przed rachunkami grozy
Pompa ciepła bez ocieplenia: pułapka
Na jednym z osiedli stoją dwa domy wzniesione w tym samym roku i według identycznego projektu. Ich bryły są prawie takie same, ale na pierwszy rzut oka da się je odróżnić dzięki różnym elewacjom. Pięć lat temu Marek postawił na kompleksową termomodernizację swojego budynku. Docieplił ściany, wymienił komplet okien, uszczelnił dach, rozłożył ogrzewanie podłogowe w łazience i dwóch pokojach, a na koniec zamontował pompę ciepła. Od tego momentu w domu panował komfort nawet przy największych mrozach, a koszty ogrzewania spadły w porównaniu z czasem sprzed remontu.
Sąsiad Marka, Tomasz, od jakiegoś czasu nosił się z zamiarem wymiany wysłużonego źródła ciepła. Stary kocioł węglowy miał już swoje lata i właściciel coraz bardziej obawiał się, że wkrótce po prostu odmówi pracy. Wiele razy słyszał, jak Marek zachwala swoją pompę ciepła, więc uznał, że najlepszym rozwiązaniem będzie zakup dokładnie takiego samego urządzenia.
Tomasz był przekonany, że nowoczesna pompa ciepła automatycznie przełoży się także u niego na niższe rachunki. Nie uwzględnił jednak kluczowej różnicy: jego dom miał znacznie słabszą izolację, przez co instalacja wymagała wyższej temperatury zasilania. W praktyce pompa uruchamiała się dużo częściej niż identyczny model u Marka, pracowała intensywniej i zużywała więcej energii elektrycznej.
Pompa ciepła a rachunki: skąd różnice
Rok po montażu pompy ciepła Tomek wrócił do tematu i zagadnął Marka o realne koszty ogrzewania domu. Sąsiad od początku chwalił nowe źródło ciepła, ale Tomek coraz częściej łapał się na myśli, że jego rachunki wcale nie wyglądają lepiej niż przy starym kotle na węgiel. Postanowili więc podejść do sprawy konkretnie: zebrali roczne wydatki na ogrzewanie, zestawili je miesiąc po miesiącu i porównali wyniki. Szybko wyszło na jaw, że Marek wydał 3640 zł, a Tomek aż 5850 zł — czyli różnica przekroczyła 2000 zł.
Tomek nie krył zdziwienia, bo na pierwszy rzut oka obaj „grzali się tak samo”. To porównanie szybko jednak pokazało mu, jak ogromne znaczenie dla rachunków mają parametry cieplne budynku. Dom Marka jest zgodny z wymaganiami WT 2021, natomiast dom Tomka potrzebuje docieplenia, wymiany części okien oraz drzwi wejściowych. Nawet najlepsza pompa ciepła nie zrobi cudów, jeśli w domu jest pełno mostków termicznych i ciepło ucieka na zewnątrz szybciej, niż instalacja zdąży je wyprodukować.

Jak ustawienia pompy ciepła windują koszty
Za tak wyraźną różnicę w wysokości rachunków odpowiadał przede wszystkim stan techniczny obu domów, ale spore znaczenie miało też to, jak każdy z mężczyzn podchodził do ogrzewania. Marek uważnie wsłuchał się w zalecenia instalatora, który ostrzegał, by nie podbijać bez potrzeby temperatury zasilania. Nie kombinował więc z nastawami na własną rękę, dzięki czemu cały układ pracował równo i przewidywalnie.
Tomasz postąpił dokładnie odwrotnie. Już pierwszego wieczoru, gdy w środku zrobiło się chłodniej, zwiększył temperaturę zasilania. Rano domownicy budzili się w przyjemnym cieple, więc Tomek znów zjeżdżał z parametrami do wartości początkowych. Był przekonany, że w ten sposób ogranicza zużycie prądu, jednak w praktyce taka „huśtawka” nie jest opłacalna.
Sprawność pompy ciepła zależy m.in. od tego, czy zmuszamy ją do pracy przy dużych różnicach temperatur. Im wyższa temperatura zasilania instalacji, tym trudniej utrzymać niskie zużycie energii. Niewykluczone, że Tomasz popełnił błąd już na etapie wyboru urządzenia poleconego przez sąsiada. Pompa musi być przede wszystkim dobrze dopasowana do instalacji w budynku, a u Tomasza działają wyłącznie grzejniki wysokotemperaturowe.
Audyt chroni przed rachunkami grozy
Historia Marka i Tomka dobrze pokazuje, czemu od połowy 2024 roku w programie „Czyste Powietrze” tak mocno akcentuje się audyt energetyczny. Kluczowe jest to, aby źródło ciepła było realnie dobrane do parametrów konkretnego domu — a nie „na oko”. Dzięki temu można uniknąć głośnych w ostatnich latach rachunków grozy za ogrzewanie.
Audyt potrafi jasno wskazać, że zanim pojawi się pompa ciepła, potrzebne będzie docieplenie przegród, wymiana okien i drzwi albo modernizacja instalacji centralnego ogrzewania. Nawet najlepsze urządzenie grzewcze nie zapewni oszczędności, jeśli budynek nie spełnia podstawowych standardów energetycznych.
Tomek nie skreślił pompy ciepła. Najpierw wezwał specjalistę, który dobrał ustawienia urządzenia tak, by pracowało możliwie najefektywniej. Potem zdecydował się na termomodernizację rozłożoną w czasie. Zaczął od ocieplenia dachu, bo wykonane na jego zlecenie badanie termowizyjne pokazało, że właśnie tam uciekała duża część ciepła. W kolejnych latach Tomek chce docieplić ściany oraz wymienić okna i drzwi wejściowe.