Najpierw cieszył się z ciepłego domu. Dopiero po rachunku sprawdził temperaturę zasilania pompy ciepła

Nowy sezon grzewczy stoi u progu. Jeśli jeszcze tego nie zrobiliście, jest to ostatni moment, aby Waszą pompę ciepła odpowiednio przygotować do pracy przed pierwszymi mrozami. Każdy dom jest inny – dlatego każdą pompę ciepła trzeba indywidualnie zaplanować, zainstalować i uregulować. Aby ogrzewanie było skuteczne i nie pożerało prądu, od początku wszystko musi być dobrze dopasowane: i krzywa grzewcza, i temperatura zasilania, i temperatura w pomieszczeniach.
- Dlaczego ważne jest ustawienie możliwie niskiej, ale komfortowej temperatury w pomieszczeniu?
- Co ma temperatura zasilania ma do efektywności pompy ciepła?
- Dlaczego tak ważna jest krzywa grzewcza?
Dlaczego ważne jest ustawienie możliwie niskiej, ale komfortowej temperatury w pomieszczeniu?
Pompa ciepła pracuje najbardziej efektywnie, jeśli jej działanie jest spokojne i równomierne. Umiarkowane obniżanie temperatury nocnej o przykładowo dwa stopnie, jest przy tym całkiem rozsądne: obniża straty ciepła nocą bez wychładzania budynku. Mocne wahania nastawianej temperatury albo częste wyłączanie ogrzewania prowadzi do tego, że rano pompa ciepła musi z wyższą mocą i wyższymi temperaturami dogrzewać mieszkanie, co wymaga wkładu energii i straty wydajności. Lekkie obniżenia nocne połączone ze stabilną pracą zmniejszają koszty ogrzewania i zapewniają komfort mieszkania.
Temperaturę w poszczególnych pomieszczeniach można jak zwykle regulować w górę lub w dół termostatem. A jak właściwie temperatura jest „optymalna”?
Optymalna temperatura w pomieszczeniu zależy od typu i przeznaczenia pomieszczenia oraz indywidualnych odczuć. Praktycznie wygląda tak:
- salon – 20-22°C, przyjemne ciepło na dłuższy pobyt,
- sypialnia – 16-18°C, wspomaga regenerujący sen i oszczędza energię,
- kuchnia – 18-20°C, często dochodzi dogrzewanie przy gotowaniu,
- łazienka – 22-24°C, trochę cieplej dla komfortu po kąpieli,
- korytarze, toalety dla gości, pomieszczenia magazynowe – 16-18°C, rzadko używane, wystarczy temperatura podstawowa.
Warto pamiętać, że jeden stopień mniej oszczędza ok. 6% energii grzewczej – co znacząco obniża koszty ogrzewania. Nie wszystkie pomieszczenia muszą być jednakowo ciepłe – ustawienie temperatury według potrzeb jest bardziej ekonomiczne niż ogrzewanie równo całego mieszkania.
Co ma temperatura zasilania ma do efektywności pompy ciepła?
Temperatura wody, z jaką trafia ona do instalacji grzewczej ma istotny wpływ na efektywność pompy i oczekiwane koszty ogrzewania. Im chłodniejsza jest woda płynąca przez Wasz dom, tym mniej prądu zużywa ogrzewanie. Podgrzana przez pompę woda dociera do każdej powierzchni grzewczej w domu i oddaje ciepło w poszczególnych pomieszczeniach.
W nowoczesnych systemach grzewczych wysokość temperatury zasilania zależy przede wszystkim od rodzaju powierzchni grzewczej. Ponieważ duże powierzchnie w jednakowych warunkach przekazują więcej ciepła niż małe, duże kaloryfery albo systemy powierzchniowe, jak ogrzewanie podłogowe albo ścienne, umożliwiają stosowanie niższych temperatur zasilania. Jeśli natomiast powierzchnie grzewcze są bardzo małe, pompa ciepła musi dostarczyć wodę o wysokiej temperaturze, aby przy ograniczonej powierzchni przekazać więcej energii cieplnej.
Inne czynniki wpływające na temperaturę zasilania, to zadanie przygotowywania ciepłej wody użytkowej oraz stan energetyczny budynku. Pierwszy wymusza wysoką temperaturę zasilania rzędu 60-70°C, aby szybko podgrzać wodę do łazienki i kuchni. Z kolei stan budynku pod względem izolacji cieplnej wskazuje na konieczną ilość ciepła do ogrzania pomieszczeń. Im większe jest to zapotrzebowanie na ciepło, tym wyższe w tych samych warunkach muszą być temperatury zasilania.
W zależności od rodzaju powierzchni grzewczej oraz energetycznego stanu można określić typowe wartości temperatury zasilania.
| System wymiany ciepła | Temperatura zasilania pompy ciepła |
|---|---|
| stare budownictwo z bardzo małymi, starymi grzejnikami | 70°C do 90°C |
| nowoczesne grzejniki panelowe | 55°C do 60°C |
| specjalne grzejniki niskotemperaturowe | 40°C do 50°C |
| ogrzewanie podłogowe, ścienne i sufitowe | 30°C do 45°C |
Wartości w tabeli są orientacyjne i w różnych budynkach mogą się wyraźnie różnić. W starych budynkach wystarczą często o 10-20°C niższe, jeśli dzięki ociepleniu i wymianie okien ich stan energetyczny się poprawił.
Temperatura zasilania pompy ciepła wpływa bezpośrednio na koszty ogrzewania. Uzasadnienie jest proste: pompa pobiera ciepło z powietrza, wody albo gruntu. Przekazuje je do czynnika chłodniczego, który przy tym odparowuje. Para trafia do sprężarki, która spręża ją i podnosi temperaturę do poziomu temperatury zasilania w systemie grzewczym. Gorący czynnik oddaje ciepło wodzie w instalacji, ochładzając się przy tym. Przechodzi ponownie w stan ciekły i cykl zaczyna się od początku.
To oznacza: Jeśli temperatura zasilania systemu grzewczego ma być wysoka, to sprężarka musi włożyć więcej mocy, aby uzyskać odpowiednią temperaturę czynnika. Rośnie zużycie prądu przez pompę, a tym samym koszty ogrzewania.

Dlaczego tak ważna jest krzywa grzewcza?
Krzywa grzewcza jest to ustawienie w sterowniku pompy, które określa, jak woda zasilająca ma płynąć do grzejników lub powierzchni grzewczych w zależności od temperatury zewnętrznej. Im zimniej na zewnątrz, tym wyższa musi temperatura wody, aby zapewnić przyjemne ciepło w mieszkaniu. Krzywa grzewcza dba o to, aby działo się to automatycznie.
Optymalna krzywa jest mocno uzależniona od stanu ocieplenia domu oraz rodzaju grzejników. Dla orientacji można wziąć pod uwagę następujące wskazówki:
| Nachylenie krzywej | Uwagi | |
|---|---|---|
| ogólnie | 0,2 – 0,4 | Im bardziej płaska krzywa, tym wydajniej pracuje pompa ciepła |
| dom z dobrą izolacją, ogrzewanie podłogowe | 0,3 – 0,5 | temperatura zasilania może być niska |
| dom z dobrą izolacją, grzejniki | 1,0 – 1,2 | potrzebna wyższa temperatura zasilania |
| dom słabo ocieplony, grzejniki | 1,4 – 1,6 | wysokie straty ciepła, potrzebna stroma krzywa grzewcza |
Ważne: Zmiany krzywej grzewczej należy dokonywać, kiedy na zewnątrz jest zimno albo się ociepla. Nachylenie krzywej i przesunięcie równoległe trzeba przy tym zmieniać powoli i małymi krokami. Chodzi o to, aby dać systemowi czas (co najmniej 24 godziny) na dostosowanie się do nowych warunków. W przypadku dużych mrozów i zbyt niskiej temperatury w pomieszczeniach – zwiększyć nachylenie krzywej (wyższa wartość). Bardziej stroma krzywa oznacza, że pompa będzie dostarczać cieplejszą wodę do zasilania instalacji grzewczej, co wiąże się z większym zużyciem prądu.
