Rolnicy robią pellet, ale mało kto zna te przepisy. Kary mogą zaskoczyć
Właściciele gospodarstw rolnych często dysponują nadwyżką trocin lub słomy. Rolnicy mogą zainwestować w prostą pelleciarkę, dzięki której wyprodukują opał na potrzeby własne, a w przypadku większej ilości surowca możliwa jest też sprzedaż paliwa. Właściciel gospodarstwa musi jednak pamiętać, że wprowadzanie pelletu na rynek jest dozwolone tylko pod warunkiem spełnienia kilku wymogów.
- Czy rolnik może produkować pellet na własne potrzeby?
- Jakie wymogi musi spełnić właściciel działalności zajmującej się sprzedażą pelletu?
- Dokumenty i obowiązki podatkowe przy sprzedaży pelletu na większą skalę
- Produkcja pelletu w celach zarobkowych – czy warto?
Czy rolnik może produkować pellet na własne potrzeby?
Właściciele gospodarstw rolnych nie lubią marnować surowców. Andrzej zużywa dużo trocin, które przydają się m.in. przy hodowli zwierząt. Rolnik zauważył jednak, że nie jest w stanie zużyć ich w całości, a nie chce wyrzucać dobrego produktu. Mężczyzna wpadł na pomysł wykorzystywania resztek trocin do produkcji pelletu na własne potrzeby. Czy taka praktyka będzie zgodna z prawem?
Odpowiedź na to pytanie jest prosta – oczywiście, że tak! Rolnik może wytwarzać pellet, który następnie jest wykorzystywany do ogrzewania jego domu lub budynków gospodarczych. Nie musi nigdzie rejestrować tej działalności, o ile produkcja nie wykracza poza zakres typowy dla gospodarstwa i nie ma charakteru zarobkowego. Jeżeli z pelleciarki korzystamy tylko po to, by wytworzyć opał do własnego pieca, nie musimy tego faktu nigdzie zgłaszać – niezależnie od tego, czy jesteśmy posiadaczami gospodarstwa rolnego, czy też nie.
Sytuacja zaczyna się komplikować w momencie, gdy mamy nadwyżki pelletu i chcemy sprzedawać je na przykład znajomym lub sąsiadom. Taka praktyka może zostać uznana za działalność przetwórczą i handlową, co niesie za sobą obowiązki rejestracyjne, podatkowe oraz konieczność spełnienia surowych norm jakościowych. O tym, czy rolnik prowadzi działalność gospodarczą, decydują częstotliwość, skala oraz charakter sprzedaży pelletu.
Jakie wymogi musi spełnić właściciel działalności zajmującej się sprzedażą pelletu?
Przedsięwzięcie polegające na sprzedaży pelletu w celach zarobkowych nosi cechy działalności gospodarczej, która jest stała, zorganizowana i nastawiona na zysk. W takim przypadku rolnik powinien dokonać wpisu do CEIDG (jeśli prowadzi jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą) lub wybrać inną formę prawną umożliwiającą legalną działalność.
Rolnicy często korzystają ze specjalnych rozwiązań prawnych, takich jak sprzedaż bezpośrednia i tzw. rolniczy handel detaliczny (RHD), pozwalające na ograniczoną sprzedaż produktów pochodzących z własnego gospodarstwa bez pełnego zakresu obowiązków przedsiębiorcy. W przypadku sprzedaży pelletu możliwości są ograniczone, bo jest to towar opałowy, a nie produkt rolny. Produkcja i sprzedaż takiej biomasy nie mieści się w typowym zakresie regulacji RHD.
Każdy legalnie sprzedawany granulat musi dziś spełniać parametry dotyczące m.in. jego: średnicy (od 6 do 8 mm), długości (od 3,15 do 40 mm), wilgotności (maksymalnie 10 proc. w stanie roboczym) oraz zawartości popiołu (do 1,2 proc. w stanie suchym). Jakość paliwa wprowadzanego do obrotu należy udokumentować. Niedawno prezes UOKiK i Inspekcja Handlowa zyskały kompetencje do prowadzenia badań i kontroli próbek pelletu sprzedawanego na rynku, dlatego nawet mały producent może zostać poproszony o udostępnienie wyników badań albo o przekazanie świadectw jakości. Brak dokumentów może skutkować wycofaniem produktu z obrotu oraz karami finansowymi.
Dokumenty i obowiązki podatkowe przy sprzedaży pelletu na większą skalę
Sprzedawca pelletu może spodziewać się kontroli ze strony Inspekcji Handlowej, UOKiK, urzędu skarbowego, a nawet inspekcji ochrony środowiska czy straży pożarnej. Jeśli pellet jest sprzedawany jako opał dla gospodarstw domowych, Inspekcja Handlowa może sprawdzić zgodność etykietowania i parametry techniczne produktu. Rolnik zajmujący się sprzedażą granulatu musi dysponować wieloma ważnymi dokumentami, w tym:
- opisem procesu technologicznego i stosowanej linii produkcyjnej,
- wynikami badań jakości pelletu z akredytowanego laboratorium lub certyfikatami, o ile je posiada,
- dokumentacją dotyczącą odpadów (jeśli do produkcji używane są odpady rolnicze),
- ewentualnym wpisem/rejestracją w CEIDG, rejestracją podatku VAT lub inną formą rozliczeń.
Produkcja pelletu na sprzedaż może wiązać się z koniecznością płacenia podatku PIT i VAT – wszystko zależy od formy prowadzenia działalności i osiąganych obrotów. Nie zawsze można skorzystać ze statusu rolnika ryczałtowego, dlatego przed rozpoczęciem regularnej sprzedaży pelletu warto skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym. Jeśli produkcja pelletu przechodzi w pozarolniczą działalność gospodarczą, pojawiają się obowiązki składkowe i ubezpieczeniowe. Warto rozważyć też ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla działalności wytwórczej oraz wprowadzenie zabezpieczeń przeciwpożarowych przy magazynowaniu dużych ilości biomasy.
Produkcja pelletu w celach zarobkowych – czy warto?
Kiedy sprzedaż pelletu w ramach działalności ma sens? Na początku warto sprawdzić, czy opłaca nam się wykraczać poza produkcję na małą skalę. Wejście na rynek może się wiązać z wieloma kosztami, takimi jak konieczność dostosowania linii produkcyjnej oraz jakości pelletu do wygórowanych wymogów. Na rolnika mogą też zostać nałożone nowe obowiązki podatkowe.
O ile produkcja pelletu na własne potrzeby nie wymaga zgłoszenia, o tyle wytwarzanie granulatu po to, by wprowadzić go do sprzedaży, jest obciążone licznymi obwarowaniami prawnymi. Jeśli rolnik okazyjnie sprzedaje pellet sąsiadom i znajomym, również może obejść się bez dodatkowych formalności. Będzie to jednak konieczne w przypadku zorganizowanej, ciągłej i zarobkowej działalności.