20 m³ sosny to nie to samo co 20 m³ buka. Różnice są ogromne

Opublikowano: 20.02.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Drewno uchodzi za jedno z najbardziej ekologicznych i opłacalnych paliw, ale ma pewien haczyk: nawet w obrębie tego samego gatunku potrafi palić się zupełnie inaczej. W przeciwieństwie do paliw kopalnych nie ma tu jednej, stałej „mocy” — o kaloryczności decyduje cały zestaw czynników, które łatwo przeoczyć. Jeśli chcesz wycisnąć z opału maksimum ciepła i nie przepłacać, najpierw poznaj cechy, które odróżniają najpopularniejsze gatunki drzew liściastych i iglastych — bo różnice mogą zaskoczyć.

1. Jakie drewno ma największą wartość opałową?
2. Kaloryczność drewna opałowego: tabela
3. Ile drewna zamiast 20 m³ sosny?

Jakie drewno ma największą wartość opałową?

Każdy, kto ma piec albo kominek, prędzej czy później zadaje sobie pytanie: które drewno daje najwięcej ciepła? Kto choć raz przygotowywał opał na zimę, ten wie, ile pracy kosztuje pocięcie kłód na poręczne odcinki piłą, a potem porozłupywanie ich na odpowiedni rozmiar. Na koniec zostaje jeszcze ułożenie wszystkiego w stosy i cierpliwe sezonowanie.

Nie bez powodu mówi się, że drewno opałowe grzeje dwa razy: raz, gdy je przygotowujesz, i drugi raz, gdy płonie w palenisku. Starsi mieszkańcy terenów leśnych mogą kojarzyć też drewno zwane karpiną. To wykopywane w lesie stare sosnowe pniaki, które wykorzystywano do przerobu chemicznego albo po prostu jako opał. Żartowano wtedy, że karpina grzeje trzy razy — bo rozgrzewa nie tylko przy łupaniu i spalaniu, ale już na etapie jej zdobywania.

Warto zajrzeć do tabeli wartości opałowej różnych gatunków drewna i porównać je na spokojnie. Łatwiej wtedy zdecydować, czy opłaca się kupić topolę, czy jednak lepiej dopłacić do bardziej kalorycznego drewna. Ostateczny wybór należy do Was, ale pamiętajcie: łupanie drewna na świeżym powietrzu to coś w rodzaju domowego treningu i zdrowej aktywności. Dla dodatkowej motywacji: spokojne, wolne łupanie to wydatek około 385 kcal na godzinę, a intensywne i energiczne potrafi „spalić” nawet 1300 kcal w ciągu godziny. No to co — czas chwytać za siekiery!

Kaloryczność drewna opałowego: tabela

Skrót „mp” oznacza metr przestrzenny — objętość drewna ułożonego w stos w kształcie sześcianu o boku 1 m. W praktyce taki stos nie jest „pełny”, bo między zaokrąglonymi polanami zostają puste przestrzenie wypełnione powietrzem. Dlatego 1 mp odpowiada zwykle ok. 0,62–0,70 m³ rzeczywistego drewna (mierzonego w metrach sześciennych), a dokładna wartość zależy m.in. od średnicy szczap i sposobu ułożenia.

Ile drewna zamiast 20 m³ sosny?

Zapotrzebowanie na energię cieplną do ogrzewania pomieszczeń oraz podgrzewania ciepłej wody użytkowej w kuchni i łazience zależy od wielu elementów, ale w praktyce da się je z całkiem dobrą dokładnością policzyć. Załóżmy więc, że z obliczeń wyszło nam zapotrzebowanie odpowiadające energii uzyskanej ze spalenia 20 m³ drewna sosnowego. Sosna jest w większości regionów najłatwiej dostępna, jednak często trafia się okazja na korzystny zakup innego gatunku — iglastego albo liściastego. I tu pojawia się kluczowe pytanie: ile drewna z buka, jesionu czy nawet topoli trzeba zamówić, aby „zastąpić” te 20 m³ sosny i nie zostać z niedogrzanym domem? Ceny drewna także zmieniają się w zależności od wielu czynników, ale dla porównania przyjmijmy przykładowy, oficjalny cennik z jednego z nadleśnictw na Mazurach.

(Ceny drewna opałowego wyliczono na podstawie cennika jedwabno.olsztyn.lasy.gov.pl).  

Jeżeli ktoś może sam zadbać o zapas opału, najczęściej opłaca się kupić wałki opałowe bezpośrednio w najbliższym leśnictwie. Dla drewna przeznaczonego na opał stosuje się oznaczenie S4 — to surowiec, który nie spełnia kryteriów technicznych drewna użytkowego. W praktyce oznacza to wady takie jak zgnilizna, krzywizna albo inne uszkodzenia (nierzadko występujące jednocześnie), przez które drewno nie nadaje się do dalszej przeróbki w zakładach drzewnych.

Droższą opcją (zwykle co najmniej o 50%), ale wyraźnie lepszą pod względem jakości jest drewno oznaczone symbolem S2, potocznie nazywane „papierówką”. Nie ma zgnilizny, więc zazwyczaj oferuje wyższą wartość opałową, a prostsze sztuki łatwiej się tnie i łupie. Co istotne, w leśnictwach pozyskuje się też znacznie więcej drewna S2 niż S4. W pewnym zakresie dostępne jest również pozyskanie opału w formie samowyrobu — w takim przypadku potrzebny jest kontakt z nadleśnictwem albo pobliskim leśnictwem.