Coraz więcej osób robi pellet samodzielnie. To naprawdę proste gdy zna się te kroki
Pellet błyskawicznie zyskuje na popularności — uchodzi za ekologiczne i wciąż dość przystępne cenowo źródło ciepła. A gdy połączy się go z nowoczesnym kotłem z automatycznym podajnikiem, ogrzewanie robi się niemal bezobsługowe. Jest jednak coś, co potrafi zainteresować jeszcze bardziej: możliwość wyprodukowania pelletu drzewnego we własnym zakresie. Czy to naprawdę się opłaca, czy to tylko pozorna oszczędność? I co dokładnie trzeba zrobić, żeby samodzielnie wytworzyć pellet?
- Jak powstaje pellet i z czego jest robiony
- Jak powstaje pellet: etapy produkcji
- Czy opłaca się własna produkcja pelletu?
Jak powstaje pellet i z czego jest robiony
Na początek przyjrzyjmy się, czym właściwie jest pellet. To paliwo powstające najczęściej z odpadów drzewnych, kory, różnego rodzaju biomasy, a czasem także ze słomy. W skrócie wygląda to tak: surowiec rozdrabnia się na bardzo drobną frakcję, a później sprasowuje pod dużym naciskiem. Efektem są niewielkie granulki o określonej gęstości i powtarzalnej masie, co ułatwia ich magazynowanie oraz dozowanie.
Warto jednak pamiętać, że taki opis produkcji pelletu jest pewnym uproszczeniem. W praktyce można wykorzystywać różne typy biomasy, dobierać parametry prasowania do konkretnego surowca i wytwarzać granulat w kilku standardach rozmiaru — zależnie od przeznaczenia i wymagań urządzenia grzewczego.
Choć sam proces nie należy do szczególnie skomplikowanych, wymaga specjalistycznego zaplecza technicznego. Z tego powodu produkcja na małą skalę zwykle się nie opłaca. Wysokie ceny maszyn i linii technologicznych sprawiają, że inwestycja ma sens przede wszystkim wtedy, gdy dysponujemy większą ilością biomasy i planujemy wytwarzać pellet w większych partiach.
Jak powstaje pellet: etapy produkcji
Produkcja pelletu nie jest szczególnie skomplikowana i zwykle przebiega w kilku kluczowych krokach. Na początek należy przygotować odpowiedni materiał i bardzo dobrze go wysuszyć. Odpady drzewne powinny osiągnąć wilgotność nie wyższą niż 20%. Suszenie może odbywać się naturalnie, np. na słońcu, jednak warto na bieżąco pilnować pogody i zabezpieczać surowiec przed zawilgoceniem oraz zbyt wilgotnym powietrzem.
Kolejny etap obejmuje oczyszczenie oraz rozdrobnienie surowca do właściwej frakcji. Opcjonalnie można dodać niewielką ilość oleju roślinnego, aby poprawić wiązanie masy — najczęściej rekomenduje się około jednej łyżeczki na 1 kg materiału. Całość trafia do mieszalnika, a później kierowana jest do procesu prasowania.
Do tłoczenia wykorzystuje się prasy z walcowymi matrycami wyposażonymi w otwory, przez które przeciskane są wióry. Po sprasowaniu pellet warto dodatkowo przesiać, posegregować i sprawdzić jego parametry, aby odsiać drobny pył oraz ocenić jakość granulek. Następnie gotową, suchą biomasę pozostawia się do pełnego ostygnięcia i utwardzenia.
Po około 24 godzinach świeżo wyprodukowany pellet można już pakować do worków i przenosić w miejsce przeznaczone do magazynowania. Warto pamiętać, że pellet dostępny na rynku powinien spełniać określone normy i standardy jakości.
Czy opłaca się własna produkcja pelletu?
Opłacalność samodzielnej produkcji pelletu zawsze warto rozpatrywać w odniesieniu do własnej sytuacji. Pierwszym krokiem jest policzenie kosztów zakupu potrzebnych urządzeń i osprzętu. Najczęściej oznacza to wydatek rzędu kilkunastu tysięcy złotych, choć wiele zależy od wydajności i klasy maszyn.
Taka inwestycja zaczyna mieć sens zwłaszcza wtedy, gdy masz stały dostęp do darmowych albo niedrogich odpadów drzewnych (np. trocin z pobliskiego tartaku lub zakładu produkcyjnego). Im większe jest realne zapotrzebowanie na pellet drzewny w Twoim gospodarstwie (lub wśród odbiorców) oraz im pewniejsze źródło taniego surowca, tym szybciej własna produkcja może się „spiąć” finansowo.
W kalkulacji nie można pominąć kosztów prądu potrzebnego do pracy granulatora i pozostałych maszyn. Istotna jest też amortyzacja, serwis oraz ewentualne zużycie części. Dla wielu osób rachunek może wypaść korzystnie, a dodatkową zaletą jest pełna kontrola nad jakością wytwarzanego paliwa i powtarzalnością parametrów, co przekłada się na stabilniejsze ogrzewanie.