Ile naprawdę musi schnąć drewno opałowe? Niektóre gatunki nawet 5 lat

Opublikowano: 18.01.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Odpowiednie suszenie drewna opałowego jest decydujące dla efektywnego i przyjaznego dla środowiska spalania. Drewno ze świeżo ściętych drzew zawiera często ponad 50% wilgoci, co mocno zmniejsza jego wartość opałową i prowadzi do intensywnego powstawania dymu i sadzy. Różne rodzaje drewna wymagają różnego czasu sezonowania. O ile pozyskane wiosną drewno sosnowe nada się palenia już podczas przyszłej zimy, to na suchy dąb trzeba poczekać dwa do trzech lat.

1. Dlaczego trzeba suszyć drewno opałowe?
2. Co się dzieje podczas suszenia drewna? Procesy fizyczne
3. Suszenie drewna opałowego na powietrzu – metoda naturalna
4. Różnica między sezonowaniem opału w szopie i na otwartej przestrzeni
5. Jak przyspieszyć sezonowanie drewna opałowego?
6. Jak długo trwa suszenie drewna opałowego różnych rodzajów?

Dlaczego trzeba suszyć drewno opałowe?

Drewno opałowe i kominkowe powinno mieć wilgotność 15-20%. Zawartość wody na takim poziomie zapewnia efektywne i czyste spalanie, a także bezpieczne użytkowanie pieca lub kominka. Wilgotne drewno nie spala się całkowicie, co prowadzi do wydzielania się wielu szkodliwych substancji. Szkodzą one nie tylko naturalnemu środowisku, ale mogą też uszkodzić komin.

Podwyższona zawartość wody w drewnie opałowym oznacza większą ilość tlenku węgla w spalinach, a także węglowodorów i cząstek stałych. Następuje również wzmożone powstawanie kwasu octowego, który wraz z innymi substancjami o agresywnym działaniu powoduje korozję przewodu kominowego i komina. Gromadzenie się sadzy i smoły drzewnej (kreozot) może prowadzić do zablokowania przewodów kominowych, a nawet niebezpiecznego pożaru.

Na dodatek spada znacząco efektywność energetyczna Waszego pieca, jeśli podkładacie mokry opał. Wykorzystanie ciepła wynosi zaledwie jedną trzecią ilości energii, którą uzyskalibyście z suchego drewna. Reszta ciepła posłuży do odparowania wody zawartej w szczapach. Można powiedzieć, że w palenisku zachodzi energochłonny proces suszenia, a większość ciepła spalania zostanie oczywiście bezpowrotnie stracona.

Co się dzieje podczas suszenia drewna? Procesy fizyczne

Drewno nie jest materiałem jednorodnym; na przekroju poprzecznym pnia widać układ warstw w formie pierścieni. Rdzeń otoczony jest warstwą drewna, a następnie dochodzi cienka warstwa miazgi i kora. Budowa komórek drewna umożliwia różne funkcje fizjologiczne. Przede wszystkim komórki przewodzą wodę ze składnikami mineralnymi wzdłuż pnia, a także zapewniają przepływ płynów w kierunku promieniowym. Układ komórek drzewnych tworzy swego rodzaju kanaliki, zwane kapilarami, którymi przepływa wilgoć.

Woda znajdująca się w kapilarach jest tak zwaną wodą wolną. To na jej odparowanie zużywa się duże ilości ciepła parowania. Inny rodzaj stanowi woda związana, czyli woda znajdująca się w przestrzeniach między ścianami komórek, w porowatej strukturze miceli. Jest ona połączona z micelami słabymi wiązaniami wodorowymi, dlatego do jej odparowania potrzeba ciepła do zerwania tych wiązań, a potem do odparowania. W drewnie znajduje się jeszcze niewielka ilość tak zwanej wody konstytucyjnej, która nie związku z ustawą zasadniczą, ale wchodzi w skład związków chemicznych budujących drewno. Nie ma ona wpływu na proces sezonowania i można ją spokojnie pominąć.

Suszenie drewna opałowego na powietrzu – metoda naturalna

Sezonowanie drewna, czyli suszenie na powietrzu, jest najpopularniejszą i najtańszą metodą zmniejszenia jego wilgotności. Ta metoda wymaga jednak cierpliwości, ponieważ drewno w naturalnych warunkach potrzebuje wiele miesięcy, aby osiągnąć idealny stan wysuszenia. Występuje przy tym kilka ważnych czynników, na które trzeba zwrócić uwagę:

• Wybór stanowiska – wybierajcie do suszenia drewna miejsce słoneczne i osłonięte od wiatru. Unikajcie układania opału w zupełnym cieniu albo pod nieprzepuszczalną plandeką, która utrudnia cyrkulację powietrza.
• Technika układania – układajcie kawałki drewna rzędami z lukami między poszczególnymi polanami, aby umożliwić przepływ powietrza. Zwracajcie też uwagę, aby drewno znajdowało się przynajmniej 20 cm nad ziemią i nie nasiąkało wilgocią z dołu.
• Ochrona przed deszczem – odpowiednie okrycie powinno chronić przed opadami, ale przepuszczać swobodnie powietrze. Idealne są szopy na drewno albo zadaszone boksy.

Szczególnie polecane do sezonowania drewna są właśnie szopy. Dzięki osłonie przed deszczem drewno pozostaje suche, a przewiewne ściany pozwalają na odpowiednią cyrkulację powietrza. Idealna szopa na drewno ma nachylony dach, ułatwiający spływanie wody deszczowej. Przednia strona pozostaje otwarta, aby wiatr mógł wywiewać wilgoć. Ważne jest ułożenie drewna na podłożu chroniącym przed wilgocią, na przykład na paletach albo na rusztowaniu z siatki.

Różnica między sezonowaniem opału w szopie i na otwartej przestrzeni

Składowanie drewna opałowego w szopie nie tylko chroni je przed deszczem, ale umożliwia też szybsze i równomierne odparowanie wilgoci. Zwłaszcza w regionach deszczowych szopa jest niezbędna, aby chronić drewno przez pleśnią i zgnilizną.

Jeśli nie macie do dyspozycji szopy, istnieje też możliwość składowania drewna na opał pod gołym niebem. Wykorzystajcie w tym wypadku jakieś przepuszczające powietrze okrycie, które osłoni szczapy przed deszczem, ale umożliwi jednak cyrkulację powietrza. Zwykła plandeka raczej nie wystarczy, ponieważ gromadzi wilgoć i ułatwia rozwój pleśni. Układajcie też drewno w taki stos, który będzie miał formę stożka ściętego, co ułatwi spływanie wody podczas deszczu.

Jak przyspieszyć sezonowanie drewna opałowego?

Fizyczny proces odparowania znacznych ilości wody ze świeżego drewna jest bardzo czasochłonny. Naturalnymi sposobami można czas sezonowania nieco skrócić, a w sztucznych warunkach nawet zredukować do kilku tygodni. Oto kilka wskazówek:

• Łupanie drewna na drobne kawałki – im mniejsze są polana drewna, tym prędzej wyschną. Większa powierzchnia parowania skraca proces suszenia.
• Nasypywanie zamiast układania w pryzmę – luźne ułożenie kawałków drewna sprzyja ich przesychaniu. Korzystne są boksy z siatki albo palety, które umożliwiają przewiew z każdej strony.
• Składowanie drewna w miejscu przewiewnym i nasłonecznionym – należy unikać miejsc zacienionych i wilgotnych.
• Suszenie techniczne – najszybsza metoda. W specjalnej suszarni można uzyskać suche drewno już w kilka tygodni zamiast miesięcy. Wadą jest tylko wysoki koszt takiego zabiegu i duże zużycie energii. Takie suszenie znajduje zastosowanie w zakładach przemysłowych albo do przygotowania dużych ilości opału.

Jak długo trwa suszenie drewna opałowego różnych rodzajów?

Do szybkiego sezonowania nadaje się szczególnie drewno miękkie jak świerk lub sosna, które ze względu na mniejszą gęstość prędzej niż inne rodzaje traci swoją wilgotność. Drewno twarde jak buk albo dąb ma wprawdzie dłuższy okres suszenia, ale też dłużej się pali i daje więcej ciepła.

Prawidłowo sezonowane i magazynowane drewno opałowe spala się czysto i efektywnie. To wiąże się z niską emisją szkodliwych substancji oraz brakiem uciążliwej sadzy i smoły. Dzięki właściwemu składowaniu opału unikniecie rozwoju pleśni i zgnilizny drewna, która zamienia je w nieprzydatny odpad.